Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới đề xuất áp mức thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường cần đạt 40% mới đảm bảo hạn chế tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cho người dân Việt Nam và cần có lộ trình tăng thuế phù hợp.
Tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, gây ra những lo ngại lớn về sức khỏe cộng đồng. Từ năm 2009 đến 2023, lượng tiêu thụ đồ uống có đường đã tăng phi mã gấp 4 lần, với tổng lượng tiêu thụ tăng từ 3,44 tỷ lít năm 2009 lên 6,67 tỷ lít năm 2023, gần gấp đôi trong vòng hơn một thập kỷ.
Người càng uống nhiều đồ uống có đường càng tử vong sớm. So với việc uống đồ uống có đường ít hơn 1 lần/tháng thì người uống 1-4 lần/tháng có nguy cơ tử vong cao hơn 1%; uống 2-6 lần/tháng có nguy cơ cao hơn 6%; uống 1-2 lần/ngày tăng 14% và uống trên 2 lần/ngày tăng 21%.
Bộ Y tế đề nghị áp thuế suất 40% đối với nước giải khát có đường (hoặc 30% sau tăng lên 40% theo lộ trình) và có thể chia theo hàm lượng đường để có mức thuế khác nhau.
Bộ Tài chính chủ kiến sẽ áp thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với đồ uống có đường, trong khi các doanh nghiệp lại đề xuất không đưa vào nhằm hỗ trợ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất.
Trung bình mỗi người Việt Nam sử dụng 1 lít đồ uống có đường/tuần, điều này vượt xa so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Sử dụng quá nhiều đồ uống có đường là nguyên nhân gây ra thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tim mạch, răng miệng, ung thư...
