Từ thủ đoạn gian lận điểm ưu tiên tới cái kết đắng
Công ty Cổ phần Dược phẩm Phúc Thiện có trụ sở đặt tại số 38 đường số 7, Khu dân cư Him Lam, phường Tân Hưng, TP Hồ Chí Minh. Doanh nghiệp này từng trúng hàng chục gói thầu mua sắm thuốc, vaccine trên cả nước, nay đã lộ rõ hành vi gian lận hồ sơ một cách bất chấp cả quy định pháp luật và đạo đức.
Mọi chuyện bắt đầu lộ ra từ các gói thầu cung cấp thuốc generic và vaccine năm 2026 tại các BV tuyến đầu. Để gia tăng lợi thế cạnh tranh và giành điểm ưu tiên trong hồ sơ dự thầu điện tử (E-HSDT), Dược phẩm Phúc Thiện đã nộp hồ sơ năng lực thể hiện doanh nghiệp sở hữu lực lượng lao động đặc thù. Cụ thể, trong danh sách 65 lao động được kê khai, công ty này đưa ra tới 20 trường hợp là thương binh - đối tượng thuộc diện ưu đãi theo chính sách của Nhà nước và quy định của Luật Đấu thầu.
Tuy nhiên, qua phản ánh, rà soát kiến nghị và các biện pháp xác minh chuyên sâu, các chủ đầu tư đã phát hiện ra sự thật chấn động: Dược phẩm Phúc Thiện đã cố ý đưa tên người lao động đã qua đời nhiều tháng trước thời điểm mở thầu vào danh sách thương binh ưu tiên.
Tại gói thầu ở BV Thống Nhất (TP Hồ Chí Minh) hay BV Đa khoa Khu vực Ninh Hòa (Khánh Hòa), công ty này kê khai thương binh L.T.H vào danh sách lao động ưu tiên. Thế nhưng, kết quả xác minh từ cơ quan chức năng cho thấy cá nhân này thực chất đã qua đời từ ngày 2/8/2025. Mặc dù người lao động đã tạ thế, tên của ông vẫn nghiễm nhiên xuất hiện trong hồ sơ dự thầu đóng ngày 10/3/2026 của Dược phẩm Phúc Thiện nhằm giúp doanh nghiệp này hưởng điểm ưu đãi trúng thầu.
Khi bị phát hiện, phía Dược phẩm Phúc Thiện lấy lý do “sai sót trong quản lý” hoặc giải trình rằng vẫn còn đủ số lượng lao động thương binh khác. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, hành vi cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực, làm sai lệch hồ sơ năng lực để thay đổi kết quả lựa chọn nhà thầu đã cấu thành hành vi gian lận trong đấu thầu, vi phạm nghiêm trọng Khoản 4, Điều 16 Luật Đấu thầu năm 2023.
BV Thống Nhất (Bộ Y tế) là một trong những đơn vị đầu tiên phát hiện sai phạm. Sau khi thành lập Hội đồng giải quyết kiến nghị rà soát toàn bộ hồ sơ, Giám đốc BV đã ký quyết định hủy kết quả trúng thầu, chấm dứt hợp đồng kinh tế đã ký ngày 5/3/2026, tịch thu gần 272 triệu đồng tiền bảo đảm thực hiện hợp đồng, đồng thời cấm Dược phẩm Phúc Thiện tham gia đấu thầu tại BV trong 3 năm.
BV Chợ Rẫy, đơn vị tuyến cuối trực thuộc Bộ Y tế tại TP Hồ Chí Minh cũng ra quyết định xử lý quyết liệt. Sau khi rà soát các gói thầu cung cấp vaccine và thuốc generic năm 2026, BV Chợ Rẫy đã chấm dứt 2 hợp đồng kinh tế, tịch thu hơn 105 triệu đồng tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng và cấm Dược phẩm Phúc Thiện tham gia các gói thầu do BV làm chủ đầu tư trong thời hạn 3 năm.
Xác định Phúc Thiện vi phạm Khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu tại các gói thầu thuốc generic bổ sung, BV Nhân dân Gia Định đã không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu, chấm dứt các hợp đồng đã ký, tịch thu tiền bảo đảm và ban hành quyết định cấm thầu 3 năm.
BV Đa khoa tỉnh Khánh Hòa cũng đã quyết định hủy kết quả trúng thầu đối với 7 phần lô vaccine (bao gồm vaccine phòng cúm, tả, uốn ván, viêm gan B...), chấm dứt 2 hợp đồng, tịch thu hơn 82 triệu đồng bảo đảm thực hiện hợp đồng và cấm doanh nghiệp dự thầu 3 năm.
BV Trung ương Huế cũng ban hành quyết định cấm Dược phẩm Phúc Thiện tham gia đấu thầu đối với tất cả các dự án, dự toán mua sắm do BV làm chủ đầu tư trong 3 năm.
Hàng loạt cơ sở y tế khác như BV Đa khoa Bình Dương, Trung tâm Y tế khu vực Dầu Tiếng, Trung tâm Y tế khu vực Cái Bè (Đồng Tháp), Trung tâm Y tế Thoại Sơn (An Giang)... cũng đồng loạt ra quyết định không công nhận kết quả thầu, chấm dứt hợp đồng, tịch thu tiền bảo lãnh và ban hành quyết định cấm thầu từ 3 năm đối với Dược phẩm Phúc Thiện.
Bài học đắt giá về đạo đức kinh doanh
Ngày 24/8, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã ký Quyết định số 4124/QĐ-SYT về việc xử lý vi phạm trong hoạt động đấu thầu đối với Dược phẩm Phúc Thiện. Sở Y tế TP Hồ Chí Minh xác định Dược phẩm Phúc Thiện đã có hành vi gian lận (vi phạm Khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu) khi tham dự các gói thầu mua sắm thuốc tại BV Nhân dân Gia Định và BV Nhi đồng 2.
Quyết định của Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đưa ra mức chế tài tối đa đối với hành vi gian lận: Cấm Dược phẩm Phúc Thiện tham gia hoạt động đấu thầu đối với tất cả các gói thầu mua sắm thuốc thuộc dự toán mua sắm của các cơ sở y tế công lập trực thuộc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh trong thời hạn 5 năm kể từ ngày quyết định có hiệu lực.
Sở Y tế cũng giao BV Nhân dân Gia Định và BV Nhi đồng 2 đăng tải công khai toàn bộ thông tin xử lý vi phạm của Dược phẩm Phúc Thiện lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng quy định.
Việc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đưa ra “án phạt” nặng, cấm thầu 5 năm trên toàn địa bàn quản lý cùng với thái độ kiên quyết từ các BV lớn như Chợ Rẫy, Thống Nhất, Trung ương Huế, ĐK Khánh Hòa... đã thể hiện sự minh bạch, nghiêm minh trong công tác quản lý tài sản công và mua sắm y tế.
Đấu thầu thuốc và vật tư y tế là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người dân và ngân sách nhà nước. Sự trung thực, tính liêm chính phải là chuẩn mực tối thượng. Việc Dược phẩm Phúc Thiện được xác định đã gian dối hồ sơ nhân sự để “trục lợi” điểm ưu tiên không chỉ bị lên án về mặt đạo đức kinh doanh mà còn phải trả giá bằng chính sự “tẩy chay” của thị trường y tế công lập. Đây chính là bài học nhãn tiền và đắt giá cho bất kỳ doanh nghiệp nào coi thường pháp luật, cố tình làm hoen ố môi trường cạnh tranh lành mạnh trong ngành Dược Việt Nam.
