Thông tin ít biết về Tập Sắc lệnh - bảo vật quốc gia

Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1945 – 1946 là bảo vật quốc gia, có giá trị đặc biệt liên quan đến sự kiện trọng đại của đất nước, gắn liền với thành quả của Cách mạng Tháng Tám và việc thành lập, hoạt động của Chính phủ Lâm thời năm 1945 – 1946. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, không phải ai cũng tiếp cận được các thông tin chi tiết về Tập Sắc lệnh cũng như biết rõ về giá trị của bảo vật này.

Theo Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, đơn vị hiện đang bảo quản Tập Sắc lệnh nói trên thì bảo vật này bao gồm 207 tờ Sắc lệnh, ban hành từ 30/8/1945 – 28/2/1946. Tập Sắc lệnh là những bản gốc, bản chính được lưu trữ, có tính chất duy nhất, độc bản, do cơ quan Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành nhằm giải quyết những vấn đề đối nội, đối ngoại của đất nước, củng cố, xây dựng chính quyền nhà nước non trẻ.

Thông tin ít biết về Tập Sắc lệnh - bảo vật quốc gia -0
Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1945 – 1946.

Mỗi Sắc lệnh có chữ ký tươi của cá nhân người có thẩm quyền ban hành văn bản, một số Sắc lệnh có bút tích sửa chữa nội dung, câu từ… của thành viên Chính phủ Lâm thời. Đặc biệt, có 86 Sắc lệnh do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký, 25 Sắc lệnh do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp thay mặt Chủ tịch Chính phủ Lâm thời ký và 6 Sắc lệnh còn lại có bút tích sửa chữa và đánh máy tên người ký là Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp nhưng không có chữ ký; 43 Sắc lệnh được đóng dấu đỏ.

Tập Sắc lệnh được đánh máy, trên nhiều văn bản ở nhiều vị trí có viết tay để bổ sung, sửa chữa nội dung văn bản. Sau khi đã đối chiếu với Công báo năm 1945 và đầu năm 1946 thì tất cả những nội dung viết tay thêm vào trên các văn bản đó đều được sử dụng và đều có giá trị pháp lý. Một số văn bản có nhiều chữ ký, ngoài chữ ký của người có thẩm quyền ban hành văn bản, còn có những chữ ký của những người đứng đầu, chịu trách nhiệm của các lĩnh vực liên quan (tiếp ký), cho thấy chế độ văn thư, hành chính rất độc đáo, chỉ có ở thời kỳ này.

Trong bản thuyết minh đề nghị công nhận Tập Sắc lệnh là bảo vật quốc gia cho thấy: Cách mạng Tháng Tám thành công, Chính phủ Lâm thời ra đời đã ban hành Sắc lệnh làm công cụ lãnh đạo nhân dân, thực hiện các biện pháp, quyết sách để từng bước vừa xây dựng vừa củng cố chính quyền nhà nước, trước hết là chuẩn bị, tổ chức cuộc Tổng Tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam dẫn đến sự ra đời cơ quan quyền lực cao nhất - Quốc hội Việt Nam năm 1946. Trong đó có Sắc lệnh ấn định thời hạn và thể lệ cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc dân Đại hội, lập một Ủy ban Dự thảo thể lệ cuộc Tổng tuyển cử, về việc ấn định ngày bầu cử và thể lệ bầu cử Quốc hội… Chính phủ Lâm thời cũng đã ban hành Sắc lệnh về việc thành lập một Ủy ban Dự thảo và đệ trình Quốc hội một bản hiến pháp cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa…

Để từng bước xác lập và ổn định kinh tế của chế độ mới, giải quyết nạn đói, cùng với những biện pháp trước mắt, Chính phủ Lâm thời đã ban hành Sắc lệnh về việc lập Ủy ban Nghiên cứu Kế hoạch Kiến thiết, về việc ấn định việc trưng dụng bất động sản, trưng dụng và trưng thu động sản, trưng tập người, đặt một số cơ quan kinh tế dưới quyền điều khiển trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Kinh tế, về chế độ thuế khóa...  Về văn hóa, giáo dục có các Sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ, mở các lớp bình dân học vụ vào buổi tối cho nông dân, thợ thuyền, về việc bắt buộc học chữ quốc ngữ… Trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng, trật tự, an toàn, xã hội có nhiều Sắc lệnh quan trọng như: Sắc lệnh về việc thiết quân luật ở Hà Nội để đảm bảo an ninh trật tự cho Hà Nội sau Cách mạng Tháng Tám; Sắc lệnh về việc giải tán Việt Nam Hưng quốc Thanh niên Hội và Việt Nam Thanh niên ái quốc Hội; Sắc lệnh về việc bãi bỏ hai ngạch quan hành chính và quan tư pháp, về việc truy tố những người can tội ăn trộm, ăn cắp, tự ý phá huỷ, cắt dây điện thoại và dây điện tín, thiết lập Tòa án Quân sự …

Nội dung của các Sắc lệnh không chỉ phản ánh chân thực nhất giá trị lịch sử, chính trị xã hội của dân tộc Việt Nam năm 1945, đầu năm 1946 mà còn minh chứng về lịch sử hoạt động của Chính phủ của nhân dân Việt Nam thời kỳ này, là phần không thể thiếu khi nghiên cứu về lịch sử dân tộc và lịch sử Chính phủ Việt Nam thời kỳ đầu thiết lập chế độ xã hội mới; lịch sử Quốc hội Việt Nam; lịch sử ra đời bản Hiến pháp đầu tiên của nhân dân Việt Nam. Mỗi Sắc lệnh ra đời là kết quả của quá trình lao động sáng tạo, tập trung trí tuệ của tập thể các thành viên Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đặc biệt là sự thể hiện vai trò lãnh đạo hết sức tài tình, sáng suốt của lãnh tụ, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua giai đoạn lịch sử đầy cam go, thử thách những năm 1945 - 1946, đồng thời cũng là một minh chứng về những đóng góp của các vị Bộ trưởng các bộ trong Chính phủ Lâm thời.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay, Tập Sắc lệnh được bảo quản nghiêm ngặt cùng nhiều tài liệu quý khác tại kho lưu trữ của Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Các kho lưu trữ này được đầu tư hệ thống bảo quản hiện đại với đa số thiết bị được nhập khẩu từ nước ngoài, luôn đảm bảo từ 18-22 độ C và giữ độ ẩm 50%. Ngoài những người có nhiệm vụ thì không ai được vào kho. Ngay cán bộ của Trung tâm, khi vào phòng đều phải mặc áo khoác trắng như áo blouse trắng của các bác sĩ. Khi tiếp xúc với tài liệu phải mang găng tay trắng. Vì nhiệt độ phòng bảo quản rất lạnh, nhất là so với không khí nóng bức mùa hè nên Trung tâm bố trí một phòng nhỏ riêng giữa kho bảo quản với bên ngoài để nhân viên nghỉ, tránh sốc nhiệt.

 Bà Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III cũng cho biết, hiện nay, Tập Sắc lệnh đã được độc giả trong và ngoài nước quan tâm, nghiên cứu, sử dụng lượng thông tin khác nhau phù hợp với từng công trình khoa học. Những thông tin nội dung của các Sắc lệnh đã được sử dụng biên soạn hàng trăm cuốn sách có giá trị như Hồ Chí Minh toàn tập, Lịch sử Chính phủ Việt Nam, Lịch sử Quốc hội... Một phần Tập Sắc lệnh đã được NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật phối hợp với Trung tâm Lưu trữ quốc gia III xuất bản cuốn sách “Sưu tập Sắc lệnh của Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945”. Ngoài ra, còn có nhiều công trình nghiên cứu, các bài viết nghiên cứu về các vấn đề khác nhau của Việt Nam năm 1945 và đầu năm 1946 cũng đã sử dụng những thông tin từ Tập Sắc lệnh này.

N.Nguyễn

Các tin khác

VPIM Expo 2026 khuấy động Phố đi bộ với loạt trải nghiệm dành cho cộng đồng runner

VPIM Expo 2026 khuấy động Phố đi bộ với loạt trải nghiệm dành cho cộng đồng runner

Trong hai ngày 16–17/10, khu vực Expo tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục trở thành điểm hẹn sôi động của cộng đồng chạy bộ trước thềm VPBank Hanoi International Marathon 2026 (VPIM 2026). Từ không khí náo nhiệt tại khu vực nhận BIB và Race Kit, những góc check-in mang đậm tinh thần thể thao đến loạt hoạt động tương tác tại gian hàng các thương hiệu đồng hành, tất cả cùng tạo nên bức tranh đầy năng lượng trước ngày tranh tài chính thức 18/10.

Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Trao đổi trước thềm Liên hoan, Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Trưởng Ban tổ chức liên hoan nhấn mạnh: Hội tụ phải đi vào thực chất, lan tỏa phải tạo ra giá trị, hướng đến xây dựng hệ thống truyền thông CAND chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn những nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và Bộ Công an giao phó.

Đặc sắc tuần văn hoá du lịch “Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa”

Đặc sắc tuần văn hoá du lịch “Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa”

Bắt đầu từ tháng 11/2026, tỉnh Quảng Trị sẽ tổ chức “Tuần văn hoá - du lịch Quảng Trị” với khẩu hiệu xuyên suốt: "Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa". “Tuần văn hoá - du lịch Quảng Trị” với thông điệp kết nối giữa kỳ vĩ của thiên nhiên (hang động, đại ngàn, biển đảo) với chiều sâu lịch sử, ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình của dân tộc.

Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”: Khơi nguồn sáng tạo cho người trẻ

Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”: Khơi nguồn sáng tạo cho người trẻ

Trải rộng trên nhiều lĩnh vực như sân khấu, điện ảnh, truyền hình, âm nhạc, múa, nhiếp ảnh, mỹ thuật và các hình thức nghệ thuật đương đại, Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân” hướng tới tạo dựng một không gian mới, nơi tuổi trẻ được thể hiện những ký ức, khát vọng, đam mê, hành trình trưởng thành bằng nhiều hình thức sáng tạo.

Đưa concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” đến Thái Nguyên

Đưa concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” đến Thái Nguyên

Hội tụ dàn sao Việt, concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” dự kiến đón 30.000 khán giả đến sân vận động Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên vào tối 1/11. Sự kiện do Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ đạo, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Thể thao Công an nhân dân tỏa sáng tại đấu trường quốc tế

Thể thao Công an nhân dân tỏa sáng tại đấu trường quốc tế

Khép lại hành trình tranh tài tại Đại hội Thể thao Cảnh sát và Dịch vụ khẩn cấp khu vực Châu Á và Australia (APES Games 2026), Đoàn Thể thao Công an nhân dân (CAND) Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ghi dấu ấn trên đấu trường quốc tế với tổng cộng 22 tấm huy chương.

Thể thao Việt Nam có huy chương đầu tiên tại ASIAN Para Games 5

Thể thao Việt Nam có huy chương đầu tiên tại ASIAN Para Games 5

Sáng 19/10 (theo giờ Việt Nam), tại thành phố Nagoya (Nhật Bản), lực sĩ Lê Văn Công giành huy chương bạc môn cử tạ tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật châu Á lần thứ 5 (ASIAN Para Games 5). Đây là tấm huy chương đầu tiên của Đoàn Thể thao Người khuyết tật Việt Nam tại đại hội.

CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 vô địch Cúp Thái Sơn Bắc 2026

CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 vô địch Cúp Thái Sơn Bắc 2026

Chiều 18/10, các trận đấu thuộc vòng 13 Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia - Cúp Thái Sơn Bắc 2026 đã diễn ra. Đáng chú ý, dù để thua CLB Thái Nguyên T&T với tỷ số 1-2, CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 (CLB TP HCM I) vẫn có ngày đăng quang đáng nhớ sau khi sớm giành chức vô địch trước hai vòng đấu.

Ra mắt nền tảng số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”

Ra mắt nền tảng số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”

Sự kiện này đánh dấu bước chuyển quan trọng khi toàn bộ kho tư liệu nghiên cứu được tích hợp lên một nền tảng công nghệ số thống nhất. Nền tảng kết hợp bản đồ số tương tác và hệ thống mã QR đặt trực tiếp tại các di tích, giúp người dùng dễ dàng truy cập ngay trên điện thoại thông minh mà không cần tải ứng dụng.

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Đợt khai quật khảo cổ mới nhất tại Đàn tế Nam Giao thuộc Di sản thế giới Thành nhà Hồ (Thanh Hoá) đã làm rõ thêm quy mô, kết cấu và ranh giới của hai cấp nền thấp nhất trong hệ thống năm cấp nền. Những phát hiện mới góp phần củng cố nhận định về quá trình quy hoạch, xây dựng đồng bộ công trình dưới triều vua Hồ Hán Thương năm 1402, đồng thời mở ra thêm hướng nghiên cứu về kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và tổ chức nghi lễ của vương triều Hồ.

Lãnh đạo Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Lãnh đạo Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Hội Mỹ thuật Việt Nam trước yêu cầu đổi mới, thích ứng với thời đại số

Đại hội đại biểu Toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 14/10 đến 16/10/2026 tại Hà Nội trong một bối cảnh đặc biệt. Những biến động về cơ chế tổ chức, về nguồn lực tài chính, về phương thức hoạt động và cả những yêu cầu mới của đời sống văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi Hội phải có một cách nhìn, một tư duy mới và một bộ máy để thích ứng.

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội "Áo dài - Dân vũ" là sân chơi văn hóa tinh thần ý nghĩa, đây không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của tà áo dài Việt Nam mà còn là nơi thể hiện sự năng động, trẻ trung, tinh thần gắn kết của nữ chiến sĩ Công an Thủ đô. Thông qua ngày hội giúp các hội viên có thêm năng lượng tích cực để tiếp tục cống hiến và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Bóng đá Việt Nam và khoảng cách ở sân chơi châu lục

Bóng đá Việt Nam và khoảng cách ở sân chơi châu lục

Hai thất bại liên tiếp của CLB Bóng đá Công an Hà Nội (CAHN) và Thể Công Viettel lần lượt trước Kashima Antlers (Nhật Bản), Persib Bandung (Indonesia) trong các ngày 13 và 14/10 cho thấy các đại diện Việt Nam vẫn gặp thách thức trước những đối thủ giàu kinh nghiệm ở đấu trường châu lục.