Vĩnh Ô từng là điểm nóng về "vàng tặc" suốt nhiều năm. Cơn khát vàng không chỉ xới tung từng triền núi, lòng suối, mà còn làm rạn vỡ niềm tin và cướp đi sự bình yên của người dân miền sơn cước. Những lán trại mọc sâu trong rừng. Những đường hầm, giếng đất khoan cắm thẳng vào lòng núi. Những bóng người lạ mặt từ khắp nơi kéo đến, ăn ở hàng tháng, hàng năm giữa đại ngàn, sống lầm lũi như những chiếc bóng bên các mạch suối đầu nguồn.
Từ ngày 1/7/2025, xã Bến Quan (tỉnh Quảng Trị mới) được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 đơn vị hành chính cũ, trong đó có Vĩnh Ô – địa bàn từng là “điểm đen” về nạn khai thác vàng trái phép suốt hơn ba thập niên qua. Từng là mái che của Trường Sơn đại ngàn và là mạch nguồn nuôi sống Bến Hải, Vĩnh Ô nay vẫn tiếp tục rớm máu bởi những nhát cuốc của “vàng tặc”.
Là xã miền núi nơi thượng nguồn sông Bến Hải (Quảng Trị), Vĩnh Ô từng là “ốc đảo” heo hút giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi cái nghèo, sự lạc hậu và những hủ tục như ăn sâu bén rễ vào từng nếp nhà, từng nếp nghĩ của người dân bản địa. 97% dân số là đồng bào Vân Kiều, những con người hiền lành nhưng bao đời sống biệt lập, quen với đường đất, cầu tre, với cuộc sống khép kín và nhiều giới hạn. Ở đó, trẻ em từng bỏ học giữa chừng, phụ nữ sinh con khi chưa kịp lớn khôn…
Thời gian qua, xã vùng cao Vĩnh Ô, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) được ghi nhận là địa phương làm tốt trong phòng, chống dịch bệnh COVID-19. Đặc biệt hơn, xã giáp ranh với 5 huyện, địa bàn xung quanh có một số xã biên giới có đối tượng liên quan đến ma tuý, nhưng Vĩnh Ô đến nay vẫn là địa bàn “sạch” về ma túy...
Tình trạng khai thác vàng trái phép ở vùng rừng núi các xã Vĩnh Ô, Vĩnh Hà, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) đã có từ lâu, khoảng vào những năm 80 của thế kỷ 19. Đến những năm đầu thế kỷ 20, nghe tin những người làm vàng ở đây trúng đậm, ngàn vạn tha nhân từ khắp nơi, chủ yếu các tỉnh thành miền Bắc, đã trùng điệp đổ về đây, đào núi, phá rừng để tìm vàng.
