Tìm hướng bảo tồn di sản thơ văn chữ Hán trên kiến trúc cung đình Huế

Trải qua hàng trăm năm tồn tại, nhưng đến nay, hệ thống thơ văn bằng chữ Hán được chạm khắc độc đáo trên các công trình kiến trúc triều Nguyễn ở Cố đô Huế vẫn cơ bản được gìn giữ, bảo tồn. Để góp phần phát huy giá trị văn hóa, lịch sử từ di sản thơ văn chữ Hán “độc nhất vô nhị” này, Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế đã nỗ lực xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận thơ văn chữ Hán trên kiến trúc cung đình là Di sản Ký ức thế giới.

Theo đánh giá của các chuyên gia nghiên cứu văn hóa, lịch sử Huế tại hội thảo khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế” được tổ chức vào ngày 9/5, thì ngoài hệ thống đền đài, cung điện, thành quách và lăng tẩm, hiện trên các công trình kiến trúc cung đình Huế xây dựng từ triều Nguyễn (1802-1945) vẫn còn lưu giữ được 2.967 ô thơ văn chạm khắc, sơn thếp, cẩn xà cừ trên gỗ; 146 ô thơ văn viết tráng men pháp lam và 78 đơn vị ô hộc, câu đối, bài văn đắp ngõa sành sứ.

Điển hình như khu vực Điện Thái Hòa có 242 câu thơ, Thế Miếu 649 câu thơ, Hưng Miếu 110 ô thơ, Triệu Miếu 62 ô thơ. Ngoài ra, các di tích như Điện Long An, lăng vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Đồng Khánh cũng được trang trí hàng trăm ô thơ chữ Hán tương tự...

Di văn nhiều thể thư pháp trên kiến trúc Điện Long An.
Di văn nhiều thể thư pháp trên kiến trúc Điện Long An.

Theo TS Nguyễn Tuấn Cường, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm, phần lớn thơ văn được chạm khắc trên công trình kiến trúc cung đình Huế là những áng thơ, văn của các Hoàng đế, quan lại và văn nhân triều Nguyễn mang tính độc bản, có hệ thống văn tự trình bày theo lối “nhất thi nhất họa”. Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu, nhiều chuyên gia còn đánh giá rằng, mỗi ô thơ văn chữ Hán được khắc trên kiến trúc cung đình triều Nguyễn được xem như là “một cổ vật”.

Thế nhưng, do hệ thống thơ văn này nằm trên các công trình kiến trúc cổ, có tuổi thọ hàng trăm năm nên không thể áp dụng được các phương pháp hiện đại để bảo tồn. Cuối năm 2014, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế đồng ý chủ trương để Trung tâm BTDT Cố đô Huế lập hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận hệ thống thơ văn chữ Hán trên kiến trúc cung đình là Di sản Ký ức thế giới.

Thế nhưng, theo GS.TSKH Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia, để xây dựng hồ sơ này, các cơ quan chức năng, đặc biệt là Trung tâm BTDT Cố đô Huế cần điều tra, khảo sát, thống kê đầy đủ, phiên âm và dịch nghĩa toàn bộ thơ văn cùng với các họa tiết trang trí mỹ thuật trên từng công trình kiến trúc. Bên cạnh đó, cần tham vấn Ủy ban Tư vấn Quốc tế (IAC) để được hướng dẫn cụ thể việc áp dụng các tiêu chí đưa vào danh mục Ký ức Thế giới.

Có thể nhận thấy rằng, với sự hỗ trợ của các cơ quan Trung ương, sự hợp tác có hiệu quả của các chuyên gia UNESCO, trong đó có các chuyên gia đến từ nước Ba Lan, Nhật Bản, Đức, đặc biệt là sự nỗ lực của chính quyền và nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế, đến nay, quần thể di tích Cố đô Huế đã dần thoát khỏi tình trạng khẩn cấp và tiếp tục được “hồi sinh” toàn diện, hướng đến sự phát triển bền vững.

TS Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm BTDT Cố đô Huế, nhận định: “Để góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa lịch sử triều Nguyễn, hiện Trung tâm đang bảo quản một cách tự nhiên hệ thống thơ văn chữ Hán trên kiến trúc cung đình Huế, đồng thời sao chép các tư liệu sang một dạng thức khác nhằm phục vụ các nhu cầu nghiên cứu, tham quan, khảo sát. Việc tiếp cận với các loại bản sao sẽ làm giảm áp lực lên tài liệu gốc, từ đó giúp cho công tác bảo quản tài liệu gốc về thơ văn chữ Hán sẽ được tốt hơn rất nhiều lần”.

Anh Khoa

Các tin khác

Gợi mở giải pháp phát triển điện ảnh Việt từ thành công của điện ảnh Hoa Kỳ

Gợi mở giải pháp phát triển điện ảnh Việt từ thành công của điện ảnh Hoa Kỳ

Diễn ra trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), hội thảo "Công nghiệp điện ảnh Hoa Kỳ - Một số mô hình sản xuất thành công và bài học cho Việt Nam" gợi mở nhiều giải pháp nhằm xây dựng hệ sinh thái điện ảnh chuyên nghiệp, hiện đại, bền vững cho Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Ronaldo phá dớp, Bồ Đào Nha thắng kịch tính Croatia

Ronaldo phá dớp, Bồ Đào Nha thắng kịch tính Croatia

Bồ Đào Nha đánh bại Croatia  trong trận đấu nghẹt thở với gần 20 phút bù giờ, ba bàn thắng bị VAR từ chối và khoảnh khắc Ronaldo ghi bàn đầu tiên ở vòng loại trực tiếp World Cup. Trận cầu kịch tính này đưa Bồ Đào Nha vào vòng 16 đội.

Cape Verde tự tin tạo bất ngờ trước Argentina

Cape Verde tự tin tạo bất ngờ trước Argentina

Trước cuộc chạm trán Argentina ở vòng 32 đội World Cup 2026, HLV Bubista của Cape Verde khẳng định đội bóng của ông đủ bản lĩnh để gây sốc dù đối thủ là các nhà đương kim vô địch.

Phố đi bộ nhộn nhịp với những tràng pháo hoa đặc sắc

TP Hồ Chí Minh tưng bừng lễ kỷ niệm 50 năm với pháo hoa đặc sắc

Những tiếng hò reo, phấn khởi của người dân và du khách với những tràng pháo hoa liên hồi chào mừng Lễ kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh khiến không khí khu vực Phố đi bộ Nguyễn Huệ tràn đầy nhộn nhịp, tưng bừng...

Dàn nghệ sĩ tài năng thế giới và Việt Nam phục vụ miễn phí khán giả

Dàn nghệ sĩ tài năng thế giới và Việt Nam phục vụ miễn phí khán giả

Rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng của quốc tế và Việt Nam sẽ cùng biểu diễn phục vụ khán giả tại Thủ đô Hà Nội trong chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”, vào tối 4/7 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Tượng đài Vua Lý Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.

 Senegal thua nghiệt ngã trước Bỉ

Senegal thua nghiệt ngã trước Bỉ

Sáng 2/7 (giờ Việt Nam), Senegal thua ngược Bỉ 2-3 sau hiệp phụ ở vòng 32 đội World Cup 2026, dù đã dẫn trước hai bàn và chơi lấn lướt trong phần lớn thời gian trận đấu.

Rực rỡ màn trình diễn 3D Mapping kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác

Rực rỡ màn trình diễn 3D Mapping kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác

Chương trình biểu diễn nghệ thuật và trình chiếu 3D Mapping quốc tế là sự kiện văn hóa – công nghệ đỉnh cao, là điểm nhấn nổi bật trong chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức, vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Đội tuyển Việt Nam trước thềm AFF Cup 2026

Đội tuyển Việt Nam trước thềm AFF Cup 2026

Đội tuyển (ĐT) Việt Nam bước vào AFF Cup 2026 trong một vị thế rất khác so với nhiều kỳ giải trước. Khi đã là đương kim vô địch, thầy trò HLV Kim Sang Sik không còn chỉ được nhìn nhận như một ứng viên nặng ký, mà trở thành mục tiêu mà mọi đối thủ đều muốn đánh bại. Chính điều đó tạo nên hai mặt song hành trong hành trình sắp tới: áp lực bảo vệ ngôi vương và cơ hội khẳng định vị thế số một Đông Nam Á bằng một phiên bản mạnh hơn, giàu chiều sâu hơn.

Kết nối điện ảnh, gắn kết người làm phim tại DANAFF IV

Kết nối điện ảnh, gắn kết người làm phim tại DANAFF IV

Nằm trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần IV, ngày 1/7, chương trình Kết nối điện ảnh đã diễn ra tại cụm rạp Galaxy CineX AEON Mall Thanh Khê, Đà Nẵng với sự tham dự của đông đảo những người hoạt động trong ngành điện ảnh trong nước và quốc tế.

Phim về lực lượng An ninh nhân dân nơi đại ngàn Tây Nguyên lên sóng VTV1

Phim về lực lượng An ninh nhân dân nơi đại ngàn Tây Nguyên lên sóng VTV1

Được sản xuất, phát sóng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, “Trời cao nguyên xanh” được kỳ vọng không chỉ là một bộ phim truyền hình hấp dẫn mà còn là tác phẩm lan tỏa những giá trị sâu sắc về trách nhiệm, lòng tận tụy và sự hy sinh thầm lặng của những người đang ngày đêm giữ gìn bình yên cho đất nước.

Cầu nối giữa nghệ sĩ, truyền thông và khán giả tại DANAFF IV

Cầu nối giữa nghệ sĩ, truyền thông và khán giả tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), ngày 1/7, các đạo diễn, nhà sản xuất, diễn viên và ê-kíp sáng tạo của nhiều tác phẩm điện ảnh tiêu biểu đến từ Việt Nam và châu Á đã gặp gỡ báo chí, trao đổi về xu hướng điện ảnh đương đại, những vấn đề xã hội được phản ánh qua điện ảnh, hành trình sáng tạo của các nhà làm phim.

World Cup 2026: Lời chia tay tiếc nuối của Nhật Bản

World Cup 2026: Lời chia tay tiếc nuối của Nhật Bản

World Cup luôn là nơi cảm xúc được đẩy lên tận cùng. Ở đó, có những chiến thắng làm nên huyền thoại, có những thất bại tạo ra cú sốc, và cũng có những cuộc chia tay khiến người ta day dứt rất lâu. Nhật Bản tại World Cup 2026 thuộc về vế sau cùng ấy.

Lập kỷ lục, Mbappé bắt kịp Messi

Lập kỷ lục, Mbappé bắt kịp Messi

Cú đúp của Kylian Mbappé giúp Pháp thắng Thụy Điển 3-0 ở vòng 1/16 World Cup 2026, đồng thời đưa tiền đạo này lập kỷ lục ghi bàn knock-out và cân bằng thành tích với Lionel Messi.

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Khi tác phẩm có thể bị sao chép, cắt ghép, phát tán trái phép chỉ trong vài phút; khi AI có thể tạo ra nội dung dựa trên dữ liệu thu thập từ hàng triệu tác phẩm; khi ranh giới giữa sáng tạo của con người và sản phẩm do máy móc hỗ trợ ngày càng trở nên phức tạp, thì bảo vệ tài sản trí tuệ trở thành vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với ngành điện ảnh.

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Tại buổi giao lưu với báo chí trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) vào ngày 30/6, Ji Chang Wook cho hay, anh rất vui và hạnh phúc khi được trực tiếp gặp gỡ các fan Việt Nam. Tài tử xứ Hàn cũng khẳng định, Việt Nam luôn là nơi mang lại cho anh rất nhiều năng lượng mỗi khi ghé thăm.