Tiếp tục kỷ nguyên "chết"

• "Giáo sư" Arsene Wenger trở thành bình luận viên World Cup
• Từ David Moyes đến Arsene Wenger
• Mất ngôi đầu bảng, HLV Arsene Wenger chỉ trích trọng tài

Có một câu nói vui được lan truyền trong giới cổ động: Đã yêu Arsenal, phải chấp nhận "đau khổ". Họ sở hữu một trong những HLV tài ba nhất thế giới, nhưng những ngón nghề tinh nhuệ nhất lại được ông thầy này thi triển trên… sàn chuyển nhượng.

Từ lâu, Arsene Wenger đã chuyển hướng sang "quản trị bóng đá", tức là coi bóng đá như công cụ kiếm tiền chuyên nghiệp. Ông hạn chế chi tiêu, và cố gắng tối đa hóa lợi nhuận cho giới chủ Mỹ.

Wenger làm thế nào? Ông tích cực lên lịch du đấu mùa hè cho Arsenal, mua cầu thủ châu Á và hạn chế chi tiền tậu sao số. Hè này, Arsenal mới có thêm duy nhất Xhaka là tân binh đáng chú ý, trong khi tiền đạo đến san sẻ công việc cùng Giroud là… Takuma Asano, chân sút không quá nổi tiếng từ Nhật Bản.

Arsenal dưới thời Wenger rõ ràng là đi xuống trên mặt trận chuyên môn. Nhưng Arsenal càng thụt lùi, Wenger càng… thăng tiến. "Giáo sư" chắc chắn là một trong những đề tài nghiên cứu thú vị của người làm nghề.

Niềm vui của Wenger giờ quanh quẩn ở các sân chơi hạng hai như FA Cup.

"Kiến chúa" ở Premier League

Chức năng của kiến chúa là đẻ trứng để duy trì nòi giống và cuộc sống quần thể. Chúng được cả đàn chăm sóc, được "đãi ngộ" theo tiêu chuẩn đặc biệt, dinh dưỡng đầy đủ, hiếm khi ra ngoài nên chẳng bao giờ gặp phải kẻ thù. Nếu kẻ địch xâm phạm lãnh thổ, kiến thợ sẽ ra sức chống trả, giữ cho "chúa" không bị hại. Kiến chúa sống lâu cũng là vì vậy.

Tuần trước, tạp chí Forbes cho biết những thống kê thú vị về thế giới HLV ở giải Ngoại hạng. Ngày cuối cùng trước khi thị trường chuyển nhượng mùa đông 2015, có 2 CLB thông báo sa thải HLV trưởng (Crystal Palace và West Brom), tiền lệ chưa bao giờ xảy ra trong lịch sử.

Năm đó, cả thảy 13 HLV mất việc, mức cao nhất trong 10 năm qua. Mùa 2015/2016 có "khấm khá" hơn chút đỉnh, nhưng cũng có 8 HLV phải rời nhiệm sở, mà đình đám nhất có lẽ là Jose Mourinho.

HLV bóng đá nằm trong số những công việc nguy hiểm nhất ở Anh xét dưới tiêu chí tuổi thọ nghề nghiệp. Kể từ năm 2007, số trung bình HLV mất việc hàng năm là 7. Trong 7 mùa giải gần nhất, số trát sa thải được 20 CLB Premier League phát đi chưa bao giờ thấp hơn mức 8,6.

Vòng đời trung bình trên ghế huấn luyện ở các sân cỏ xứ sương mù dao động từ 0,17 đến 3,96 năm, ngoại trừ… Wenger - người bắt đầu công việc tại Arsenal từ năm 1996. Tính ra, quãng thời gian tại vị của Wenger cao gấp 12 lần con số bình quân của 19 cái tên còn lại ở giải Ngoại hạng mùa này.

Chẳng phải, Wenger chính là hình mẫu lý tưởng của loài kiến chúa hay sao? Cần biết, tuổi thọ của kiến thợ chỉ dao động từ 3 đến 4,5 năm, trong khi kiến chúa thường sống tới 17 năm, cá biệt có những trường hợp 20 năm.

Bản thân Wenger đã được bao bọc bởi giới chủ, những người luôn cổ súy cho lối tư duy cổ hủ và cứng nhắc của ông (tất nhiên vì Wenger giỏi làm kinh tế), nay lại được các đồng nghiệp năm lần bảy lượt bênh vực vì những lý do không thể giải thích.

Nghịch lý và khó hiểu bởi chính những người này từng không ít lần khuất phục Wenger. Trong buổi phỏng vấn cho vị trí HLV trưởng ĐT Anh hồi tuần trước, Sam Allardyce đã bày tỏ sự ngưỡng mộ với Wenger. "Tôi chưa làm ở đâu quá 7 năm. Còn ông ấy đã ngồi ở một vị trí suốt 20 năm. Nếu trúng tuyển, tôi chỉ mong trụ lại hết World Cup 2018".

Vòng quay bóng đá Anh nhìn chung vô cùng khắc nghiệt. Jose Mourinho mới ngày nào còn được tung hô tại Stamford Bridge bỗng mất việc chỉ nửa năm sau ngày ca khúc khải hoàn.

Ngay cả khi được Ed Woodward tin tưởng giao phó trọng trách ở Old Trafford, cơ hội của Mourinho tại Man United cũng không quá "sáng" theo đánh giá của giới quan sát.

Nhiều khả năng Wenger sẽ ở lại Emirates tới 2020.

Theo Skybet, tỷ lệ cược cho cửa Mourinho bị sa thải sau 18 tháng lên tới 5/7 (đặt 7 ăn 5), tức là xác suất Mourinho sớm mất việc cao đến nỗi người chơi sẽ chẳng thu lại bao nhiều nếu thắng, dù ông thầy người BĐN còn chưa thật sự bắt tay vào việc.

Thế mới thấy, sức sống của Wenger dai dẳng và mãnh liệt đến nhường nào. 

Dấu hỏi về lòng tự trọng

Wenger can trường và bền bỉ là thế. Vậy trong 20 năm có lẻ (sắp bước sang năm 21) tại Arsenal, Wenger đã làm được những gì để mà không ai trên thế gian này ngoại trừ Sir Alex có thể so bì với ông về thâm niên làm việc.

Sự nghiệp của Arsene Wenger tại Arsenal có thể chia ra làm 3 giai đoạn: 500 trận vinh quang, 500 trận tủi nhục và phần còn lại "đều đều".

Nói dễ hiểu thì tính từ trận thứ 1.001 trên cương vị HLV trưởng Arsenal (ngày 26-3-2014, gặp Swansea), Wenger đã lựa chọn hướng đi an toàn hơn nhưng cực đoan và hèn mọn hơn để bảo toàn chiếc ghế: Chuyển sự tập trung sang những giải đấu có chất lượng trung bình khá (FA Cup là ví dụ điển hình), cố gắng vơ vét danh hiệu ở những sân chơi vốn chỉ dành cho các đội bóng nhỏ.

Gần 3 năm thực thi chính sách ấy, Wenger đã thành công bất chấp thành công ấy đang gián tiếp hạ tầm Arsenal thành một đội bóng hạng hai chuyên săn đuổi các giải đấu hạng hai.

Trong 500 trận đầu tiên, Wenger 11 lần được xướng tên trên bục trao thưởng. Thời kỳ huy hoàng ấy, chỉ một lần Arsenal đứng ngoài tốp 2 (mùa 1996/97). Khi đó, từ chỗ của kẻ chân ướt chân ráo tới London, Wenger bắt đầu hình thành uy quyền trước tại Highbury, sau là toàn lãnh thổ xứ sương mù. Mục tiêu của Wenger là thống trị thế giới cùng Arsenal.

Tuy nhiên, những sai lầm trong chính sách chuyển nhượng và cách tiếp cận trận đấu sau đó khiến Wenger trượt dài. 500 trận kế tiếp, Arsenal chìm trong khủng hoảng, không giành nổi bất kỳ danh hiệu nào, để mất 42 tài năng với tiền lãi thu về chỉ 1,12 triệu bảng/người.

Quãng thời gian khó khăn này, thứ hạng cao nhất của Arsenal chỉ là 3. Đỉnh điểm của nỗi thất vọng là ở trận đấu thứ 1.000 tại Stamford Bridge hồi tháng 3-2014, khi Arsenal thảm bại 0-6 trước Chelsea.

Lúc này, dù đã là hình mẫu cho hàng loạt HLV trẻ tuổi trên phạm vi toàn cầu nhưng Wenger hiểu rằng nếu tiếp tục theo đuổi ước mơ cạnh tranh sòng phòng với các tên tuổi lớn, ông sẽ bật bãi.

Một chặng đường mới được Wenger vạch ra. Hai năm qua, chúng ta đều thấy Arsenal vật vã ở giai đoạn đầu, bùng lên trong khoảng 3 tháng giữa mùa giải rồi lại "hạ nhiệt", chấp nhận giương cờ trắng từ sớm ở Champions League hay Premier League trước khi tung cú đấm quyết định ở FA Cup mà theo mô tả của Wenger, là "Vô địch giải đấu lâu đời nhất hành tinh, nghĩa là bạn bất tử".

Là bất tử với Wenger, nhưng chỉ là thoáng qua với CĐV Arsenal. Mùa trước, Arsenal đứng trước cơ hội ngàn vàng lên ngôi trong bối cảnh các ông lớn đồng loạt sa sút, vậy mà cũng chẳng thể ngăn chặn Leicester.

Làn sóng đòi BLĐ Arsenal sa thải HLV Wenger ngày một tăng cao.

Nói đúng hơn, chính họ kìm hãm đà thăng tiến của mình. Suốt mùa 2015/2016, họ là đội thứ hai thắng được "Bầy cáo", và là đội duy nhất quật ngã thầy trò Ranieri ở cả hai lượt trận. Không vô địch năm ấy, thì năm nào vô địch?

Chặng tourmalet sau đây 30 ngày xem chừng còn khốc liệt hơn. Premier League giờ là sàn diễn của các vedette trên ghế chỉ đạo: Pep, Conte, Mourinho và cả Klopp nữa.

Arsenal có vẻ chẳng có lấy nổi tia hy vọng nào. Vẫn ngần ấy con người, từng ấy khuôn mặt và một ông HLV cũ kỹ. Nhưng có thế nào, Wenger vẫn cứ an vị. Mệnh lệnh đó đã trở thành chân lý, một cách đau đớn và chua xót với các Gooner.

Trước mắt họ vẫn là bầu trời đen ngắt, nhất là khi Wenger đã vứt bỏ bản ngã của ông ta từ rất lâu rồi.