Các quốc gia phát triển đầu tư mạnh cho khoa học cơ bản vì họ hiểu đây là nền tảng quyết định năng lực cạnh tranh trong tương lai. Những đột phá công nghệ thường bắt nguồn từ các nghiên cứu cơ bản được thực hiện nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ trước. Trí tuệ nhân tạo (AI) là ví dụ điển hình.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ xã hội. Nhiều chuyên gia cho rằng đây không chỉ là chính sách hỗ trợ người học mà còn là một quyết sách mang tầm chiến lược nhằm tạo dựng nền tảng nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển đất nước.
Tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nâng tầm Khoa học Xã hội và Nhân văn (KHXH&NV), đặt KHXH&NV trong mối quan hệ chiến lược ngang tầm với khoa học tự nhiên và công nghệ. Điều đó cũng cho thấy Đảng, Nhà nước đang dành sự quan tâm đặc biệt tới KHXH&NV
Sáng 25/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì buổi làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo để cho chủ trương về công tác nghiên cứu khoa học cơ bản. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu nội dung phát biểu khai mạc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ ngày càng quyết liệt, nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong các ngành Khoa học, kỹ thuật và công nghệ cốt lõi đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, thực tế nhiều năm qua cho thấy, các ngành Khoa học nền tảng và công nghệ cốt lõi vẫn chưa thực sự thu hút được người học như kỳ vọng. Bài toán này cần lời giải đồng bộ từ chính sách ưu đãi đến đào tạo và định hướng nghề nghiệp cho học sinh.
Giáo sư Serge Haroche, nhà vật lý lượng tử người Pháp đoạt giải Nobel năm 2012, nhắn nhủ tới lớp trẻ Việt Nam: “Đam mê và tò mò chính là động lực lớn nhất. Tiếp đó, các bạn hãy chuẩn bị cho mình một tinh thần thích ứng với mọi biến động, bởi khoa học luôn mở ra những hướng đi không ngờ tới. Hãy tìm kiếm một môi trường học thuật phù hợp với những người thầy luôn sẵn sàng lắng nghe".
