Cơ hội từ đáy vực
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) quyết định chia tay sớm HLV Troussier sau khi tuyển Việt Nam thua đậm Indonesia 0-3 ngay tại sân vận động Mỹ Đình. Đây là kết cục khó tránh sau khi HLV người Pháp chịu vô số áp lực từ người hâm mộ và giới truyền thông. VFF dù cố gắng kiên nhẫn, nhưng họ không thể làm gì hơn khi tuyển Việt Nam thua đến 10/11 trận gần nhất và gần như hết cơ hội đi tiếp ở vòng loại World Cup 2026.
Chia tay HLV Troussier vào thời điểm này rõ ràng là điều mà VFF không mong muốn. Đơn giản vì họ phải thay đổi toàn bộ kế hoạch cho vòng chung kết U23 châu Á 2024, giải đấu diễn ra từ giữa tháng 4 tới tại Qatar. VFF không có nhiều thời gian để lựa chọn và HLV Hoàng Anh Tuấn trở thành phương án “chữa cháy” tốt nhất.
HLV Hoàng Anh Tuấn cực kỳ giàu kinh nghiệm với các đội tuyển trẻ. Cho đến hiện tại, ông vẫn là người duy nhất giúp bóng đá nam Việt Nam giành vé dự World Cup, với chiến tích của đội U19 Việt Nam tại giải châu Á năm 2016.
Trong bảng hồ sơ của mình, cựu danh thủ Khánh Hòa đã làm việc ở gần như mọi cấp độ trẻ của tuyển Việt Nam, từ U16 đến U23. Mùa thu năm ngoái, ông chính là người giúp U23 Việt Nam bảo vệ chức vô địch U23 Đông Nam Á đầy thuyết phục với đội hình không phải mạnh nhất.
Ở thời điểm đó, HLV Hoàng Anh Tuấn cũng chỉ giữ vai trò tạm quyền do HLV Troussier bận dẫn dắt đội tuyển quốc gia Việt Nam. Chính vì vậy, không ít người khấp khởi mừng thầm khi biết rằng ông được VFF trao ấn tín thay thế HLV người Pháp. Họ hy vọng cái duyên của ông với U23 Việt Nam cũng như các đội tuyển sẽ tiếp tục phát huy tại vòng chung kết U23 châu Á 2024 sắp tới.
Nhìn theo hướng tích cực, đó chính là cơ hội từ đánh vực của bóng đá Việt Nam. Sau 1 năm trải nghiệm với phương pháp làm việc được xem là “hiện đại” và theo đuổi triết lý kiểm soát mang đậm chất “xu hướng” của HLV Troussier, VFF đã nhận ra được nhiều điều. Họ hiểu rằng thành công của một HLV không được đảm bảo bằng quá khứ, và sự phù hợp đôi khi quan trọng hơn kiến thức sâu rộng. Nếu HLV Hoàng Anh Tuấn có thể giúp U23 Việt Nam lập tức, điều đó sẽ được chứng minh lại một lần nữa.
Giải pháp cho tương lai
Tùy theo màn trình diễn của U23 Việt Nam tại giải châu Á sắp tới, tương lai của HLV Hoàng Anh Tuấn sẽ được xác định. Tuy nhiên, giới chuyên gia sớm cho rằng HLV Hoàng Anh Tuấn chính là giải pháp tương lai cho U23 Việt Nam chứ không phải giải pháp tạm thời.
Lý do đầu tiên như đã nói ở trên, HLV Hoàng Anh Tuấn có kinh nghiệm phong phú với các cầu thủ trẻ, từ U16 trở lên. Rất khó tìm được chiến lược gia nào khác có mắt nhìn tài năng trẻ hơn chiến lược gia 56 tuổi này. Hơn nữa, vai trò HLV đội trẻ nên được giao cho HLV nội, những người có thể giao tiếp dễ dàng hơn với đơn vị chủ quản của các cầu thủ để tìm hiểu, đánh giá toàn diện về họ.
Trong thể thao thành tích cao, sợi dây liên kết giữa các đơn vị địa phương và đội tuyển quốc gia có ý nghĩa quan trọng. Trong bóng đá trẻ cũng vậy. Những HLV như Hoàng Anh Tuấn không chỉ đánh giá được tài năng của các cầu thủ trẻ, mà còn nắm bắt được tâm lý, tính cách của họ để sử dụng sao cho phù hợp.
Lý do thứ hai, VFF cần nhanh chóng tính đến việc tách riêng đội U23 và đội tuyển quốc gia. Về lý thuyết, một HLV cầm cả hai đội tuyển này sẽ giúp họ có cái nhìn tổng thể và không bỏ sót các tài năng trẻ. Thế nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Với việc các lứa trẻ Việt Nam ngày càng mạnh hơn và vươn ra châu lục nhiều hơn, một HLV sẽ không có đủ thời gian đảm đương công việc ở cả hai đội tuyển. Chính HLV Troussier từng 3 lần nhường đội U23 Việt Nam cho người khác vì không thể “phân thân”.
Các nền bóng đá lớn ở châu lục từ lâu đã phân định rạch ròi hai vị trí này. Tại Đông Nam Á, Thái Lan, Indonesia cũng đã tách riêng đội U23 và tuyển quốc gia. Điều đó giúp các HLV tuyển quốc gia tập trung hơn, có nhiều thời gian hơn cho công việc chính của họ. Hơn nữa, sự phát triển của đội trẻ cũng hứa hẹn được đồng bộ, công bằng hơn.
Thất bại của HLV Troussier đến một phần từ việc ông vội vàng trẻ hóa đội hình. Nhiều ý kiến cho rằng HLV người Pháp thiên vị các học trò trẻ, những người ông từng làm việc cùng trước đây ở đội U19 Việt Nam. Điều đó ý nhiều ảnh hưởng đến phòng thay đồ, và dẫn đến những lùm xùm không đáng có xung quanh các quyết định của HLV Troussier. Những nguy cơ này sẽ biến mất khi đội U23 và tuyển Việt Nam có HLV riêng - làm việc theo tinh thần hỗ trợ cho nhau.
Không chỉ tránh đốt cháy giai đoạn phát triển của các cầu thủ trẻ, các HLV chuyên trách sẽ hiểu rõ mục tiêu của mình hơn. HLV đội trẻ được quyền bỏ qua thành tích để tích lũy kinh nghiệm cho học trò, trong khi HLV đội tuyển thì không. Sau cùng, đội tuyển Việt Nam vẫn cần thành tích tốt song song với bất cứ cuộc cách mạng lối chơi hay triết lý nào.
Giao tiếp xã hội là kỹ năng vô cùng quan trọng của huấn luyện viên
Trong cuộc phỏng vấn với giới truyền thông cách đây 4 năm, HLV Hoàng Anh Tuấn từng chia sẻ nhiều điều về quan điểm làm nghề của bản thân. Trong đó, ông nhấn mạnh việc giao tiếp xã hội là kỹ năng vô cùng quan trọng của HLV chuyên nghiệp.
Ông cho biết: “Tôi muốn nói tới công việc gần nhất là HLV bóng đá trẻ, làm việc đó, mình phải coi mình là một giảng viên trường học vậy. Không nói khía cạnh chuyên môn, vì HLV thì đương nhiên phải nắm chắc, tôi phải xem xét tới những góc độ rộng lớn hơn, nhất là chuyện tâm sinh lý lứa tuổi. Cầu thủ chuyên nghiệp đã định hình nhân cách, nhưng các bạn 16-17 tuổi đang phát triển. Mình cần có ứng xử phù hợp để thông tin tiếp nối, khiến các em hiểu HLV hơn, dễ chấp nhận HLV hơn”.
Bên cạnh đó, HLV Hoàng Anh Tuấn cho biết triết lý của ông là “Kỷ luật, chăm chỉ và khát vọng. Nghĩa bao hàm là sự chuyên nghiệp”. Bất cứ cầu thủ nào có tư tưởng đá cho xong hay thái độ thi đấu hời hợt đều bị loại ngay lập tức.
Lộ diện người thay thế ông Troussier làm HLV trưởng ĐT U23 Việt Nam 
