Tinh thần tự hào dân tộc qua thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hòa

Điện Thái Hoà là một trong những kiến trúc quan trọng bậc nhất của Hoàng Thành (Đại Nội), Cố đô Huế. Mặt bằng điện hình chữ nhật, điện được cấu trúc theo kiểu trùng thiềm điệp ốc”.

Ngoài tính uy nghi của ngôi điện, đáng chú ý là thơ văn chữ Hán ở điện Thái Hoà được trang trí trên các ô hộc bằng gỗ và các ô hộc bằng pháp lam của ngôi điện. Thống kê của Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế cho biết, ở điện Thái Hoà có 248 ô hộc bằng gỗ và 47 ô hộc bằng pháp lam; tổng cộng có 295 ô hộc có trang trí thơ, văn chữ Hán.

Tuy nhiên, vấn đề mà các nhà nghiên cứu, các nhà sử học quan tâm là về nội dung các tác phẩm độc đáo nói trên. Theo PGS.TS Phạm Minh Tường: Thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hoà  chứa nhiều chủ đề, nội dung, đáng chú ý là nội dung khẳng định sự độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; tinh thần tự hào dân tộc và ý thức củng cố nền thống nhất quốc gia…

Một số ô hộc bằng pháp lam có trang trí thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hòa.
Một số ô hộc bằng pháp lam có trang trí thơ, văn chữ Hán ở điện Thái Hòa.

Bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt tại gian chính, trung tâm của điện Thái Hoà như là lời Tuyên ngôn về độc lập, về tinh thần dân tộc của người dân Việt Nam. “Văn hiến thiên niên quốc/Xa thư vạn lý đồ/Hồng Bàng khai tịch hậu/Nam phục nhất Đường, Ngu” (Đất nước có ngàn năm văn hiến/Ngày nay đã thống nhất rộng hàng vạn dặm/Kể từ ngày họ Hồng Bàng dựng nước đến nay/Nước Đại Nam đã trở nên thịnh vượng như đời Đường, Ngu)

Có thể tìm thấy một bài thơ khác thể hiện tinh thần tự hào dân tộc trong thơ văn ở điện Thái Hoà được thể hiện một cách rõ ràng và đậm nét ở chỗ ca ngợi Kinh đô Huế, ca ngợi vùng đất với sơn thanh, thuỷ tú, với trai tài, gái sắc từ bốn phương hội tụ: “Thái bình tân chế độ/ Hiên hoát cựu quy mô/ Vạn vật thanh danh hội/ Xuân phong mãn Đế đô”. (Thái bình chế độ mới. Mở rộng quy mô xưa. Vạn vật anh tài hội. Gió xuân tràn Đế đô).

Tinh thần tự hào dân tộc không phải chỉ ở sự ca ngợi cảnh đẹp của giang sơn thanh tú, mà còn là sự khẳng định nền văn hiến lâu đời của dân tộc Việt Nam không thua kém gì so với văn minh Trung Hoa. “Đường đường văn hiến quốc/ Hoạ hạo thái bình dân” (Đường hoàng nước văn hiến. Hiên ngang dân thái bình). Hay, “Thánh đức tễ Nghiêu, Thuấn/ Thần mưu giá Hán, Đường” (Thánh đức của vua Việt Nam, sánh với bậc Nghiêu, Thuấn.

Thần mưu của các vị, ngang hàng với các vua Hán, Đường). Qua nghiên cứu của PGS.TS Phạm Minh Tường có thể hiểu thêm về ý thức củng cố nền thống nhất quốc gia của các ông vua triều Nguyễn khi để lại một hệ thống thơ văn khắc họa ở điện Thái Hoà: “Xa thư quý nhất thống/Thịnh trị quán Hồng Bàng”. (Xe chung cỡ bánh, viết chung thể chữ, quy về một mối. Nền thịnh trị của triều đại đứng đầu dòng giống Hồng Bàng)…

Có thể nói với hơn 200 bài thơ, câu đối ở điện Thái Hoà là những áng văn thơ do các vị Hoàng đế, thân vương quan lại sống dưới triều Nguyễn sáng tác. Đây là tư liệu mà các nhà nghiên cứu đánh giá là độc đáo được trang trí nhất thi nhất họa chỉ thấy ở các kiến trúc cung đình Huế. Các nhà nghiên cứu cho rằng cần đặc biệt bảo tồn và phát huy một cách có hiệu quả hệ thống thơ văn kiến trúc cung đình Huế.

Với ý nghĩa đó, TS Trương Quốc Bình có ý kiến cụ thể với những tác phẩm tiêu biểu ở những công trình tiêu biểu, Trung tâm BTDT Cố đô Huế nên giới thiệu những nội dung, ý nghĩa này bằng những tờ gấp thông tin. Du khách có thể xem tại chỗ nhưng cũng có thể mang theo để nghiên cứu sau. Hãy để du khách trong và ngoài nước hiểu được cái hay, cái đẹp liên quan đến di tích. Đó là cách để nhân nhận thức về sự tồn tại và ý nghĩa của thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế.

Chiến Hữu

Các tin khác

Người dân Đất Mũi thành kính tưởng nhớ công lao Bác Hồ

Người dân Đất Mũi thành kính tưởng nhớ công lao Bác Hồ

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), ngày 16/5, cán bộ công chức, viên chức, nhân dân xã Đất Mũi, Cà Mau tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa, kể chuyện về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã.

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Sau quá trình vận động, 59 hộ dân ở hai thôn Hải Yên và Kim Môn, xã Chư A Thai, tỉnh Gia Lai đã tự nguyện tháo dỡ cổng ngõ, hàng rào, mái hiên để hiến hơn 3.800m² đất mở rộng tuyến đường liên thôn dài hơn 1km. Từ sự đồng thuận của người dân, địa phương có thêm nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, phục vụ xây dựng nông thôn mới.

Tăng cường tuyên truyền phòng chống đuối nước để học sinh nghỉ hè an toàn

Tăng cường tuyên truyền phòng chống đuối nước để học sinh nghỉ hè an toàn

Kỳ nghỉ hè đang đến gần, cũng là thời điểm nguy cơ tai nạn đuối nước ở trẻ em có xu hướng gia tăng. Trước thực tế đáng lo ngại này, các đơn vị Đội CC&CNCH thuộc Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an TP Hà Nội đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh trên địa bàn, góp phần nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho các em trước khi bước vào kỳ nghỉ dài ngày.

Không để mùa hè trở thành mùa tai nạn đuối nước

Không để mùa hè trở thành mùa tai nạn đuối nước

Giữa cao điểm mùa hè, khi hàng triệu lượt du khách đổ về các bãi biển Đà Nẵng, nguy cơ tai nạn đuối nước và cháy nổ cũng gia tăng, đặc biệt đối với thanh thiếu niên, học sinh trong thời gian nghỉ hè. Trước thực tế đó, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Đà Nẵng đã đồng loạt triển khai nhiều đợt tuyên truyền, huấn luyện kỹ năng sinh tồn, thoát hiểm, phòng chống đuối nước và ứng phó sự cố cho người dân, du khách nhằm chủ động ngăn ngừa những tai nạn thương tâm có thể xảy ra trong mùa hè năm nay.

Tìm thấy người đàn ông lạc 4 ngày trong rừng sâu Nặm Ký

Tìm thấy người đàn ông lạc 4 ngày trong rừng sâu Nặm Ký

Sau hơn 70 giờ nỗ lực tìm kiếm không ngừng nghỉ, hơn 300 người gồm lực lượng cứu hộ và người dân đã tìm thấy ông Triệu Chàn Tá tại khu vực rừng phòng hộ thôn Tân Tiến, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang vào lúc 16h30 chiều 11/5 trong tình trạng tỉnh táo.

Cứu thành công cháu bé 5 tuổi bị lạc, ngã trong rừng lúc đêm tối

Cứu thành công cháu bé 5 tuổi bị lạc, ngã trong rừng lúc đêm tối

Chỉ trong thời gian ngắn, sau khi tiếp nhận tin báo về việc có trẻ em bị lạc trong rừng lúc đêm tối, Công an xã Tân Đoàn, tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng triển khai lực lượng, phối hợp cùng các đơn vị chức năng và nhân dân vào rừng tìm kiếm. Với nỗ lực và quyết tâm rất cao, đã tìm thấy cháu bé dưới khe thác suối trong tình trạng bị thương nặng.

Bộ Khoa học và Công nghệ cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Bộ Khoa học và Công nghệ cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Ngày 9/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định số 2347/QĐ-BKHCN về việc công bố các thủ tục hành chính (TTHC) nội bộ mới và bãi bỏ các thủ tục cũ trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Đây là bước đi cụ thể nhằm thực hiện chương trình cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh theo Nghị quyết của Chính phủ.