#nhị Hồ

Tôi lần mò đến ngõ Ao Phủ (phố Chùa Láng - Đống Đa - Hà Nội) theo cung đàn nguyệt thánh thót từ một ngôi nhà lá. Mặt hồ Ao Phủ đầy sương. Những cây bàng khô nghiêng nghiêng trong ngõ vắng. Tiếng đàn cất lên như lời kể chuyện của một người già. Âm thanh trải dài trên những mái ngói. Một giọng hát trầm khê vang lên: “Tiếng đàn tiếng của tơ lòng/ Tình ta khắc khoải đục trong mơ màng/ Tiếng đàn tơ bay mênh mang/ Nỉ non, xót đắng bàng hoàng con tim…”.

Tôi đã nghe tiếng đàn Nguyệt của NSND Xuân Hoạch từ giữa những năm 70 của thế kỷ trước, trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Đó là suối âm thanh giòn giã vui tươi và say đắm lòng người. Sau này lại được nghe ông kéo nhị Hồ, hát xẩm ở sân khấu ngoài trời tại chợ Đồng Xuân, tôi càng ngỡ ngàng. Một cảm giác lạ lùng khi nghe tiếng nỉ non, trầm buồn từ tiếng nhị Hồ trên tay anh. Mộng mị làm sao...