Đa dạng tiền thưởng như hội làng
Từ nhiều năm nay, các giải đấu thể thao ở nhiều hội làng tại Hà Nội và một số tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc… luôn gây sức hút với khách thập phương. Các giải đấu này không chỉ mang thêm lựa chọn giải trí cho khách tham gia lễ hội mà còn phục vụ chính người dân địa phương. Hiểu theo cách khác, nếu người dân địa phương thích môn thể thao nào thì môn đó sẽ có tên trong lễ hội. Và nếu kiểm đi đếm lại thì vật và bóng chuyền vẫn là hai môn thể thao xuất hiện ở nhiều lễ hội hơn cả. Trong đó, môn vật xuất hiện ở nhiều địa phương. Trong khi bóng chuyền lại có mặt ở nhiều lễ hội tại Gia Lâm, Đông Anh (Hà Nội) và phần nào đó là Bắc Ninh.
Ở mỗi lễ hội, tùy vào khả năng huy động kinh phí xã hội hóa của ban tổ chức địa phương cũng như uy tín của lễ hội mà sức hút cũng khác nhau. Thế nên mới có lễ hội ở Bắc Ninh hồi năm ngoái thu hút cả các cao thủ bóng chuyền phong trào từ miền Nam. Từ đó, giải đấu có nhiều màu sắc hơn hẳn, thu hút khán giả vòng trong, vòng ngoài theo dõi.
Tất nhiên, mức thưởng và cách thưởng ở các hội làng là lực hút nhiều VĐV phong trào cũng như chuyên nghiệp. Giờ đây, mức thưởng cho đội vô địch một giải bóng chuyền ở hội làng ít nhất ở mức vài chục triệu đồng không kể chi phí mời ăn, ở, đi lại cho các đội. Ngoài ra, tại giải bóng chuyền ở hội làng, việc trận đấu tạm dừng để khán giả thưởng nóng cho cầu thủ thực hiện pha bóng đẹp mắt trước đó cũng không hiếm, gây thích thú cho khán giả. Thế nên, có hội làng, như hội làng Nguyên Khê ở Đông Anh vào năm 2023 thu hút hàng chục VĐV đang thi đấu ở các đội bóng chuyền chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố tham gia như Hà Nội, Thể Công, Biên phòng.
Các cầu thủ này thi đấu dưới màu áo nhiều đội khác nhau, thi đấu cạnh tranh sòng phẳng, khiến khán giả thực sự hài lòng. Không kể, các giải bóng chuyền ở hội làng thường diễn ra chỉ trong 2 ngày nên thuận tiện cho việc tham dự của nhiều đội, nhiều VĐV. Và chỉ trong từng ấy ngày thi đấu vừa được phục vụ khán giả, vừa nhận được mức tiền thưởng đáng kể như vậy cũng là điều khiến nhiều VĐV thích thú, hào hứng tham dự.
Hay ở các hội vật, mức thưởng hiện nay cho nhà vô địch lên tới 10-20 triệu đồng không kể hiện vật là tivi, xe máy… Không kể khán giả có thể thưởng thêm cho nhà vô địch với mức thưởng nhiều khi cũng ngang hoặc hơn mức thưởng “cứng” của Ban tổ chức. Cũng như bóng chuyền, những mức thưởng nóng cho mỗi bài se đài hay những đòn vật bắt mắt dẫn đến đối thủ phải “lấm lưng, trắng bụng”, thậm chí đòn thế đẹp mắt từ màn thi đấu biểu diễn của các đô vật nữ thường từ 100 nghìn đồng cho đến vài trăm nghìn đồng cũng đã quen thuộc với người xem… Cho nên, nhiều đô vật cũng xem hội làng như nơi có thể mang lại thu nhập bên cạnh thỏa mãn đam mê.
Đến mùa lễ hội dịp Tết Nguyên đán 2024 này, đương nhiên vật và bóng chuyền vẫn là những “món ăn” không thể thiếu. Và đi kèm cũng là những khoản tiền thưởng có thể bằng tiền lương cả tháng của VĐV ở đội vật hay bóng chuyền. Không kể, niềm vui và cảm xúc có được từ sự cổ vũ của đông đảo khán giả nhiều khi lại là sự xa xỉ ở sân chơi quốc gia, nơi các VĐV thi đấu ở những nhà thi đấu vắng khán giả. Như nhiều VĐV kể lại, những lúc như vậy lại thấy nhớ không khí hội làng, nơi sự cổ vũ của đông đảo khán giả luôn tiếp thêm động lực cho các VĐV.
Lựa chọn thận trọng
Tuy vậy, vào dịp lễ hội sau Tết Nguyên đán cũng là lúc các đội thể thao, trong đó có vật và bóng chuyền bắt tay ngay vào tập luyện để chuẩn bị cho các giải đấu thuộc hệ thống thi đấu quốc gia. Cũng vì vậy, nhiều đội thể thao dù muốn tạo điều kiện để VĐV tham gia hội làng, có thêm thu nhập cũng như cọ xát nhưng cũng phải cân nhắc rất kỹ. Bởi trước đây từng có không ít VĐV mải dự hội làng đến nỗi bê trễ tập luyện hoặc bị chấn thương khi thi đấu trên những mặt sàn không đủ tiêu chuẩn. Đến nay, ở nhiều hội làng, VĐV đã được thi đấu trên những mặt sân hay mặt thảm đáp ứng tiêu chuẩn thi đấu quốc gia. Tuy nhiên, nguy cơ chấn thương vẫn có và đương nhiên sẽ ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị cho các giải đấu thuộc hệ thống thi đấu quốc gia – sân chơi chính của các VĐV.
Trong nhiều chia sẻ, Trưởng bộ môn bóng chuyền – bóng rổ (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Hà Nội) Bùi Đình Lợi cho rằng, nếu lịch thi đấu hội làng vào đúng ngày VĐV phải tập luyện theo giáo án thì VĐV sẽ phải chấp nhận đứng ngoài cuộc. Còn nếu vào ngày nghỉ mà VĐV dự hội làng thì phía bộ môn cũng không can thiệp. Chia sẻ của ông Bùi Đình Lợi cũng có lý khi đội bóng chuyền nam và nữ Hà Nội đều phải bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Giải vô địch quốc gia 2024, nơi sự cạnh tranh được dự báo sẽ cực kỳ khốc liệt. Trong khi đó, các VĐV cũng thường nhận được lời mời tham dự các hội làng, nhất là trên địa bàn Hà Nội.
Trong khi đó, ở môn vật, các đội cũng bước vào chu trình huấn luyện mới để chuẩn bị cho các giải đấu quốc gia cũng như quốc tế. Ở đội tuyển quốc gia, các đô vật được đầu tư cho giải vô địch châu Á vào tháng 4-2024 hay vòng loại thế giới tranh vé dự Olympic 2024 vào tháng 5 cũng được lệnh phải hoàn toàn tập trung cho các giải quốc tế. Từ mùng 6 Tết, đội tuyển vật quốc gia tập trung chuẩn bị cho các mục tiêu trên.
Phụ trách môn vật (Cục TDTT) Tạ Đình Đức cũng cho rằng, sức hút của hội làng luôn luôn lớn nhưng VĐV vẫn phải xác định rõ ưu tiên của mình. Trong khi đó, các đội vật trên địa bàn thành phố, trong đó có Hà Nội cũng xác định rõ là VĐV chỉ có thể dự hội làng vào ngày nghỉ đồng thời phải bảo đảm không để xảy ra chấn thương.
Rõ ràng, hội làng luôn có sức hút nhưng với những VĐV đang đi theo con đường chuyên nghiệp sẽ phải chấp nhận gạt bớt niềm vui dự hội để giữ lấy cái nghiệp của mình. Tóm lại có tham gia cũng phải giữ “chừng mực” để bảo đảm nhiệm vụ về lâu dài và lấy vui làm chính.
Được – mất dễ thấy
Các đô vật được gọi vào đội tuyển quốc gia trong năm 2024 dù không có tên trong danh sách dự vòng loại Olympic 2024 thì vẫn phải tập trung tập luyện bởi nếu lỡ chấn thương khi dự hội làng thì có thể sẽ phải rời đội để nhường chỗ cho VĐV khác. Như thế, VĐV không được hưởng chế độ ở đội tuyển, vốn thường cao hơn ở địa phương.
Với VĐV Hà Nội, khi lên đội tuyển quốc gia sẽ nhận được thêm hỗ trợ 7 triệu đồng/tháng. Như thế cái mất – cái được nếu đem cân đo cũng dễ thấy.
Minh Khuê
Hội làng giữa đại dịch 
Náo nhiệt trận đấu chọi gà ngày đầu năm tại hội làng Ngũ Xã 
Nét đẹp văn hóa của lễ hội làng xã độc đáo ở Hải Phòng 
