1. Con đường từ trung tâm huyện Yên Châu vào bản Lao Khô của tỉnh Sơn La khoảng hơn 50km nhưng toàn đèo dốc rất khó đi. Đưa chúng tôi đi là Trung tá Vàng Lao Sử, Đội phó Đội xây dựng phong trào Công an phụ trách xã về an ninh, trật tự - Công an huyện Yên Châu. Mất hơn hai tiếng vật vã trên xe, cuối cùng chúng tôi mới tới được bản Lao Khô.
Hơn nửa đời người, ông Đào Văn Tiến sống và chiến đấu với những người bạn Lào ở mặt trận Lào. Đó là những ngày tháng gian khổ, hiểm nguy nhưng đầy cao đẹp và thấm đẫm tình nghĩa anh em ấm áp, rộn rã như điệu múa Lăm vông của nước bạn Lào. Năm tháng qua đi, những ký ức đó đã là một phần của đời ông, được ông ghi lại trong tác phẩm "Những câu chuyện rừng Lào".
Đoàn võ trang công tác Liên khu 3 phần lớn là đoàn quân Tây Tiến bất hủ. Trong đó có một trung đội người Lào lấy phiên hiệu là DIKOP, gồm các tiểu đội là D, I, K, O, P về sau có thêm một J. Đội O, Tiểu đội trưởng là ông Thâu Ma, trong đội này có cả người Việt và người Lào. Họ có nhiệm vụ xây dựng cơ sở từ thượng du Thanh Hóa sang Sầm Nưa theo sông Luồng để đi lên Mường Xuôi…
Ông từng học Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn rồi tham gia chiến đấu ở mặt trận miền Tây Thanh Hóa. Được biệt phái qua Lào hoạt động, ông cùng làm việc với người dẫn đường cho Hồ Chủ tịch hoạt động cách mạng ở Thái Lan và Lào, rồi làm thư ký cho Tổng bí thư Đảng Nhân dân cách mạng Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hản, sau này làm Chủ tịch nước Lào. Ông còn là bạn chiến đấu với Xổm-xa-vạt Lênh-xa-vắt (Phó thủ tướng Lào hiện nay). Ông là Đào Văn Tiến.
