Khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026, nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm cộng với lượng mưa giảm là dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa. Nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt ở khu vực Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh thiên tai ngày càng vượt khỏi các quy luật truyền thống, công nghệ - đặc biệt là AI và dữ liệu lớn, sẽ đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để các công nghệ này phát huy hiệu quả vẫn là hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, hệ thống quan trắc và cơ chế chính sách.
Năm nay, xâm nhập mặn (XNM) tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) không khốc liệt nhưng vẫn duy trì ở mức cao và lớn hơn trung bình nhiều năm. Các địa phương chủ động xây dựng phương án và triển khai nhiều giải pháp để ứng phó, đảm bảo nguồn nước sinh hoat và sản xuất cho người dân.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 15/CĐ-TTg về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán, cháy rừng ở khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.
Xu hướng ứng dụng công nghệ cao là lời giải tất yếu cho bài toán phát triển bền vững của nông nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Từ các mô hình thí điểm thành công, nông nghiệp thông minh đang dần được nhân rộng, hứa hẹn không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng mà còn đưa nông sản Việt kết nối trực tiếp và minh bạch hơn với thị trường toàn cầu.
Xâm nhập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long đang vào giai đoạn cao điểm và kéo dài đến tháng 4. Dự báo khoảng 9/13 tỉnh thành của khu vực này sẽ bị ảnh hưởng. Ngay cả TP Hồ Chí Minh cũng rơi vào tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng nhất trong 5 năm qua.
Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) mới ban hành Công văn số 3201/BTNMT - TNN gửi UBND các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương về việc hạn chế khai thác nước dưới đất theo quy định của luật Tài nguyên nước năm 2023.
Từ đầu năm đến nay, thiên tai đã khiến 14 người chết và mất tích; thiệt hại về kinh tế ước tính trên 399 tỷ đồng. Trước đó trong năm 2023, cả nước đã ghi nhận 1.964 trận thiên tai khiến 169 người chết và mất tích, gây thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng…
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Lê Minh Hoan, việc thích ứng với tình trạng xâm nhập mặn có thể là cơ hội cho những phát kiến mới, công nghệ mới, sản phẩm mới để phục vụ ứng phó hạn mặn, có thể bắt đầu từ những công nghệ nhỏ từ cấp độ hộ gia đình. Từ đó, có thể phát triển kinh tế thủy lợi trong thời gian tới.
Trước tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng, nhiều nông dân ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất sang các loại cây trồng thích ứng tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo, trong 10 ngày tới, ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long sẽ xảy ra một đợt xâm nhập mặn tăng cao.
Nhận định về xu thế xâm nhập mặn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ ngày 21-30/4, ngày 20/4, Trưởng phòng Dự báo thủy văn, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Phùng Tiến Dũng cho biết, xâm nhập mặn ở khu vực trên có xu thế tăng dần vào cuối tuần. Độ mặn cao nhất tại các trạm ở mức cao hơn độ mặn cao nhất tháng 4/2023.
Những ngày qua, tình hình xâm nhập mặn ở tỉnh Tiền Giang đã lấn sâu vào đất liền hàng chục cây số do gió chướng thổi mạnh, các hồ trữ nước ở những vùng giáp biển đã khô cạn, nguồn nước từ các sông, rạch nhiễm mặn cao.
Ngay sau khi nhận được Công điện số 01 ngày 10/4/2024 của Bộ Công an, ngày 11/4, Công an các tỉnh, thành vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đã ra quân, tăng cường thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và giúp đỡ nhân dân vượt qua khó khăn.
Ngày 10/4, Bộ Công an có Công điện số 01/CĐ-BCA-V01 gửi Thủ trưởng các đơn vị: Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động; Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Cục Cảnh sát giao thông; Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng; Cục Kế hoạch và tài chính; Cục Quản lý xây dựng và doanh trại; Cục Trang bị và kho vận; Cục Viễn thông và cơ yếu; Cục Y tế; Cục Truyền thông CAND; Công an các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và miền Trung, Tây Nguyên về việc tăng cường thực hiện các biện pháp phòng, chống nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và giúp đỡ nhân dân.
Ngày 9/4, tại tỉnh Cà Mau, Bộ NN&PTNT phối hợp với Tổ chức FAO tại Việt Nam hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn tại các xã Khánh An, Khánh Thuận (huyện U Minh); xã Khánh Hưng (huyện Trần Văn Thời) và xã Biển Bạch (huyện Thới Bình), trong chuỗi sự kiện về Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường.
Trước tình hình hạn hán và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất tại địa phương, cùng với triển khai các giải pháp ứng phó hữu hiệu, ngày 5/4, Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang đã ký Quyết định số 556/QĐ-UBND về việc công bố tình huống, thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô năm 2024 trên địa bàn huyện Tân Phú Đông.
Những ngày này, tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn ở Sóc Trăng diễn biến phức tạp khi nồng độ mặn theo sông Hậu xâm nhập khoảng 50km vào địa bàn tỉnh, đe dọa sản xuất ở một số địa phương.
Theo Cục Thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), mùa khô năm 2023-2024, xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đến sớm hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN) do ngay từ đầu mùa mưa, nguồn nước sông Mê Kông chảy về thiếu hụt từ 10-15% so với TBNN, xâm nhập mặn xuất hiện ngay từ cuối tháng 12/2023, sớm hơn khoảng 1 tháng.
Ngày 15/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Công điện số 04/CĐ-TTg về việc chủ động ứng phó với nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.
