Từ sự phục vụ của một hãng xe
Từ Cần Thơ, chúng tôi đi xe của hãng Phương Trang về thành phố Cà Mau. Thực ra, chúng tôi hoàn toàn chưa biết phương thức phục vụ của hãng xe này. Hãng xe do cô nhân viên lễ tân nhà nghỉ chu đáo nhiệt tình đăng ký giúp khi biết thời gian và lịch trình của chúng tôi. Cô lễ tân sau khi nghe chúng tôi nói mai đi chuyến 6h đã nói ngay: “Các chú yên tâm, 5 rưỡi sáng mai có xe đến đón, chú cho cháu xin một số điện thoại”. Thế thì còn gì hơn, nhất là nơi lạ nước lạ cái.
Sáng hôm sau, đúng 5h30, một chiếc xe 7 chỗ ngồi lịch sự xịch đỗ trước cửa nhà nghỉ. Người lái xe ăn mặc lịch sự rời ghế lái xuống mở cửa, xách đồ giúp và mời chúng tôi lên xe. Qua vài điểm đón khách nữa, xe vào bến chính và hướng dẫn chúng tôi xuống lấy vé. Nhân viên bán vé hỏi số điện thoại, kiểm tra trên máy tính và bán cho chúng tôi vé theo thứ tự số điện thoại đã đăng ký. Khi tiếng loa nhắc chuyến, chúng tôi ra xe đi Cà Mau. Bước lên xe, tôi cảm giác đây là một khoang máy bay thu nhỏ chứ không phải ô tô. Thật vô cùng sạch sẽ. Cửa ra cửa. Ghế ra ghế. Nỉ dưới chân sạch bong. Rồi cứ thế, vé nào ghế đấy.
Hành khách yên vị. Người thanh niên cao ráo lịch sự đi tới từng ghế hỏi khách, thưa cô (chú), đến bến xe Cà Mau, cô (chú) đi tiếp về đâu? Nếu trong phạm vi 10km, chúng cháu có xe trung chuyển đưa cô (chú) đến tận nơi. Tiếp theo là nước lọc và khăn ướt, mỗi người được một suất phát tận tay. Nhà xe thông báo: “Quãng đường từ TP Cần Thơ đến TP Cà Mau dài 187 km. Thông thường, xe cập bến Cà Mau khoảng 10h. Để đảm bảo vệ sinh, xin quý khách không ăn bánh, trái trên xe. Giữa đường xe sẽ dừng nghỉ 20 phút tại trạm nghỉ để quý khách đi vệ sinh và điểm tâm”.
Tất cả diễn ra trật tự, lịch sự và êm ái. Suốt dọc đường, xe chạy an toàn, đúng tốc độ quy định. Đường tốt, xe tốt, cách thức, thái độ phục vụ chu đáo, hành khách ai lấy hài lòng. Dọc đường nếu thiếu khách thì để ghế trống. Đủ thì mỗi người một ghế chứ không lấy thêm ai, không đón khách dọc đường. Đúng 10h15 phút, chúng tôi đến bến xe TP Cà Mau thì đã có sẵn 3 chiếc xe loại 7 chỗ chờ làm nhiệm vụ trung chuyển. Chỉ mấy phút sau, chúng tôi có mặt tại Nhà khách UBND tỉnh Cà Mau.
Hôm rời Cà Mau, chúng tôi đăng ký về thẳng TP Hồ Chí Minh bằng chuyến xe đêm. Đi như thế cũng vì thấy chất lượng phục vụ tốt sẽ vừa được ngủ mà sáng hôm sau tới sân bay Tân Sơn Nhất thì chỉ đến trưa là về tới Hòa Bình. Quả như thế thật. Tuy nhiên chúng tôi biết thêm cách thức phục vụ trên chuyến xe đêm. Lên xe, mỗi hành khách nhận một túi nilon để bỏ giày dép của mình vào rồi mang để ở cuối giường nằm. Đến trạm nghỉ, hành khách xuống xe thì có sẵn dép của nhà xe chứ không cần giày dép của mình. Sọt đựng dép để dưới đất ngay cửa xe. Trước lúc lên xe, hành khách trả dép vào sọt nhựa rồi về chỗ nằm của mình. Xe gần vào bến là lời cảm ơn phát ra từ loa của nhà xe, chúc quý khách may mắn và hẹn ngày gặp lại…
Đến thao tác của người bán hàng rong
Cũng là vô tình, trong hành trình rong ruổi miền Tây Nam Bộ, một lần chúng tôi lên xe đò. Lên xe rồi mới biết không phải xe chất lượng cao. Tính hay nể nên tôi tặc lưỡi tự động viên mình cố gắng. Đây là loại xe chuyên phục vụ khách buôn bán nên kèm theo hàng hóa và đón khách ngang đường. Thế rồi sự thiếu tiện nghi và không chính quy của xe chợ này làm chúng tôi xao nhãng từ khi xe dừng đón người bán hàng rong lên xe. Với một xô nhựa, một làn nhựa, thoắt cái họ đã lọt vào giữa xe. Ai cà phê, ai xôi, ai bánh… nào… Tiếng rao cất lên. Tôi để ý người uống cà phê đông nhất, dân Nam Bộ mà.
Người bán hàng thoăn thoắt nhấc một túi nilon có sẵn một ít đường từ trong chiếc làn ra. Miệng túi được xòe ra bởi hai ngón tay của bàn tay phải.
Một ống hút được rút ra từ cốc trong làn cắm xuyên lớp đá dày xuống tận đáy túi. Một dây thun vòng sẵn ở chỗ tay cầm trên nắp sô nhựa được lấy ra thít miệng túi lại. Lúc này, “cốc” cà phê túi được lồng gọn vào một túi nilon có quai khác để khách vừa xách túi vừa thưởng thức cà phê qua ống hút một cách ngon lành. Tất cả công việc pha chế cà phê kỳ lạ trên xe ấy chỉ chừng hơn một phút cho một suất cà phê.
Từ giữa xe, xuống cuối xe, lên đầu xe, người bán hàng dạo miệng nói, tay làm khiến tôi tròn mắt. Trước khi xuống xe, người bán cà phê làm một suất như vậy rồi treo ngay vào một cái núm trước mặt lái xe mà chẳng nói, chẳng rằng. Chừng vài cây số thì người bán hàng này chào hành khách rồi xuống xe. Chắc chắn họ lại đón một chiếc xe chợ khác. Lát sau, người lái xe nhấc một chiếc ca nhựa có quai của mình ra rồi đặt túi cà phê của mình vào. Vừa lái xe, thỉnh thoảng bác tài lại cầm lấy quai ca nhựa mà hút cà phê qua ống một cách ngon lành.
Và cách nướng bánh chuối của bà má Hà Tiên
Cập bến tàu thủy Hà Tiên, chúng tôi thuê một xe máy tay ga tự đổ xăng với giá 40.000đ/h để thong dong tự khám phá trời đất Hà Tiên. Trên đường tới một địa danh du lịch bên bờ biển là làng mạc trù phú, thanh bình với miệt vườn ngút ngát. Lúc đi ra bờ biển, qua một ấp nhỏ thì một mùi thơm rất lạ tỏa ra. Tới nơi, thấy một bà chừng trên 50 tuổi đang ngồi quạt nướng một thứ gì đó quấn lá trên một bếp than củi.
Chúng tôi tấm tắc khen và phán đoán, nhưng không ai dám khẳng định đó là thứ bánh gì? Khi quay trở lại, mát tay ga lại mải nói chuyện nên chúng tôi đi quá chỗ bà nướng bánh. Rất may mùi thơm, vẫn mùi thơm quyến rũ ấy đã nhắc và khiến chúng tôi phải quay xe lại. Mời cô chú nghỉ chân ăn quà, bà bán bánh tươi cười cất lời bằng giọng miền Tây thật dễ thương. Mấy chiếc ghế gỗ được đưa ra, chúng tôi ngồi quây lấy bà nướng bánh.
Thì ra là bánh chuối. Một quả chuối chín được bóc vỏ làm nhân, bao quanh là gạo nếp ngon ngâm kỹ với nước cốt dừa rồi được gói bằng mấy lớp lá chuối tươi. Bánh được đặt trên hai thanh sắt ngáng qua than củi đang cháy đỏ. Một tay quạt, một tay lật bánh. Khi những lớp lá chuối tươi bên ngoài cháy vàng là bánh chín. Mùi nếp lẫn với mùi lá chuối gặp lửa dậy mùi thơm thật lạ. Cùng lúc chúng tôi được thưởng thức cách làm, cách nướng và vị thơm ngon của nếp.
Nhiều người qua đường dừng mua bánh. Người ăn tại chỗ, người ngoắc vào xe máy mang theo và có những người không thể chờ nên đã quay đi. Tôi hỏi mỗi ngày bà bán được bao nhiêu chiếc, bà má miền Tây bảo cũng chả bao nhiêu vì nướng bánh như thế này không thể nhanh được. Nếu làm cho nhanh thì bánh không ngon và người ta không ăn nữa thì mình bán cho ai! Vừa hít hà thổi bánh, vừa nghe điều giản dị từ bà má Hà Tiên bán bánh mà ngẫm nghĩ tới chữ tín
