TP Hồ Chí Minh hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã, 3.438 trường học từ mầm non đến trung học phổ thông, bao gồm 2.114 trường công lập và 1.324 trường ngoài công lập, cùng 3.332 nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, mầm non độc lập và các cơ sở có yếu tố nước ngoài. Với tổng cộng 2.594.446 học sinh, đây là hệ thống giáo dục có quy mô lớn nhất cả nước.
Để chuẩn bị chu đáo cho năm học 2026 - 2027, TP Hồ Chí Minh đã phát động Chiến dịch thi đua "150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026 - 2027" với tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao. Tính đến ngày 19/8/2026, Thành phố đã hoàn thành 49/53 dự án, đưa vào sử dụng 930 phòng học mới. Cùng với đó, nguồn ngân sách hơn 274 tỷ đồng được bố trí để sửa chữa, nâng cấp trường lớp, mua sắm trang thiết bị và bổ sung điều kiện hoạt động cho các trường mới thành lập.
Nhằm chia sẻ khó khăn với gia đình học sinh, Thành phố dành khoảng 288 tỷ đồng trang cấp sách giáo khoa cho 100% học sinh thuộc đối tượng yếu thế và học sinh có nhu cầu; hỗ trợ 100% giá vé xe buýt trên 134 tuyến và miễn phí khám sức khỏe định kỳ đầu năm học cho toàn bộ học sinh, sinh viên trên địa bàn.
Thành phố phấn đấu đến năm học 2027 - 2028 đủ điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở tất cả cơ sở giáo dục phổ thông. Trong quá trình sắp xếp mạng lưới, tuyệt đối không để gián đoạn các hoạt động, giữ vững nguyên tắc giảm đầu mối nhưng không giảm điểm trường và không ảnh hưởng đến chỗ học của học sinh.
Giám đốc Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được thời gian qua, vẫn còn những hạn chế tồn tại như: sự chênh lệch chất lượng giữa các khu vực; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; áp lực trường lớp tại các khu đô thị mới; hồ sơ sổ sách hành chính còn chiếm nhiều thời gian của giáo viên.
Ông Nguyễn Tấn Phát cho rằng, điều cần thay đổi mạnh mẽ nhất chính là tư duy quản lý, phương thức tổ chức thực hiện và trách nhiệm của người đứng đầu. Những hạn chế đã được nhận diện thì phải có giải pháp khắc phục; những nhiệm vụ đã được giao phải xác định rõ người chịu trách nhiệm, thời hạn và kết quả đầu ra. Không né tránh, không đùn đẩy, không để những tồn tại đã được chỉ ra tiếp tục kéo dài qua năm học này sang năm học khác.
Năm học 2026 - 2027, ngành GD&ĐT TP Hồ Chí Minh xác định chủ đề: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất". Trong đó, đổi mới tư duy là chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển, từ điều hành theo kinh nghiệm sang điều hành dựa trên dữ liệu và tư duy phục vụ. Chuyển biến mạnh mẽ được cụ thể hóa bằng nguyên tắc "giảm để tăng": giảm đầu mối, giảm thủ tục, giảm hồ sơ hình thức để tăng nguồn lực trực tiếp cho dạy học, tăng thời gian chuyên môn và tăng chất lượng giáo dục.
Ngành GD&ĐT Thành phố tập trung 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Đột phá đổi mới chất lượng dạy học; nâng cao vị thế và tạo điều kiện cho nhà giáo; sắp xếp mạng lưới trường lớp; đẩy mạnh quản trị dữ liệu, ứng dụng AI; bảo đảm công bằng, phát triển giáo dục hòa nhập; tăng cường xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, hạnh phúc và nâng cao chất lượng y tế học đường.
Trường học hạnh phúc không thể tách rời sự an toàn và niềm tin của phụ huynh. Thời gian qua, dư luận xã hội không khỏi lo lắng trước tình trạng bạo lực học đường, các sự cố ngộ độc thực phẩm bán trú tại một số trường học trên địa bàn. Việc bảo vệ sức khỏe học sinh, siết chặt công tác an toàn thực phẩm tại bếp ăn trường học trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở GD&ĐT, Sở An toàn thực phẩm cùng chính quyền địa phương.
Lãnh đạo Thành phố chỉ đạo kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng kiểm soát, đẩy mạnh công tác "tiền kiểm", tăng cường kiểm tra đột xuất các đơn vị cung cấp suất ăn. Các mô hình quản lý hiện đại như "Tick xanh trách nhiệm" đang được nghiên cứu triển khai nhằm minh bạch hóa nguồn gốc thực phẩm, loại bỏ các cơ sở không đủ điều kiện, bảo đảm từng bữa ăn bán trú của học sinh luôn an toàn và giàu dinh dưỡng.
UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành chỉ thị về việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026 - 2027, với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức quản lý giáo dục theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả”.
Theo đó, ngành giáo dục thành phố phải chuyển từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”; phải đổi mới kiểm tra, đánh giá, thi cử và tuyển sinh theo hướng giảm áp lực, bảo đảm công bằng, minh bạch và khách quan. Thành phố cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục công khai, minh bạch các khoản thu, kiểm soát chặt chẽ các hoạt động liên kết giáo dục, dạy thêm, học thêm và xử lý nghiêm các vi phạm.