- 'Vàng tặc' lại lộng hành ở rừng núi A Vao
- “Vàng tặc” đại náo núi rừng Pa Ka, Quảng Trị
- Chưa có 'thuốc đặc trị' nạn 'vàng tặc'
Bằng chứng sau hàng trăm lần phản ánh, nạn “vàng tặc” vẫn không thuyên giảm, ngược lại ngày càng trở nên táo bạo; bọn chúng chặt phá cây rừng, nổ mìn phá núi để đào đãi vàng trái phép ở những khu vực thậm chí nằm ngay sau trụ sở UBND xã A Vao…
Các ông Hồ Văn Giải, Hồ Văn Trường, xã A Vao dẫn chúng tôi vào một điểm khai thác vàng trái phép nằm cách trụ sở UBND xã này khoảng 40 phút đi bộ. Họ cho biết, điểm khai thác vàng trái phép này hiện do 5 “nậu” vàng làm chủ, trong đó 3 “nậu” thường trú địa phương, 1 “nậu” ở thị trấn Krông Klang (Đakrông), “nậu” còn lại ở Thái Nguyên vào.
Chúng tôi quan sát thấy tại đây nhộn nhịp người lao động, trong đó phần lớn trẻ em. Tại hiện trường có 7 điểm hầm lớn, có hầm vừa đào được chừng 20m sâu vào lòng núi, có hầm đã khai thác từ lâu, sâu hun hút. Trước các cửa hầm cách chừng 10-15m, đều có 2-3 máy nghiền đá. Nằm cạnh những máy nghiền đá này là những máy sàng lọc vàng…
 |
| Đa số lao động làm vàng cho các “chủ nậu” là trẻ em. |
Theo phản ánh của người dân, khu vực này trước đây do Công ty CP Phát triển Khoáng sản 4 (trụ sở ở TP Vinh, Nghệ An) tổ chức thăm dò vàng. Sau nhiều năm thực hiện cái gọi là “thăm dò” này, công ty đã rút đi cách đây 2 năm, sau 2 lần gia hạn và hết phép, để lại một vùng rộng lớn núi rừng nham nhở vết đào bới.
Năm 2014, Hồ Cài, một chủ nậu vàng ở thôn Tân Đi 3, xã A Vao, đã tổ chức khai thác vàng trái phép tại một điểm quặng vàng nằm trong khu vực trên. Nhưng Hồ Cài làm được chừng 4 tháng, thì bị một doanh nghiệp tư nhân trụ sở thị trấn Krông Klang nhảy vào thế chân, với lý do doanh nghiệp này được các cấp chính quyền đồng ý cho… khai khoang đất giúp bà con dân bản trồng lúa nước(?!).
Sau gần một năm tổng lực “khai hoang”, thu về hàng tạ vàng, đến đầu năm 2015, chủ doanh nghiệp cũng là “nậu” vàng này bất ngờ trưng ra một giấy phép đồng ý cho thăm dò vàng tại khu vực mà Công ty CP Phát triển Khoáng sản 4 trước đây đã “thăm dò”.
Theo đó, lấy quyền bảo vệ vùng mỏ được cấp phép thăm dò, chủ doanh nghiệp trên đã “đánh bật” được nhiều “chủ nậu” vàng khác lúc đó đang khai thác vàng trái phép rầm rộ tại đây; rồi đưa lực lượng lao động, máy móc quy mô lớn, tổ chức khai thác vàng ồ ạt cả ngày lẫn đêm.
Giáp Tết Nguyên đán Bính Thân 2016, sau nhiều lần phản ánh của người dân và báo chí, Đồn Biên phòng 625, Công an huyện Đakrông có triển khai lực lượng truy quét, đẩy đuổi “vàng tặc” ở khu vực này. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, mọi hoạt động của “vàng tặc” trở lại như cũ, thậm chí ồ ạt, táo bạo hơn so với trước đây nhiều lần.
Tìm hiểu nguyên nhân vẫn chưa có “thuốc đặc trị” nạn “vàng tặc” trên địa bàn, ông Hồ Văn Diện, Trưởng Công an xã A Vao, lắc đầu, ngao ngán: “Rừng núi vốn rất hiểm trở, đối tượng “vàng tặc” thì thường manh động với nhiều mánh khóe tinh vi, nhưng chính quyền các cấp và ngành chức năng thiếu sự kiên quyết, nên chúng trở nên “nhờn thuốc”. Đó là chưa kể việc họ cấp phép cho một số doanh nghiệp “thăm dò” vàng, một việc làm trá hình mà xưa nay ai cũng biết, khiến cho chúng tôi luôn bị rơi vào tình thế bị động, kiểu như họ thả gà vào rừng rồi bắt chúng tôi đuổi bắt vậy”.
Ông Diện cho biết thêm, bên cạnh một số doanh nghiệp trên địa bàn Đakrông núp bóng giấy phép thăm dò vàng để khai thác vàng trái phép, các chủ nậu vàng người địa phương như Hồ Văn Thương, Hồ Văn Thanh sau nhiều lần vi phạm, nhưng vẫn không bị xử lý nghiêm.
Đơn cử năm 2011, Thương và Thanh tổ chức khai thác vàng trái phép tại khe A Ho, xã A Vao, làm chết em Hồ Văn Thở (17 tuổi, trú xã Hồng Thủy, huyện A Lưới, Thừa Thiên- Huế), làm bị thương em Hồ Văn Mỹ (17 tuổi, trú xã Tà Rụt, Đakrông) với tỉ lệ thương tật 46%, nhưng chỉ bị TAND tỉnh Quảng Trị kết án 12 tháng tù cho hưởng án treo về tội “Vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên”.
Chỉ thời gian ngắn sau, Thanh và Thương đã tổ chức khai thác vàng trái phép trở lại. Điều khó hiểu, chính quyền, ngành chức năng của xã đã liên tục báo cáo, phản ánh việc không tuân thủ pháp luật của Thanh và Thương với cơ quan chức năng, nhưng 2 đối tượng này đến nay vẫn không bị xử lý(?!).
