Tinh thần tự hào dân tộc qua thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hòa

Điện Thái Hoà là một trong những kiến trúc quan trọng bậc nhất của Hoàng Thành (Đại Nội), Cố đô Huế. Mặt bằng điện hình chữ nhật, điện được cấu trúc theo kiểu trùng thiềm điệp ốc”.

Ngoài tính uy nghi của ngôi điện, đáng chú ý là thơ văn chữ Hán ở điện Thái Hoà được trang trí trên các ô hộc bằng gỗ và các ô hộc bằng pháp lam của ngôi điện. Thống kê của Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế cho biết, ở điện Thái Hoà có 248 ô hộc bằng gỗ và 47 ô hộc bằng pháp lam; tổng cộng có 295 ô hộc có trang trí thơ, văn chữ Hán.

Tuy nhiên, vấn đề mà các nhà nghiên cứu, các nhà sử học quan tâm là về nội dung các tác phẩm độc đáo nói trên. Theo PGS.TS Phạm Minh Tường: Thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hoà  chứa nhiều chủ đề, nội dung, đáng chú ý là nội dung khẳng định sự độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; tinh thần tự hào dân tộc và ý thức củng cố nền thống nhất quốc gia…

Một số ô hộc bằng pháp lam có trang trí thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hòa.
Một số ô hộc bằng pháp lam có trang trí thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hòa.

Bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt tại gian chính, trung tâm của điện Thái Hoà như là lời Tuyên ngôn về độc lập, về tinh thần dân tộc của người dân Việt Nam. “Văn hiến thiên niên quốc/Xa thư vạn lý đồ/Hồng Bàng khai tịch hậu/Nam phục nhất Đường, Ngu” (Đất nước có ngàn năm văn hiến/Ngày nay đã thống nhất rộng hàng vạn dặm/Kể từ ngày họ Hồng Bàng dựng nước đến nay/Nước Đại Nam đã trở nên thịnh vượng như đời Đường, Ngu)

Có thể tìm thấy một bài thơ khác thể hiện tinh thần tự hào dân tộc trong thơ văn ở điện Thái Hoà được thể hiện một cách rõ ràng và đậm nét ở chỗ ca ngợi Kinh đô Huế, ca ngợi vùng đất với sơn thanh, thuỷ tú, với trai tài, gái sắc từ bốn phương hội tụ: “Thái bình tân chế độ/ Hiên hoát cựu quy mô/ Vạn vật thanh danh hội/ Xuân phong mãn Đế đô”. (Thái bình chế độ mới. Mở rộng quy mô xưa. Vạn vật anh tài hội. Gió xuân tràn Đế đô).

Tinh thần tự hào dân tộc không phải chỉ ở sự ca ngợi cảnh đẹp của giang sơn thanh tú, mà còn là sự khẳng định nền văn hiến lâu đời của dân tộc Việt Nam không thua kém gì so với văn minh Trung Hoa. “Đường đường văn hiến quốc/ Hoạ hạo thái bình dân” (Đường hoàng nước văn hiến. Hiên ngang dân thái bình). Hay, “Thánh đức tễ Nghiêu, Thuấn/ Thần mưu giá Hán, Đường” (Thánh đức của vua Việt Nam, sánh với bậc Nghiêu, Thuấn.

Thần mưu của các vị, ngang hàng với các vua Hán, Đường). Qua nghiên cứu của PGS.TS Phạm Minh Tường có thể hiểu thêm về ý thức củng cố nền thống nhất quốc gia của các ông vua triều Nguyễn khi để lại một hệ thống thơ văn khắc họa ở điện Thái Hoà: “Xa thư quý nhất thống/Thịnh trị quán Hồng Bàng”. (Xe chung cỡ bánh, viết chung thể chữ, quy về một mối. Nền thịnh trị của triều đại đứng đầu dòng giống Hồng Bàng)…

Có thể nói với hơn 200 bài thơ, câu đối ở điện Thái Hoà là những áng văn thơ do các vị Hoàng đế, thân vương quan lại sống dưới triều Nguyễn sáng tác. Đây là tư liệu mà các nhà nghiên cứu đánh giá là độc đáo được trang trí nhất thi nhất họa chỉ thấy ở các kiến trúc cung đình Huế. Các nhà nghiên cứu cho rằng cần đặc biệt bảo tồn và phát huy một cách có hiệu quả hệ thống thơ văn kiến trúc cung đình Huế.

Với ý nghĩa đó, TS Trương Quốc Bình có ý kiến cụ thể với những tác phẩm tiêu biểu ở những công trình tiêu biểu, Trung tâm BTDT Cố đô Huế nên giới thiệu những nội dung, ý nghĩa này bằng những tờ gấp thông tin. Du khách có thể xem tại chỗ nhưng cũng có thể mang theo để nghiên cứu sau. Hãy để du khách trong và ngoài nước hiểu được cái hay, cái đẹp liên quan đến di tích. Đó là cách để nhân nhận thức về sự tồn tại và ý nghĩa của thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế.

Chiến Hữu

Các tin khác

CSGT Quảng Trị trả lại túi tiền 200 triệu đồng cho người đánh rơi

CSGT Quảng Trị trả lại túi tiền 200 triệu đồng cho người đánh rơi

Trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên tuyến Quốc lộ 12A, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Trị đã phát hiện một túi tiền có giá trị khoảng 200 triệu đồng bị người dân đánh rơi. Tổ công tác sau đó nhanh chóng xác minh, phối hợp với Công an phường Ba Đồn để tìm chủ nhân, trao trả tài sản.

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Những con đường rộng mở từ lòng dân ở Thạnh Bình

Những con đường rộng mở từ lòng dân ở Thạnh Bình

Về với xã miền núi Thạnh Bình (TP Đà Nẵng) những ngày này, điều đọng lại sâu đậm trong lòng mỗi người không chỉ là cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, bầu không khí trong lành mà còn là niềm vui rạng ngời trên khuôn mặt bà con nhân dân đón chào những con đường mới thênh thang. Đằng sau những dải nhựa phẳng lì, những đường bê tông đang khẩn trương triển khai thi công mở rộng là câu chuyện về sự lan tỏa rộng khắp phong trào hiến đất để mở đường.

3 cán bộ Công an hiến máu kịp thời giúp phạm nhân qua cơn nguy kịch

3 cán bộ Công an hiến máu kịp thời giúp phạm nhân qua cơn nguy kịch

Với tinh thần trách nhiệm và nghĩa tình của người chiến sĩ Công an nhân dân, 3 cán bộ Phân trại tạm giam Nông Cống thuộc Trại tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đã tình nguyện hiến máu, kịp thời hỗ trợ điều trị cho một phạm nhân bị suy giảm tiểu cầu nghiêm trọng, giúp người này vượt qua tình trạng nguy kịch.

Phát hiện thi thể nữ nhân viên thư viện mất tích sau tiệc liên hoan

Phát hiện thi thể nữ nhân viên thư viện mất tích sau tiệc liên hoan

Sáng 14/8, thông tin từ Phòng CSHS Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đang phối hợp cùng lực lượng chức năng tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để điều tra, làm rõ nguyên nhân tử vong của nữ nhân viên thư viện bị mất tích sau tiệc liên hoan.

Cà Mau ra mắt Câu lạc bộ Niềm tin số thúc đẩy an ninh mạng

Cà Mau ra mắt Câu lạc bộ Niềm tin số thúc đẩy an ninh mạng

Câu lạc bộ “Niềm tin số” Cà Mau được kỳ vọng trở thành lực lượng nòng cốt kết nối cộng đồng sáng tạo nội dung, lan tỏa thông tin chính thống, đấu tranh với thông tin sai trái, xấu độc, góp phần giữ vững ANTT trên không gian mạng.

Tai nạn điện và những hậu quả khôn lường do chủ quan gây ra

Tai nạn điện và những hậu quả khôn lường do chủ quan gây ra

Theo thống kê của EVNSPC, trong 7 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn các tỉnh phía Nam xảy ra 21 vụ tai nạn điện, gồm 6 vụ trên lưới điện do ngành điện quản lý; 15 vụ trên hệ thống điện sau công tơ do khách hàng quản lý. Đáng chú ý, các vụ tai nạn trên hệ thống điện sau công tơ khiến 14 người tử vong.

Lao động trung niên gặp khó khăn khi tìm việc

Lao động trung niên gặp khó khăn khi tìm việc

Đằng sau là gia đình với áp lực cơm áo gạo tiền, thế nhưng chẳng may mất việc lao động trung niên rất khó khăn khi tìm việc làm mới, bởi sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường lao động và những định kiến tuổi tác khi đi xin việc.

TP Hồ Chí Minh: Nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả cai nghiện ma túy

TP Hồ Chí Minh: Nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả cai nghiện ma túy

Nghị quyết số 02-NQ/TU của Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã xác định rõ mục tiêu xây dựng một thành phố không ma túy vào năm 2030. Đây là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân. Để đạt được mục tiêu này, việc triển khai đồng bộ “3 giảm”: Giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại, có ý nghĩa sống còn.

Nhiều người Việt không muốn trở thành gánh nặng khi về già

Nhiều người Việt không muốn trở thành gánh nặng khi về già

Tuổi thọ gia tăng không chỉ kéo dài cuộc sống mà còn đặt ra những thách thức mới về sự phụ thuộc trong giai đoạn sau của cuộc đời. Kết quả Khảo sát Manulife Asia Care 2026 từ 1.000 người Việt Nam cho thấy một xu hướng đáng chú ý: việc duy trì cuộc sống độc lập và tự chủ khi về già đang trở thành ưu tiên hàng đầu của người Việt.