Từ 2 người chết não hiến tạng, 7 bệnh nhân nguy kịch được cứu sống
TS.BS Dư Thị Ngọc Thu - Trưởng đơn vị điều phối ghép tạng, BV Chợ Rẫy, cho biết, cả hai trường hợp chết não cho tạng trên là hai người đàn ông ngoài 50 tuổi, ngụ ở TP Hồ Chí Minh. Trong đó có một trường hợp chết não do tai biến, người còn lại bị chết não do tai nạn giao thông. Từ hiểu biết về việc hiến tạng cứu người và được sự động viên của các bác sĩ BV Chợ Rẫy, gia đình người bệnh đã quyết định hiến đa tạng khi người bệnh chết não.
Tuy nhiên, trước đó, cả hai trường hợp này người thân vẫn còn ít nhiều lấn cấn, chưa muốn hiến tạng. "Gia đình người chết não vì tai nạn giao thông ban đầu chỉ muốn hiến một quả thận để cứu sống một người thân đang bị suy thận. Sau khi được các bác sĩ giải thích, vận động, người nhà đã thay đổi suy nghĩ, chấp nhận hiến toàn bộ tạng và giác mạc để cứu nhiều người khác.
Trong khi đó, gia đình người còn lại có đặt ra với chúng tôi một câu hỏi rằng, cơ sở nào để khẳng định việc lấy tạng của người thân họ chỉ để ghép cho những người cần gấp một cách nhân đạo mà không bán cho người khác? Trước câu hỏi có phần hơi sốc nhưng rất thực tế đó, chúng tôi đã nhẹ nhàng giải thích mọi việc để họ hiểu về quy trình cho nhận tạng mà trong đó các bác sĩ hay bất kỳ ai cũng không thể bán ra ngoài được.
 |
| TS.BS Dư Thị Ngọc Thu - Trưởng đơn vị điều phối ghép tạng, BV Chợ Rẫy. |
Dù vậy, người nhà vẫn chưa đồng ý và nói sẽ về nhà bàn tính lại. Sang ngày hôm sau họ mới đồng ý hiến tạng. Từ điều này chúng tôi nhận thấy, rõ ràng người dân vẫn còn nhiều băn khoăn về tính trung thực trong việc ghép mô tạng, rất cần chúng tôi phải giải thích rõ", TS.BS Ngọc Thu chia sẻ.
Ngay sau khi được gia đình, người thân người chết não đồng ý, các bước lấy tạng và ghép tạng đã được thực hiện theo một quy trình minh bạch, khách quan. Theo TS.BS Ngọc Thu thì trong hai trường hợp cho tạng, trường hợp chết não do tai biến bị viêm gan siêu vi B, các bác sĩ chỉ lấy được 2 quả thận. Riêng trường hợp chết não do tai nạn giao thông lấy được đa tạng, nhưng do trước đó nạn nhân thở máy kéo dài hơn 2 tuần nên phổi rất xấu, bác sĩ chỉ lấy được 2 giác mạc, 2 quả thận và 1 lá gan. Điều rất đáng mừng là tất cả các trường hợp nhận tạng hiện đều phục hồi sức khỏe sau khi nhận được món quà quý giá từ ân nhân.
Bác sĩ chuyên khoa II Ngô Văn Hồng, Trưởng khoa Mắt, BV Chợ Rẫy cho hay, hai bệnh nhân may mắn được ghép giác mạc là anh Nguyễn Văn Tuấn (33 tuổi, quê tỉnh Bình Thuận) bị viêm loét gây sẹo giác mạc phải khá dày, đặc biệt bị co dính móng mặt sau của giác mạc kéo dài hơn 10 năm do tình trạng loét, thủng giác mạc sau khi điều trị xong. Chưa kể bệnh nhân này còn bị sẹo giác mạc ở mắt trái nhưng ở mức độ nhẹ; và anh Nguyễn Văn Đông, 31 tuổi, ngụ tại Lâm Đồng, bị sẹo giác mạc phải rất dày từ khi mới 3-4 tuổi.
"Ca phẫu thuật ghép giác mạc cho 2 bệnh nhân diễn ra thành công. Thời gian mỗi ca ghép khoảng 2 tiếng đồng hồ. Trước khi được ghép giác mạc, hai bệnh nhân này chỉ nhận biết được sáng tối. Sau ca mổ hai ngày, anh Tuấn đã có thị lực 1/10, còn anh Đông có thể đếm các ngón tay để cách mặt 30cm. Đây là lần đầu tiên kể từ 20 năm qua bệnh viện mới tiến hành ghép giác mạc bởi lý do chính là không có người hiến tạng. Các năm trước, phần lớn những người sống hay chết não đều hiến tạng, chứ không hiến giác mạc. Ngoài ra, cũng có thời điểm chúng tôi chưa có phương tiện kỹ thuật để phục vụ cho việc ghép giác mạc", BS. Ngô Văn Hồng cho hay.
 |
| Bác sĩ CKII Ngô Văn Hồng, Trưởng khoa Mắt thăm khám cho một bệnh nhân được ghép giác mạc. |
BS. Ngô Văn Hồng cho biết thêm, hiện có rất nhiều bệnh nhân đang nằm trong danh sách chờ được ghép giác mạc, nhưng các bác sĩ ưu tiên chọn những bệnh nhân có thị lực kém nhất nên hai bệnh nhân này được ghép. Những bệnh nhân còn lại đang chờ ghép giác mạc cũng bị sẹo giác mạc nhưng mắt vẫn còn 1/10, 2/10 nên phải ưu tiên cho những trường hợp nặng hơn nữa.
Với 4 quả thận được hiến, TS.BS Thái Minh Sâm, Trưởng khoa Ngoại tiết niệu, BV Chợ Rẫy cho biết, việc ghép thận đã được tiến hành trên 4 bệnh nhân, tất cả những người này đều bị suy thận giai đoạn cuối. Theo TS.BS Thái Minh Sâm, việc lấy tạng của những người cho chết não có phần tương đối khó khăn.
Đối với trường hợp cho chết não do bị tai biến, người này còn bị viêm gan siêu vi B nên tình trạng tim mạch trước khi lấy tạng không tốt, chúng tôi phải hồi sức mấy ngày trước khi lấy tạng để ghép. Lúc đầu quả thận được lấy ra có hiện tượng co mạch nên quả thận không được hoàn hảo như người cho còn sống. Tuy nhiên, rất may mắn, sau một thời gian ghép, các bệnh nhân đều có nước tiểu trở lại, bước đầu chức năng thận trở lại khá bình thường.
"Hiện các bệnh nhân ghép thận đều đã hồi phục, tương đối khỏe mạnh. Đối với hai bệnh nhân ghép thận từ người cho chết não do tai biến đã có một người xuất viện, người còn lại do men gan còn cao nên chúng tôi tiếp tục theo dõi, nhiều khả năng sẽ xuất viện trong tuần tới. Riêng hai bệnh nhân còn lại được ghép thận từ người cho chết não do tai nạn giao thông mới ghép, còn trong quá trình theo dõi. Nếu không có gì thay đổi thì hai bệnh nhân này cũng sẽ được xuất viện vào tuần tới", TS.BS Thái Minh Sâm cho biết.
Ở trường hợp ghép gan, TS.BS Phạm Hữu Thiện Chí, Phó Trưởng khoa Gan Mật Tụy, BV Chợ Rẫy cho hay, bệnh nhân được ghép là ông Nguyễn Đức Th. (66 tuổi, bị nhiễm viêm gan B và xơ gan giai đoạn cuối). Ông Th. đã mỏi mòn chờ ghép gan từ hơn 2 năm nhưng mãi đến nay mới có nguồn tạng này. Ngay sau khi biết có người hiến, các bác sĩ đã lập tức lấy gan ghép cho bệnh nhân. Đến chiều 31-12, tức đúng một tuần sau phẫu thuật, chức năng gan của bệnh nhân này đã phục hồi.
Cũng trong khoảng thời gian này, một ca ghép gan khác cũng khiến các bác sĩ của BV Chợ Rẫy đặc biệt quan tâm, đó là trường hợp một nam sinh viên trường y quyết hiến gan để cứu người cha bị xơ gan giai đoạn cuối. Người cha may mắn là bệnh nhân Trần Văn Sửa (51 tuổi, ngụ Bà Rịa - Vũng Tàu) bị xơ gan từ năm 2006, đến năm 2014 bệnh tình càng nặng và đến nay ghép gan là giải pháp cuối cùng để tránh nguy cơ tử vong. Khi biết tình trạng thập tử nhất sinh của cha mình, con trai ông là anh Trần Thanh Phong (24 tuổi, sinh viên Trường Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh) đã quyết định lấy gan mình để ghép cho cha, mặc dù ông Sửa nhiều lần không đồng ý.
Ngày 12-12, ca phẫu thuật với sự hỗ trợ chuyên môn từ chuyên gia ghép tạng Hàn Quốc, các bác sĩ BV Chợ Rẫy đã lấy 70% thể tích gan người con ghép cho người cha. Đến nay, anh Phong đã xuất viện và sức khỏe phục hồi, trong khi đó chức năng gan của ông Sửa cũng đã hoạt động và đang tiếp tục được theo dõi miễn dịch.
 |
| TS.BS Thái Minh Sâm, Trưởng khoa Ngoại tiết niệu với một bệnh nhân được ghép thận đã khá khỏe mạnh. |
Có thể nói, đây là những tin vui trong ngày đầu năm dành cho những người mắc bệnh hiểm nghèo. Và nghĩa cử hiến tạng cứu người cao đẹp này một lần nữa xứng đáng được vinh danh.
Bệnh viện Chợ Rẫy đã tiếp nhận 1.309 lá đơn xin hiến tạng
Còn nhớ vào tháng 9 vừa qua, một ca ghép tạng xuyên Việt để lại nhiều bài học, kinh nghiệm quý báu cho các bác sĩ ở các khâu, đặc biệt là khâu vận chuyển, tổ chức, phối hợp… được coi là một trong những kỳ tích, thành tựu nổi bật trong lĩnh vực hiến ghép tạng của năm 2015. Theo đó, một bệnh nhân nam 31 tuổi chết não ở BV Chợ Rẫy được gia đình đồng ý hiến tạng.
Hai quả thận của người cho đã được ghép cho hai bệnh nhân tại BV Chợ Rẫy, nhưng tim và gan lại chưa tìm được người phù hợp. Ngay sau đó, qua Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, BV Việt Đức đã rà soát và lựa chọn được hai bệnh nhân (đều là người ở Hà Nội) trong số những bệnh nhân chờ ghép gan, tim có chỉ số ghép tạng phù hợp với nhóm máu của người hiến.
Tính đến thời điểm ngày 30-12-2015, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người của BV Chợ Rẫy đã tiếp nhận 1.309 lá đơn xin hiến tạng nhân đạo sau khi qua đời từ khắp cả nước. TS.BS Dư Thị Ngọc Thu cho biết, chỉ tính từ tháng 7-2015 đến nay đã có 7 trường hợp hiến tạng, trong đó có 3 trường hợp hiến đa tạng.
Nhờ vào lượng tạng hiến này, các bác sĩ đã cứu sống được cho 23 bệnh nhân đang mắc những bệnh hiểm nghèo trong danh sách chờ ghép. Hành động đẹp đầy ý nghĩa cao cả, nhân văn này rất cần được cộng đồng thấu hiểu và ủng hộ để có thêm nhiều bệnh nhân mang bệnh hiểm nghèo được cứu sống.
