#Nhà nước Pháp quyền

Trải qua tròn 80 năm (1946 - 2026), vượt qua bao biến động thăng trầm của lịch sử, tư tưởng lập hiến cùng những giá trị nền tảng của Hiến pháp đầu tiên trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên tính thời sự, trở thành ngọn đuốc thiêng liêng soi đường cho sự nghiệp hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài viết “Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật – Động lực kiến tạo phát triển đất nước”. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu bài viết của đồng chí Tổng Bí thư.

Ngày 8/11, tại Hà Nội, Ban Nội chính Trung ương phối hợp với Nhà xuất bản (NXB) Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức lễ ra mắt cuốn sách “Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Báo CAND trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết "Phát huy tính Đảng trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tình trạng lợi dụng "kẽ hở" trong cơ chế, chính sách, pháp luật, vị trí công tác trong hoạt động thanh tra, kiểm tra để nhũng nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà cho doanh nghiệp, người dân đang có những diễn biến phức tạp. Các sai phạm này không chỉ để lại hệ lụy, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân mà còn làm "ô nhiễm" môi trường kinh doanh, làm giảm quyết tâm của các nhà đầu tư. Vì vậy, "bịt" những "kẽ hở" này đang là yêu cầu bức thiết.

Đây là lần đầu tiên, Đảng ta xác định thống nhất, đầy đủ, rõ ràng về các đặc trưng của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong một nghị quyết của Trung ương trên cơ sở cương lĩnh, Hiến pháp và văn kiện đại hội của Đảng các nhiệm kỳ.

Bộ Chính trị họp cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình các nội dung Trung ương thảo luận về Đề án tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong các ngày 9 và 10/9/2022, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến về các đề án.

Dự thảo Đề án Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 đã đạt được sự đồng thuận, thống nhất rất cao từ phía Hội đồng Lý luận Trung ương.

Sáng 25/7, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” chủ trì phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo.

Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN được xác định là nội dung trọng tâm của đổi mới chính trị tại Việt Nam. Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tích cực thảo luận, lấy ý kiến đóng góp để hoàn thiện Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045”.

Chiều 14/3, tại Phủ Chủ tịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” đã có buổi làm việc với các chuyên gia, nhà khoa học để đánh giá tiến độ, thống nhất phương thức xây dựng dự thảo Đề án có tầm quan trọng đặc biệt này.

Ngày 17/1, tại TP Đà Nẵng, Ban Chỉ đạo xây dựng đề án chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã tổ chức hội thảo quốc gia, với chủ đề: "Tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả cải cách tư pháp đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045".

Ngày 24/12, tại TP Hồ Chí Minh, Trường Đại học ANND, Bộ Công an đã phối hợp cùng Học viện Quốc phòng, Bộ Quốc phòng tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ Công an với chủ đề: Lực lượng vũ trang nhân dân (VTND) với nhiệm vụ xây dựng, thực hiện Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045”.

Sáng 19/10, Phiên họp thứ hai Ban Chỉ đạo xây dựng các chuyên đề thuộc Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” đã diễn ra tại Nhà Quốc hội. Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì phiên họp.

Chiều 9/9, tại Phủ Chủ tịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp lần thứ hai của Ban chỉ đạo xây dựng Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” để đánh giá tiến độ các công việc đã thực hiện; đồng thời thống nhất định hướng xây dựng Đề án quan trọng này trong thời gian tới.

Hồ Chí Minh khẳng định bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia là tất yếu, là tuyệt đối và có ý nghĩa chiến lược, xuyên suốt quá trình cách mạng, chi phối đến các hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp, đến mọi lĩnh vực hoạt động từ kinh tế - xã hội đến chính trị, từ văn hóa đến khoa học, từ ngoại giao đến quân sự, quốc phòng, an ninh… của quốc gia, dân tộc...

Tư tưởng về Nhà nước pháp quyền được nhà tư tưởng, chính trị, pháp lý như John Locke (1632 - 1704), Montesquieu (1698 - 1755), J.J.Rút-xô (1712 – 1778), T. Jepphecxơn (1743 – 1826, tác giả của Tuyên ngôn độc lập Mỹ năm 1776)… sáng lập, kế thừa và phát triển như một thế giới quan pháp lý mới, góp phần phát triển các tư tưởng về nhà nước pháp quyền, làm cơ sở lý luận xây dựng nhà nước tư sản cho đến ngày nay.

Kiểm soát quyền lực, chống chạy chức, chạy quyền là vấn đề được nói nhiều, đề cập nhiều trong công tác cán bộ, chống tham nhũng, tiêu cực, xây dựng, chỉnh đốn Đảng, chỉnh đốn bộ máy nhà nước. Tuy nhiên, với Quy định số 205-QĐ/TƯ ngày 23-9-2019, đây là lần đầu tiên một văn bản của Đảng được ban hành, quy định riêng về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền.

Trong điều kiện hiện nay, để xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết đặt ra đó là hoàn thiện hệ thống pháp luật để điều chỉnh mọi hoạt động trong các lĩnh vực của đời sống xã hội; tạo nền tảng dân chủ và vận hành bộ máy nhà nước đúng nguyên tắc tất cả quyền lực thuộc về Nhân dân.