Trận đấu 'so găng' với tội phạm mạng

Biết chúng tôi từng công tác trong lực lượng phòng chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao (TPSDCNC), nên buổi phỏng vấn Thượng tá Đoàn Văn Tôn (Phó trưởng Công an TP Lạng Sơn) về thành tích chiến đấu của đơn vị, đã chuyển sang trao đổi, chia sẻ về những phương pháp, chiến thuật và kinh nghiệm điều tra loại tội phạm công nghệ cao (CNC)...

Minh họa sống động cho câu chuyện nghiệp vụ ấy, là trận đánh "đầu tay" của đơn vị với ổ nhóm lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng CNC tại Lạng Sơn. Trận đấu "so găng" giành phần thắng, đã cho lực lượng phá án những kinh nghiệm quý và củng cố niềm tin trong họ về khả năng khám phá mọi loại tội phạm.

1.Tội phạm thời @ với muôn hình vạn trạng những phiên bản, biến thể phức tạp. Lần tìm ra kẻ giấu mặt trong thế giới ảo, trên xa lộ hàng tỷ tỷ thông tin, không bao giờ là chuyện dễ dàng. Do không trực tiếp giao dịch với nạn nhân, mà chỉ thông qua môi trường giao tiếp số, trên mạng viễn thông, mạng internet… nên thủ phạm không để lại những dấu vết vật chất, hay có nhân chứng, người biết việc. Điều này giúp chúng có khả năng ẩn mình thật sâu.

Cũng vì thế, phương pháp và chiến thuật điều tra với loại tội phạm này rất khác "cách làm" với tội phạm truyền thống. Không những phải rất am tường về CNC, hiểu biết sâu về thương mại điện tử, các sản phẩm dịch vụ tài chính hiện đại và thanh toán quốc tế, lực lượng điều tra còn phải có cách nghĩ khác về cách "đánh" loại tội phạm này, nghĩa là phải hình dung được chứng cứ điện tử đang "nằm" ở đâu để mà tìm kiếm, khai thác. Làm án CNC, không có chỗ cho thái độ nôn nóng, hấp tấp. Công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ, bền bỉ kiên trì, với sự phân công nhiệm vụ rạch ròi giữa các bộ phận thành viên Ban chuyên án.

Lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn khen thưởng thành tích khám phá chuyên án.
Lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn khen thưởng thành tích khám phá chuyên án.

Nhớ lại những ngày đầu tiên ra đời lực lượng phòng chống TPSDCNC của Việt Nam, đặt tại Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hà Nội, những người lính có lúc đã "thẫn thờ" bên hồ sơ vụ việc, bởi chưa hình dung được sẽ phải lần tìm thủ phạm bằng cách nào. Nhưng rồi, làm nhiều, vừa làm vừa học, kinh nghiệm sẽ được tích lũy, "lên tay" lúc nào chẳng hay.

2. TPSDCNC hoành hành không có biên giới, vì vậy, việc chúng xuất hiện tại các tỉnh  là điều đương nhiên. Cũng phải thừa nhận, nó đã gây ra không ít lúng túng, khó khăn, vì nhiều đơn vị chưa từng giải quyết các vụ việc tương tự nên không có kinh nghiệm. Lần thử sức đầu tiên của Công an TP Lạng Sơn với TPSDCNC lại là một "ca" khó.

Mọi chuyện bắt đầu từ đơn trình báo của bà Vũ Thị L. (trú tại P. Hoàng Văn Thụ, TP Lạng Sơn, Lạng Sơn). Bà L. cho biết: "Ngày 14/5/2014, một nam giới tự xưng là Cường đã gọi điện cho tôi, báo tin số điện thoại mà tôi đang dùng đã may mắn trúng giải nhì của Chương trình quay số trúng thưởng của Tập đoàn Viettel. Phần thưởng trị giá hơn 158 triệu đồng, quy ra hiện vật được 1 xe máy Novo, 1 chiếc điện thoại  Iphone 5 và 1 thẻ ATM trị giá 100 triệu đồng. Ngoài ra, Cường còn cho biết thêm lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn đã quyết định tặng thêm cho tôi 100 triệu nữa, nâng tổng trị giá phần thưởng hơn 258 triệu đồng.

Lúc đó, tôi như bị ma đưa lối, quỷ dẫn đường, u u mê mê trước lợi ích tưởng tượng, nên đã chấp nhận mọi điều kiện của Cường. Anh ta hướng dẫn tôi chuyển trước tiền lệ phí, thuế thu nhập cá nhân, tiền ủng hộ quỹ vì người nghèo, phí vận chuyển phần thưởng từ Đà Nẵng đến Lạng Sơn… bằng cách gửi tiền vào tài khoản do Cường cung cấp, và mua thẻ cào Viettel gửi mã số bí mật cho anh ta. Tổng số tôi đã chuyển 5 lần tiền và mã số thẻ cào, với tổng trị giá gần 90 triệu đồng. Sau khi chuyển số tiền trên, tôi mới giật mình vì biết đã bị lừa đảo".

3. Thượng tá Đoàn Văn Tôn nhớ lại: "Sau khi tiếp nhận tin báo, với những tài liệu, chứng từ gửi kèm theo, chúng tôi xác định có dấu hiệu của tội phạm cần phải điều tra làm rõ. Ngặt vì đơn vị từ trước đến nay chưa từng làm án liên quan đến TPSDCNC, nên anh em rất lo lắng. Ngày 19/5/2014, Đại tá Hoàng Anh (Trưởng Công an TP Lạng Sơn) đã ký quyết định xác lập chuyên án trinh sát, với thành phần được triệu tập gồm nhiều điều tra viên có kinh nghiệm và số cán bộ am hiểu về CNC, tôi được phân công làm Trưởng ban chuyên án.

Xác định đây là vụ án tuy hậu quả thiệt hại không lớn, nhưng có tính chất rất phức tạp, vì đối tượng giả danh cán bộ, đánh vào lòng tham của người dân, sử dụng mạng viễn thông để thực hiện hành vi phạm tội, nên chúng tôi đã tập trung cao độ, quyết tâm phá án trong thời gian sớm nhất. Qua xác minh tại Công ty viễn thông Viettel, biết việc bà L. trúng thưởng là "tin vịt", bản thân nạn nhân không quen biết Cường, cũng không rõ hắn ở đâu, làm gì, nên không nhận diện được đối tượng. Khó khăn lớn nhất với chúng tôi là lần đầu tiên giải quyết án CNC, chưa từng có kinh nghiệm.

Ban chuyên án nhận định thủ phạm có thể là một nhóm đối tượng tỉnh ngoài, cấu kết với người trong tỉnh để gây án. Vì thế, hướng điều tra đi theo 3 hướng, một mặt chúng tôi tập trung quân lực soát xét, sàng lọc các đối tượng, ổ nhóm có biểu hiện nghi vấn hoạt động phạm tội trên địa bàn.

Chỉ đạo các đội nghiệp vụ, Công an các phường, xã tăng cường công tác nắm địa bàn, đối tượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ điều tra, xác minh thu thập tài liệu chứng cứ, kết hợp các biện pháp quản lý hành chính để phát hiện các đối tượng nơi khác đến lưu trú và có nghi vấn hoạt động phạm tội. Chú ý nắm đối tượng cờ bạc, ham chơi điện tử, không có công ăn việc làm, đối tượng có tiền án, tiền sự lừa đảo. Tổ chức phát động quần chúng tố giác, cung cấp các thông tin liên quan đến TPSDCNC.

Mặt khác, Ban chuyên án cử những điều tra viên thiện chiến tỏa đi các tỉnh, thành phố trong cả nước để "dựng" tất cả các manh mối liên quan đến số tài khoản, số điện thoại của kẻ đã liên lạc với bà L. Đồng thời, một "trò chơi nghiệp vụ" được triển khai, để đối tượng tiếp tục hí hửng mà giữ liên lạc với nạn nhân. Được sự phối hợp hiệu quả của Phòng PC50 - Công an TP Hà Nội, Ngân hàng Vietcombank, Ngân hàng Agribank Việt Nam, Ngân hàng Vietinbank Cầu Giấy, Hà Nội… chỉ trong vài ngày liên tục truy xét, với quyết tâm cao độ, di chuyển trên nhiều địa bàn, Ban chuyên án đã lần ra địa chỉ nhóm đối tượng gây án ở xã Ngư Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình. Chúng gồm Nguyễn Trường Chinh và Nguyễn Anh Tài. Lập tức một tổ công tác lên đường đi Quảng Bình truy lùng thủ phạm.

Qua nhiều "thao tác", các trinh sát đã bắt được các đối tượng. Khám xét khẩn cấp nơi ở của Nguyễn Trường Chinh và Nguyễn Anh Tài, cơ quan điều tra đã thu giữ được nhiều vật chứng của vụ án, cùng số tiền 38 triệu đồng. Đấu tranh xét hỏi các đối tượng, mới thấy sự tinh quái, xảo quyệt trong thủ đoạn hoạt động của những tên tội phạm "đầu xanh" này. Là kẻ đã gây ra nhiều vụ án lừa đảo qua mạng viễn thông, Chinh rất "cáo già" khi che giấu tung tích của mình bằng việc "zích zắc hóa" dòng tiền thụ hưởng thông qua các công cụ tài chính trung gian".

Đối tượng Nguyễn Trường Chinh và Nguyễn Anh Tài - thủ phạm gây ra vụ lừa đảo.
Đối tượng Nguyễn Trường Chinh và Nguyễn Anh Tài - thủ phạm gây ra vụ lừa đảo.

Kết quả điều tra chứng minh, để xóa dấu vết việc chiếm đoạt tiền của bà L., Chinh đã hướng dẫn nạn nhân chuyển tiền và mã số thẻ cào vào tài khoản của ông Dương Đức H. ở Chi nhánh Công ty RNG tại Hà Nội, công ty này chủ quản trị Gamebank bán thẻ điện thoại trên Internet.

Trước đó, Chinh đã mở 3 tài khoản trên trang mạng Gamebank để giao dịch mua thẻ điện thoại. Sau khi nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản của ông H., Chinh liền đặt lệnh mua 130 chiếc thẻ điện thoại với nhiều mệnh giá và kích hoạt 286 mã thẻ mà bà L. đã chuyển, rồi nạp toàn bộ tiền vào tài khoản của mình trong trang Gamebank. Để xóa dấu vết đầu vào của số tiền trong tài khoản, Chinh tiếp tục đặt lệnh chuyển tiền qua lại giữa 3 tài khoản trên Gamebank, sau đó chuyển toàn bộ số tiền đó vào tài khoản ATM của mình. Từ ngày 17 đến ngày 19/5/2014, Chinh đã rút hết số tiền đó từ 3 cây ATM tại huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình.

Từ những tài liệu, vật chứng thu giữ được trong quá trình khám xét và lời khai đối tượng, Công an TP Lạng Sơn đã mở rộng vụ án. Hiện có căn cứ chứng minh ngoài vụ lừa bà L., Nguyễn Trường Chinh còn gây ra một loạt các vụ khác vẫn với thủ đoạn này, như vụ lừa đảo chiếm đoạt hơn 10 triệu đồng của anh Phạm Minh Đ. (ở Văn Lâm, xã Liên Tiết, TP Phủ Lý, Hà Nam); lừa bà Nguyễn Thị Bích N. (ở tổ 19, ấp 1, xã Xuân Hưng, Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai), chiếm đoạt gần 16 triệu đồng. Kiểm tra 2 tài khoản ATM mà Chinh đang sử dụng, phát hiện tổng số giao dịch gần 800 triệu đồng. Như vậy, nhiều khả năng Chinh là "tác giả" của nhiều vụ án khác hiện chưa rõ thủ phạm.

Thượng tá Đoàn Văn Tôn cho biết: "Qua đấu tranh chuyên án này, chúng tôi đã rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm quý. Đồng thời có niềm tin vững chắc rằng, lực lượng Công an TP Lạng Sơn có khả năng điều tra khám phá mọi loại tội phạm, để bảo vệ bình yên nơi thủ phủ xứ Lạng".

Được biết, Công an TP Lạng Sơn là đơn vị có bề dày thành tích trong công tác và chiến đấu. Trong những năm qua, đơn vị luôn được công nhận danh hiệu "Đơn vị Quyết thắng" và 3 lần được Bộ Công an tặng cờ  "Đơn vị dẫn đầu trong phong trào thi đua vì ANTQ cấp cơ sở". Tập thể đơn vị và nhiều cá nhân CBCS đã vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều Huân chương Chiến công, Huân Chương bảo vệ Tổ quốc, Danh hiệu Anh hùng LLVTND, Bằng khen Chính phủ cùng nhiều bằng khen của các cơ quan TW và địa phương.

Đào Trung Hiếu

Các tin khác

Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…
Vỉa hè mà biết nói năng…

Vỉa hè mà biết nói năng…

Sáng 22-12, tại buổi làm việc của Thường trực Thành ủy với Sở Xây dựng Hà Nội, Bí thư Thành ủy Vương Đình Huệ nêu thực tế đá vỉa hè vỡ sau thời gian ngắn sử dụng. Ông Huệ đặt vấn đề vì sao cũng cùng làm đúng quy trình, thiết kế mẫu của Sở Xây dựng Hà Nội, nhưng có quận làm tốt, có quận chưa. Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu cẩn trọng từ khâu chọn đá, thi công đồng bộ, không làm manh mún. Sở Xây dựng Hà Nội tăng cường hướng dẫn, kiểm tra về nghiệp vụ, quy trình lát đá hè.
Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Trong các đơn vị Công an được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới" năm 2020, có một đơn vị khá đặc biệt, đó là Công an tỉnh Phú Thọ. 
Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Ở Thanh Hoá, Cường "gấu" nổi lên là 1 trong những trùm tội phạm "có máu mặt" được nhiều người biết đến bởi sự liều lĩnh, manh động và nhiều trò côn đồ. Sau nhiều lần "vào tù ra khám", mọi hoạt động của Cường đi vào chiều sâu, hắn tổ chức đàn em cho vay lãi nặng, bảo kê, đòi nợ thuê… nhưng không bao giờ trực tiếp ra mặt.
TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả trong phòng chống, xử lý tội phạm “tín dụng đen” nói riêng và tội phạm trên không gian mạng nói chung, Công an TP Hồ Chí Minh sẽ thành lập Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao…
Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, khoảng 1.000 tờ báo ở Mỹ đã phải đóng cửa. Trong cả thập kỷ đã qua, Facebook và Google độc quyền thâu tóm doanh thu quảng cáo, đăng lại tin bài của báo chí mà không trả tiền, đẩy báo chí thế giới vào khủng hoảng tồn vong.
Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Đó là hành trình đi cả nghìn cây số truy bắt đối tượng truy nã của cán bộ chiến sĩ Đội truy nã và truy tìm (Đội 6), Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Nam. Với họ, khi đối tượng truy nã còn ngoài vòng pháp luật thì họ còn ăn chưa ngon, ngủ chưa yên…
Nhẫn giúp thành sự

Nhẫn giúp thành sự

Năm ngoái, tôi bái một cao thủ Vịnh Xuân quyền làm sư phụ. Cả đời, chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ học võ, chuyện đánh đấm cơ bản không hợp với tôi. Cho đến một buổi tối, tôi theo bạn tới uống trà tại một võ đường.
Một sự nhịn chín sự lành!...

Một sự nhịn chín sự lành!...

Tôi nhớ khi còn làm việc tại Viện Văn học, trong cuộc trò chuyện với các chuyên gia văn học dân gian tại đây, một học giả đã nói với tôi rằng, văn học - văn hóa dân gian giống như 11 tháng trong năm, còn văn học viết là tháng 12. Đây không phải là sự so sánh hơn kém, mà là một ẩn dụ về sự dài rộng, to lớn của kho tàng trí tuệ, văn hóa dân gian.
Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) những ngày này, không khí mùa vụ rộn rã khắp các buôn làng. Để giữ bình yên cho mảnh đất gắn với những huyền thoại về voi này, các cán bộ chiến sĩ Công an huyện Buôn Đôn đang ngày đêm gắn bó với từng buôn làng…
Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Các "trại cày" click đã trở thành vấn đề được công chúng và báo chí chú ý đến nhiều hơn trong vài năm trở lại đây. Những cơ sở hằng ngày "sản xuất" ra cả triệu lượt nhấp chuột, câu bình luận, v.v…trong bí mật nay được lôi ra ánh sáng trên các mặt báo.
Khi Công an "dân vận khéo"

Khi Công an "dân vận khéo"

Bằng những cách làm thiết thực, Công an huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình đã tạo sự gần gũi thân thiện giữa đồng bào với cán bộ chiến sĩ Công an.
Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mới đây lực lượng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội đã liên tiếp điều tra khám phá nhiều đường dây vận chuyển, tàng trữ, buôn bán ma túy xuyên quốc gia. Đặc biệt, xuất hiện những nữ quái nhiều tiền án, tiền sự cùng những thủ đoạn rất tinh vi…
Chuyện nữ anh hùng biệt động

Chuyện nữ anh hùng biệt động

Mãi sau này tôi mới biết Đại tá Đoàn Thị Ánh Tuyết đã được phong Anh hùng lực lượng vũ trang (1978); mới biết những chiến công vang dội mà cô gái mảnh mai xinh đẹp Đoàn Thị Ánh Tuyết đã cống hiến cho cách mạng.
“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

Ngày 2-9-1961, trong nhà lao Gia Định, chị em trại nữ tìm mọi cách che mắt địch, tổ chức một đêm văn nghệ rất "xôm". Được sự chuẩn y của Trại ủy, ngay sau các tiết mục văn nghệ, chi bộ cắt cử người canh gác cẩn thận để tuyên bố kết nạp Nguyễn Thị Châu vào Đảng...
Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Tháng 4/2020, khi cuộc chiến chống bệnh dịch COVID -19 của nước ta đang ở giai đoạn cao điểm nhất, cam go nhất, mọi nguồn lực đều đổ dồn cho công tác này thì 1 thông tin chấn động được CBCS Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CSKT) đưa ra, đó là đã điều tra làm rõ sai phạm trong quá trình chỉ định thầu mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội.