Góp từng cây con lên đồi trọc, gom từng mảnh tin yêu để dựng lại niềm hy vọng giữa đất nghèo, lão nông Lê Đình Hoan, người dân quen gọi là “Pả Hoan” (Pả là họ của đồng bào Vân Kiều), không chỉ làm giàu cho mình, mà còn làm giàu cho cả một vùng núi cao Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Ông mở đường cho rừng mọc lại, cho dân bản đổi đời, cho cây bời lời bén rễ và lan xa tới tận đất bạn Lào.
Ở nơi núi rừng Trường Sơn, trải dài qua từng bản làng của đồng bào Vân Kiều, Pa Cô ở Quảng Trị, đang có những con người lặng thầm giữ lửa. Họ không cần danh xưng lớn lao mà chỉ âm thầm dệt nên sợi dây nối dài giữa quá khứ đến hiện tại và tương lai. Những nghệ nhân như Kray Sức, Hồ Văn Hồi, Ăm Nhờ… chính là những người giữ hồn của một nền văn hóa từng có lúc đứng bên bờ mai một.
Với đồng bào Vân Kiều, Pa Cô, không loài cá nào quý bằng cá mát. Không chỉ vì vị ngon khó cưỡng mà còn bởi sự kỳ công trong cách đánh bắt và chế biến...
Cứ đến dịp tháng 2 âm lịch (từ khoảng giữa tháng 3 đến đầu tháng 4 dương lịch) hàng năm, người Vân Kiều sinh sống ở các vùng rừng núi miền Tây Quảng Trị lại trang nghiêm tổ chức nghi lễ tưởng nhớ người đã khuất. Đây là những quan niệm riêng, khác biệt được hình thành, tồn tại và duy trì qua bao đời nay.
Khoảng 10 năm lại đây, số tiền hàng trăm triệu đối với bà con Vân Kiều trồng sắn ở 7 xã vùng Lìa Hướng Hóa không còn là con số lớn. Năm nay, sắn củ tươi được thu mua với giá đạt đỉnh, từ 2.900 – 3.000 đồng/kg, nên người nông dân trồng sắn ở đây rất phấn khởi.
Cách đây 20 năm, vùng đồi núi Cu Vơ, xã rẻo cao Hướng Linh, huyện miền núi Hướng Hóa (Quảng Trị) không một nóc nhà định cư sinh sống. Quanh năm, ở đó chỉ có gió chướng với thỉnh thoảng mưa rừng. Song khoảng 10 năm lại đây, ở lưng chừng các sườn núi này lần lượt mọc lên những ngôi nhà sàn rất đẹp.
