Với "cái chết" của Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) và hàng loạt cuộc thử nghiệm tên lửa của cả Nga-Mỹ kèm theo thời hạn sắp hết của Hiệp nước START mới, người ta đang có cảm giác về sự trở lại của một cuộc chạy đua vũ trang thế kỷ 21.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper ngày 3-8 cho biết ông ủng hộ việc đặt các tên lửa tầm trung phóng từ mặt đất tại châu Á trong thời gian ngắn sắp tới, tuyên bố được đưa ra chỉ một ngày sau khi Mỹ rút khỏi hiệp ước kiểm soát vũ khí INF.
Tổng thư ký Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg nói rằng Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) có thể được cứu vãn, song cần rất nhiều nỗ lực chính trị.
Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo qua kênh chính thức với Nga rằng nước này sẽ rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) ký từ thời Chiến tranh Lạnh, lấy lý do rằng Nga vi phạm hiệp ước.
Mỹ thông báo với Nga quyết định rút nước này khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm Trung (INF) sẽ không thay đổi, nhấn mạnh quyết định về vấn đề này không phải lời mời đối thoại.
Sputnik ngày 16-1 đưa tin, trong buổi họp báo tổng kết năm 2018, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã đề cập đến các kết quả ngoại giao mà Moscow đạt được trong năm vừa qua, từ hội nghị thượng đỉnh với Mỹ đến quan hệ với EU, NATO và cả cuộc khủng hoảng tại Syria.
Đức tuyên bố phản đối mọi động thái lắp đặt tên lửa hạt nhân tầm trung mới tại châu Âu trong trường hợp Mỹ xé bỏ Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), một hiệp ước kiểm soát vũ khí then chốt thời Chiến tranh Lạnh.
Điện Kremlin cảnh báo bất cứ hệ thống tên lửa nào được Mỹ triển khai ở châu Âu sẽ trở thành mục tiêu ngắm bắn của Nga nếu Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân tầm Trung (INF) đổ vỡ.
Tổng thống Putin cho rằng các nước ngoài Nga và Mỹ sở hữu tên lửa tầm ngắn và tầm xa cũng nên tham gia Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm Trung (INF) để nâng cao hiệu quả của hiệp ước.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nếu Nga sửa các hệ thống tên lửa vi phạm Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân tầm Trung (INF) thì Mỹ sẽ duy trì các cam kết với INF.
“Tổng thống Pháp Macron đề nghị châu Âu tự xây dựng lực lượng quân đội để bảo vệ mình khỏi Mỹ, Trung Quốc và Nga. Rất xúc phạm. Có lẽ châu Âu nên trả đủ khoản chia sẻ chi phí của NATO mà hiện Mỹ phải bao cấp rất nhiều!” - Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đăng những dòng trạng thái trên mạng xã hội Twitter như vậy ngay khi chiếc chuyên cơ Không lực Một chở ông và phu nhân hạ cánh xuống sân bay ở thủ đô Paris nước Pháp ngày 9-11 trong chuyến thăm châu Âu.
Nga tuyên bố nước này có thể sẽ triển khai tên lửa trên lãnh thổ các đồng minh thân cận nếu như Mỹ triển khai tên lửa đến châu Âu sau khi rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF).
Đe dọa rút khỏi INF (Hiệp ước các lực lượng hạt nhân), nước Mỹ đang không chỉ gợi lại mỗi lúc một rõ hơn những ký ức u tối của thời Chiến tranh Lạnh, mà còn nhắc cho nhân loại nhớ rằng: Đã từng có lúc, nguy cơ tự hủy diệt đến gần với thế giới này như thế nào.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố nước này không cần tham gia một cuộc chạy đua vũ trang mới, nhưng sẽ không để yên nếu Mỹ quyết tâm rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF).
Cho đến hiện tại, chuyện nước Mỹ rời khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF-Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty) vẫn chỉ là những lời bóng gió và chưa được xác nhận chính thức bởi các kênh phát ngôn cấp quốc gia.
Nga có thể sẽ bàn bạc với Cuba về việc thành lập một căn cứ quân sự trên lãnh thổ quốc gia Caribean này để phản ứng lại việc Mỹ tuyên bố rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF).
Dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 11-11 tại Paris, hôm 26-10, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov để bàn về khâu chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin.
Cố vấn ANQG Mỹ John Bolton tuyên bố sau cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 23-10 rằng Mỹ vẫn sẽ tiếp tục với kế hoạch rút khỏi thỏa thuận hạt nhân mang tính bước ngoặt với Nga, bất chấp sự phản đối từ Nga và các nước châu Âu khác.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20-10 cho biết ông sẽ rút Mỹ khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) giữa Mỹ và Liên minh các nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết trước đây về việc loại bỏ các tên lửa tầm trung và tầm ngắn, một động thái được cho là sẽ làm cho Nga phiền lòng.
