Thầy đồ buổi giao thời!
Cuối thế kỷ XIX, ảnh hưởng từ sự xâm lược của phương Tây, xã hội Việt Nam lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện, rõ nhất là về tư tưởng, văn hóa, giáo dục. Những biểu tượng của nền Hán học cũ đang dần vắng bóng rồi mất hẳn vai trò trong một đất nước đang bước ngày một sâu hơn vào con đường Âu hóa. "Bút chì" dần thay thế "bút lông". Nho học suy thoái, Tây học lên ngôi. Rất đúng với nhận định của Mác: Hình thái cuối cùng của lịch sử sẽ xuất hiện hài kịch.
