Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khiến eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái rủi ro cao đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, một tín hiệu tích cực vừa được phát đi từ Brussels. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho biết, bà đã thảo luận với Tổng Thư ký Liên hợp quốc về một sáng kiến nhằm khơi thông eo biển huyết mạch này.
Đề xuất trên được Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đưa ra trong cuộc họp báo ngày 23/9 (giờ địa phương). Ông đồng thời khẳng định Nga không phớt lờ đề xuất của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres về việc gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen.
Ngày 4/9, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã bay tới Sochi, để hội kiến Tổng thống Nga Vladimir Putin. Chủ đề chính trong chương trình nghị sự, không gì khác, vẫn là điều mà giới quan sát quốc tế xem là “một nỗ lực lâu dài nhằm khôi phục thỏa thuận mang tên Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, để kịp cho vụ thu hoạch mùa thu sắp tới”.
Quốc tế đang triển khai nhiều nỗ lực nhằm cứu vãn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen để tạo tuyến đường vận chuyển ngũ cốc an toàn tới Trung Đông và châu Phi, giúp nông sản và phân bón của Nga và Ukraine tiếp cận dễ dàng với thị trường quốc tế, ngăn chặn nguy cơ của một cuộc khủng hoảng lương thực.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 4/9 bắt đầu các cuộc đàm phán, trong bối cảnh nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách thuyết phục Nga khôi phục thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres xác nhận đã gửi "loạt đề xuất cụ thể" tới Nga với hi vọng có thể sớm cứu vãn các thỏa thuận của Sáng kiến ngũ cốc biển Đen.
“Quả bóng” thật sự đang nằm bên “phần sân” của phương Tây, mà dẫn đầu là nước Mỹ. Bởi vậy, khi đến lúc này Moscow vẫn không cho thấy bất cứ dấu hiệu nào chấp nhận “xuống thang” quanh những vấn đề liên quan tới thỏa thuận mang tên Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen thì những tín hiệu hòa giải lại được phát đi từ Washington. Lý do của nó, dường như, không chỉ nằm ở các khía cạnh nhân đạo thuần túy.
Ngày 24/7, trong bài viết mang tiêu đề “Nga và châu Phi: Hợp lực vì hòa bình, tiến bộ và tương lai thành công” đăng trên trang web của Điện Kremlin, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định: Cho dù đã tạm đình chỉ tham gia thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, nước Nga vẫn sẵn sàng thay thế nguồn cung ngũ cốc của Ukraine trên cơ sở thương mại hay miễn phí, đồng thời tiếp tục cung cấp ngũ cốc, lương thực, phân bón và các mặt hàng khác cho các quốc gia châu Phi, bất chấp các biện pháp trừng phạt.
Nga tuyên bố chỉ trở lại các thoả thuận thuộc Sáng kiến ngũ cốc biển Đen nếu được đáp ứng 7 điều kiện, bao gồm việc đưa một số ngân hàng trở lại hệ thống SWIFT.
Là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẵn sàng đóng góp vào việc thúc đẩy đối thoại, tìm kiếm giải pháp để sớm ổn định tình hình vì hòa bình, ổn định trong khu vực và trên thế giới.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hứa tìm cách đối thoại với người đồng cấp Nga Vladimir Putin để cứu vãn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, sau khi Moscow dừng tham gia văn kiện.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres kêu gọi các bên tiếp tục duy trì các thỏa thuận cho phép xuất khẩu thực phẩm và phân bón từ Nga và Ukraine, nhằm hỗ trợ an ninh lương thực toàn cầu.
Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen sẽ hết hiệu lực vào ngày 17/7 tới nhưng Nga cho biết nước này không thấy có lý do gì để gia hạn vì phương Tây đã có những hành động “thái quá” với thỏa thuận này. Tuy vậy, Moscow đảm bảo xuất khẩu ngũ cốc sang các nước nghèo sẽ vẫn được tiếp tục.
