‘Tổ quốc gọi tên mình’: Cuộc giao duyên của thơ và nhạc

Ngày 23/7, buổi giao lưu ra mắt sách "Tổ quốc gọi tên mình" của nhà thơ nữ Nguyễn Phan Quế Mai diễn ra tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, TP Hồ Chí Minh với sự tham gia của đông đảo bạn đọc, văn nghệ sĩ nhiều lĩnh vực.

Nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai sinh ngày 12/8/1973 tại Ninh Bình, lớn lên tại Bạc Liêu, tốt nghiệp chương trình thạc sĩ viết văn, Đại học Lancaster. Chị cũng vừa được trao tặng học bổng Tiến sĩ. Hiện Quế Mai đang học và làm việc cho Trường Đại học Lancaster (Anh quốc). 

Chị là tác giả của các tập thơ: “Trái cấm”, “Cởi gió”, “Những ngôi sao hình quang gánh”, “Bí mật của hoa sen” và “Tổ quốc gọi tên mình”. Nguyễn Phan Quế Mai đã được trao tặng giải nhất cuộc thi thơ về 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, Giải thưởng thơ Hội Nhà văn Hà Nội năm 2010, Giải thưởng Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội năm 2010, Giải thưởng từ Quỹ Văn hoá Lannan (Mỹ) cho tập thơ “Bí mật của hoa sen” (2014). 

Nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai ký tặng sách cho bạn đọc TP Hồ Chí Minh.
Nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai ký tặng sách cho bạn đọc TP Hồ Chí Minh.

Nguyễn Phan Quế Mai được đông đảo bạn đọc biết đến nhiều hơn trong vài năm trở lại đây khi bài thơ "Tổ quốc gọi tên mình" được nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn phổ nhạc.

Nguyễn Phan Quế Mai cho biết, bài thơ "Tổ quốc gọi tên" được chị sáng tác từ năm 2010. Ngồi trên máy bay rời Việt Nam sau một cuộc hội thảo, nghe thông tin về tình hình bất ổn ngoài biển Đông, cảm xúc trào dâng, chị đã viết "Tổ quốc gọi tên" ngay trên giấy ăn của hàng không dành cho hành khách.

Ngay sau đó, bài thơ được chuyển cho  người bạn văn: nhà văn, nhà báo Hòa Bình. Thời điểm này, Hòa Bình đang làm việc tại Báo điện tử VietNamNet, đơn vị đang phát động cuộc thi sáng tác về biển đảo. Ngay lập tức, bài thơ được đăng tải.

Không đoạt giải của cuộc thi nhưng sau đó "Tổ quốc gọi tên" nhanh chóng được đông đảo công chúng biết đến qua ca khúc "Tổ quốc gọi tên mình". Nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, người phổ nhạc bài thơ chia sẻ rằng, "Tổ quốc gọi tên mình" ra đời trong một buổi tối cuối năm 2011 - thời điểm biển Đông "dậy sóng". Trong giây phút bị thôi thúc bởi ý nghĩ phải làm gì cho quê hương đất nước, anh bắt gặp bài thơ "Tổ quốc gọi tên" của Nguyễn Phan Quế Mai. Ngồi bên cây đàn piano vừa đàn vừa sáng tác, 20 phút sau, ca khúc "Tổ quốc gọi tên mình" ra đời.

Giọng ca đầu tiên được nhạc sĩ lựa chọn thể hiện là ca sĩ Huỳnh Lợi. Sau đó, ca khúc nhanh chóng được lan tỏa trong khắp cả nước, liên tục được các giọng ca từ chuyên nghiệp, có danh tiếng đến bán chuyên nghiệp biểu diễn trên cả nước. Đúng 30/4/2015, "Tổ quốc gọi tên mình" vang lên trong chương trình đặc biệt kỷ niệm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tuy nhiên, điều đặc biệt là cho dù "Tổ quốc gọi tên mình" được rất nhiều ca sĩ chọn biểu diễn trong nhiều chương trình có quy mô lớn nhỏ khác nhau nhưng đều có chung một bản phối âm, phối khí...

Cuộc giao duyên đặc biệt giữa thơ và nhạc nói trên góp phần không nhỏ cho sự thành công của tập thơ "Tổ quốc gọi tên mình" của Nguyễn Phan Quế Mai sau này. Ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 7/2015, "Tổ quốc gọi tên mình" trở thành hiện tượng đặc biệt của "làng" xuất bản nói chung, "làng thơ" Việt nói riêng khi được nối bản thêm 1.000 bản in chỉ sau 5 ngày phát hành. Tại buổi giao lưu ngày 23/7, "Tổ quốc gọi tên mình" thu hút đông đảo bạn đọc trẻ.

Chia sẻ về tác phẩm, Nguyễn Phan Quế Mai tâm sự rằng, lâu nay, nhiều người hay nghĩ phụ nữ viết văn thường chỉ sáng tác thành công những gì đời thường, vụn vặt, gắn bó với cuộc sống gia đình, tình cảm riêng tư... 

Ít người nghĩ, phụ nữ thành công khi viết về những gì lớn lao như đất nước, vận mệnh dân tộc... Nhưng với chị, Tổ quốc không chỉ là những gì kỳ vĩ. Tổ quốc là tất cả những gì gần gũi, thân thương. Tổ quốc là cha mẹ, là ông bà, là tiếng Việt trên môi những con người chị gặp ngoài đường... 

Chính tình yêu Tổ quốc đã chắp cánh cho thơ Nguyễn Phan Quế Mai. Tình yêu Tổ quốc cũng chính là chất xúc tác đặc biệt cho thơ và nhạc giao duyên,  cho ca khúc "Tổ quốc gọi tên mình" lan tỏa đến người yêu thơ Việt thời gian qua...

Ngọc Nguyễn

Các tin khác

CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 vô địch Cúp Thái Sơn Bắc 2026

CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 vô địch Cúp Thái Sơn Bắc 2026

Chiều 18/10, các trận đấu thuộc vòng 13 Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia - Cúp Thái Sơn Bắc 2026 đã diễn ra. Đáng chú ý, dù để thua CLB Thái Nguyên T&T với tỷ số 1-2, CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 (CLB TP HCM I) vẫn có ngày đăng quang đáng nhớ sau khi sớm giành chức vô địch trước hai vòng đấu.

Ra mắt nền tảng số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”

Ra mắt nền tảng số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”

Sự kiện này đánh dấu bước chuyển quan trọng khi toàn bộ kho tư liệu nghiên cứu được tích hợp lên một nền tảng công nghệ số thống nhất. Nền tảng kết hợp bản đồ số tương tác và hệ thống mã QR đặt trực tiếp tại các di tích, giúp người dùng dễ dàng truy cập ngay trên điện thoại thông minh mà không cần tải ứng dụng.

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Đợt khai quật khảo cổ mới nhất tại Đàn tế Nam Giao thuộc Di sản thế giới Thành nhà Hồ (Thanh Hoá) đã làm rõ thêm quy mô, kết cấu và ranh giới của hai cấp nền thấp nhất trong hệ thống năm cấp nền. Những phát hiện mới góp phần củng cố nhận định về quá trình quy hoạch, xây dựng đồng bộ công trình dưới triều vua Hồ Hán Thương năm 1402, đồng thời mở ra thêm hướng nghiên cứu về kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và tổ chức nghi lễ của vương triều Hồ.

Lãnh đạo Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Lãnh đạo Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Hội Mỹ thuật Việt Nam trước yêu cầu đổi mới, thích ứng với thời đại số

Đại hội đại biểu Toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 14/10 đến 16/10/2026 tại Hà Nội trong một bối cảnh đặc biệt. Những biến động về cơ chế tổ chức, về nguồn lực tài chính, về phương thức hoạt động và cả những yêu cầu mới của đời sống văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi Hội phải có một cách nhìn, một tư duy mới và một bộ máy để thích ứng.

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội "Áo dài - Dân vũ" là sân chơi văn hóa tinh thần ý nghĩa, đây không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của tà áo dài Việt Nam mà còn là nơi thể hiện sự năng động, trẻ trung, tinh thần gắn kết của nữ chiến sĩ Công an Thủ đô. Thông qua ngày hội giúp các hội viên có thêm năng lượng tích cực để tiếp tục cống hiến và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Bóng đá Việt Nam và khoảng cách ở sân chơi châu lục

Bóng đá Việt Nam và khoảng cách ở sân chơi châu lục

Hai thất bại liên tiếp của CLB Bóng đá Công an Hà Nội (CAHN) và Thể Công Viettel lần lượt trước Kashima Antlers (Nhật Bản), Persib Bandung (Indonesia) trong các ngày 13 và 14/10 cho thấy các đại diện Việt Nam vẫn gặp thách thức trước những đối thủ giàu kinh nghiệm ở đấu trường châu lục.

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

2.500 vận động viên tranh tài tại Đại hội thể dục thể thao tỉnh Lạng Sơn lần thứ X

2.500 vận động viên tranh tài tại Đại hội thể dục thể thao tỉnh Lạng Sơn lần thứ X

Sáng 15/10, trong không khí thi đua sôi nổi chào mừng kỷ niệm 76 năm Ngày giải phóng Lạng Sơn (17/10/1950 - 17/10/2026), hướng tới kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh và 117 năm Ngày sinh đồng chí Hoàng Văn Thụ (04/11/1909 - 04/11/2026), Lễ khai mạc Đại hội Thể dục thể thao (TDTT) tỉnh Lạng Sơn lần thứ X năm 2026 đã diễn ra sôi nổi tại Sân vận động Đông Kinh.

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Diễn đàn quốc gia "Văn hóa với doanh nghiệp Việt Nam" năm 2026 có chủ đề: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”. Chương trình đánh dấu bước chuyển quan trọng từ xây dựng nền tảng giá trị sang tổ chức lực lượng, phát triển công cụ và thúc đẩy thực thi.

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

Không có những diễn viên chuyên nghiệp, câu chuyện trong phim “Lời hứa” được kể bằng chính những trải nghiệm nghề nghiệp, góc nhìn của các chiến sĩ CSGT Thủ đô. Bộ phim đặt ra vấn đề nhức nhối về tai nạn giao thông do rượu bia để từ đó gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của xã hội, người dân và chính quyền cùng tạo dựng một xã hội văn minh, an toàn giao thông.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Quảng Trị là vùng đất có bề dày lịch sử, hội tụ những giá trị đặc sắc về văn hóa, thiên nhiên và con người. Từ hệ thống di tích chiến tranh cách mạng, di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng, đến kho tàng di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc của các cộng đồng dân tộc… Quảng Trị đang khai thác và chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, văn hóa doanh nghiệp không chỉ tạo dựng bản sắc, uy tín thương hiệu mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.