Thầy giáo "không chuyên" nặng lòng với học sinh nghèo vùng cao

• Lớp học tình thương dành cho trẻ khuyết tật
• Lớp học tình thương giữa lòng Tây Đô1
• Lớp học miễn phí của thầy giáo viết chữ bằng miệng

Tự nguyện đứng lớp dạy trẻ em nghèo

Mới đầu hè nhưng cái nắng đã khá gay gắt ở vùng đất Tân Kỳ. Chúng tôi tìm đến với lớp học đặc biệt của ông Nguyễn Viết Học khi đã hơn 8h tối, cái nắng oi ả của ban ngày dường như vẫn còn phả ra trong không khí. Lẫn trong tiếng ve kêu râm ran, từ ngoài ngõ, tiếng giảng bài trầm bổng từ xa vọng lại như xoa dịu chút khó chịu của tiết trời oi bức.

Nói là lớp học nhưng chỉ là khoảng 30m² không gian của hai gian nhà cũ mà gia đình thầy Học đã thu xếp làm nơi dạy học. Trong từng đó diện tích, hơn chục bộ bàn ghế được sắp xếp khéo léo. Phía bức tường đầu hồi gắn một tấm bảng đen nhỏ xinh.

Phút giải lao giữa buổi học, bên chén nước chè xanh, thầy Nguyễn Viết Học trò chuyện với chúng tôi về cơ duyên đến với lớp học này. Vốn quê gốc ở Quảng Trị, bố lại mất sớm khi thầy Học mới 3 tuổi (năm 1969), vì chiến tranh mà mẹ con ông được sơ tán về Tân Kỳ, Nghệ An rồi sau đó định cư luôn ở đây. 

Khi còn trẻ, ông từng đi bộ đội và khi xuất ngũ trở về, ông theo học tại trường trung cấp Thương mại. Ra trường, với mong muốn cống hiến cho quê hương, ông Học xin về công tác tại địa phương và trở thành cán bộ tài chính của UBND xã Tân Long và xã Nghĩa Thái, huyện Tân Kỳ.

Thầy Nguyễn Viết Học giảng bài cho các học trò.

Chứng kiến các em học sinh ở vùng quê kham khó phải nghỉ học giữa chừng, phải chật vật mưu sinh cũng như nhiều trường hợp các em bị hổng quá nhiều cùng với đó là tỷ lệ lớn học sinh thi trượt cấp 3 trong địa bàn, khiến ông Học trăn trở.

Đầu năm 2008, ông bắt tay hiện thực hoá ý định của mình. Dù bận bịu với nhiều công việc, nhưng ông vẫn dành thời gian tìm hiểu các cháu có hoàn cảnh khó khăn, có nguy cơ nghỉ học, bàn bạc với gia đình các cháu để cho các cháu đến lớp. Ban đầu, nhiều phụ huynh nghi ngờ, cho rằng ông nói đùa vì một người chưa từng đứng trên bục giảng, lại chẳng có chút kỹ năng sư phạm thì làm sao có thể dạy học cho các cháu được.

Nhưng sau nhiều lần giải thích và bỏ ngoài tai những lời đàm tiếu, lớp học vẫn được ông mở ra với 6 em đang theo học lớp 9. Đến cuối năm đó, sự cố gắng của thầy và trò bước đầu được đền đáp khi cả 6 em đều thi đỗ vào cấp 3. Cứ như thế, lớp học của thầy Nguyễn Viết Học lại tiếp tục được duy trì và ngày càng mở rộng thêm.

Đến nay, sau gần 12 năm gắn bó với công việc dạy học, đã có hàng nghìn lượt học sinh được thầy Học kèm cặp, phụ đạo kiến thức. Tỷ lệ học sinh trong xã thi đỗ cấp 3 đã tăng cao hơn trước, trong đó có cả những em được thầy Học phụ đạo thi đỗ vào các trường chuyên.

Thầy Học quan niệm rằng, để trở thành người công dân có ích cho xã hội thì mỗi học sinh không chỉ cần tài năng, trí tuệ mà còn cả đạo đức, nhân cách.

Không chỉ dạy con chữ

Theo quan điểm của thầy Học, để có thể trở thành người công dân có ích cho xã hội thì mỗi học sinh không chỉ cần tài năng, trí tuệ mà song song với đó còn là đạo đức, nhân cách. Bởi vậy, nếu như ban đầu, những em được thầy nhận kèm cặp chủ yếu có hoàn cảnh khó khăn, học lực yếu thì giờ đây, nhiều gia đình có con em thuộc thành phần "khó dạy dỗ", nghiện games,... cũng tin tưởng gửi gắm thầy. Từ đó, nhiều em là học sinh cá biệt, sau thời gian học tập với thầy Học cũng đã từ bỏ được các thói quen xấu, vươn lên, cải thiện được thành tích học tập.

Bên cạnh đó, ở lớp học đặc biệt này, thầy Học không chỉ truyền dạy những kiến thức trong sách vở mà còn cố gắng rèn luyện đạo đức cho từng em học sinh. Điều đó được bắt đầu từ những lễ nghi, phép tắc trong giao tiếp thường ngày với bố mẹ, thầy cô và bạn bè ở lớp học.

Không những thế, để các em có thể hiểu, cảm thông, chia sẻ và quan tâm đến mọi người xung quanh, thầy Học vận động các cháu cùng mình tiết kiệm tiền ăn sáng, tổ chức thu nhặt phế liệu, vỏ bia, chai,… gom góp để gây quỹ từ thiện, tham gia các hoạt động vì cộng đồng.

Từ nguồn quỹ này, mỗi tháng một lần, lớp học tổ chức trao những suất quà nho nhỏ cho những cháu ở lớp học có hoàn cảnh khó khăn khi bố mẹ mang bạo bệnh hay những cháu mồ côi đang ở với ông bà,…

Hay như năm 2016, khi hay tin trường THCN Ngư Hóa - Tuyên Hóa - Quảng Bình bị lũ lụt tàn phá nặng nề, chỉ trong một thời gian ngắn, cả thầy và trò đã tiết kiệm tiền ăn sáng gom góp được số tiền là 3 triệu đồng để ủng hộ các bạn học sinh nơi đây khắc phục phần nào khó khăn, mất mát.

Lớp học từ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đến nay những học sinh cá biệt, nghiện games đều được các gia đình tin tưởng gửi thầy.

Những em học sinh đến với lớp học của thầy Học không chỉ được nâng cao kiến thức mà từ đây, các em được nuôi dưỡng và phát triển tình yêu thương bè bạn, lòng hiếu kính cha mẹ, đạo nghĩa với cô thầy, sự cảm thông, chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn...

Em Đặng Thị Phương Thảo, theo học tại lớp của thầy Học 4 năm nay bày tỏ: "Cùng với các bạn, em thấy đã học được bổ trợ rất nhiều kiến thức ở lớp học của thầy Học. Ở lớp học của thầy, không chỉ lĩnh hội được các kiến thức của các môn văn hóa trên ghế nhà trường mà còn học được các bài học về cuộc sống, về đạo lý làm người".

Cùng với công tác giảng dạy cho các em học sinh, chính bản thân thầy Học cũng là một tấm gương cho các em noi theo. Không những không thu tiền học phí của các em đến học tại lớp, nhiều em có hoàn cảnh khó khăn còn được thầy Học nuôi ăn ở trong nhà.

Vừa qua, thầy còn nhận hỗ trợ học phí cho 3 em có hoàn cảnh khó khăn hiện đang theo học tại trường THPT Lê Lợi (huyện Tân Kỳ), với thời gian hỗ trợ là 3 năm. Mỗi dịp Tết đến xuân về, từ đồng lương ít ỏi của mình, thầy vẫn trích ra khoảng 2 triệu đồng để làm phần quà cho 10 hộ gia đình các cháu có hoàn cảnh khó khăn. Và như một sự động viên, khuyến khích tinh thần học tập của lớp, hàng năm, thầy giáo Nguyễn Viết Học còn trích tiền túi thưởng cho những em có lực học tốt, hay có nhiều tiến bộ. Thầy cũng thường xuyên tham gia các hoạt động hiến máu nhân đạo tại địa phương, với suy nghĩ giản đơn "Một giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại".

Tích cực là vậy, nhưng khi chia sẻ với chúng tôi, thầy Nguyễn Viết Học vẫn chỉ cho rằng đó là những việc cỏn con, không đáng nói.

Chia sẻ về lớp học, thầy Học kể: "Tôi chỉ suy nghĩ rằng người biết hai thì bày cho người biết một, người biết một thì bày cho người chưa biết. Cứ như thế, cùng với sự đồng tình của gia đình, được sự động viên của chính quyền địa phương và hơn hết là niềm vui khi được nhìn thấy các em được học tập và cố gắng vươn lên, tôi đã xây dựng và duy trì được lớp học cho đến nay".

Thầy và trò cùng nhặt phế liệu gây qũy từ thiện.

Chia sẻ về những việc làm của chồng mình, bà Giản Thị Thuỷ tâm sự: "Vợ và các con vẫn luôn ủng hộ và sát cánh cùng ông trong việc hoàn thành tâm nguyện của mình. Bởi có cho đi mới mong nhận lại, xã hội sẽ tốt đẹp hơn nếu có nhiều người cùng có những suy nghĩ và việc làm như ông Học...".

Ông Nguyễn Văn Tình - Phó chủ tịch UBND xã Tân Long cho biết, việc thầy Nguyễn Viết Học mở lớp dạy miễn phí cho các cháu trong xã rất được các cấp chính quyền địa phương quan tâm, ủng hộ. Mặc dù dành nhiều công sức cho việc dạy thêm, nhưng dù ở vị trí Hội Trưởng hội khuyến học xã Tân Long hay là cán bộ tài chính của xã Nghĩa Thái, thầy Học vẫn luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công.

Những học sinh của lớp học này, số thì đã đi khắp mọi miền đất nước, số thì tiếp tục học trong những ngôi trường. Người thầy giáo tóc đã điểm bạc, vốn chẳng hề chờ đợi những sự tri ân, vẫn luôn tin rằng, dù ở đâu, các cháu vẫn sẽ có những kiến thức cần thiết, biết vươn lên trong cuộc sống và là những mầm sống biết yêu thương chia sẻ, đó là phần thưởng là ghi nhận lớn nhất cho những hi sinh thầm lặng của ông.

Chia tay mảnh đất Tân Kỳ đầy nắng gió, chúng tôi thầm mong thật nhiều sức khỏe để thầy Học có thể tiếp tục duy trì lớp học thêm nhiều năm nữa, để thêm những học trò có cơ hội được học tập, rèn luyện và noi gương người thầy giáo không chuyên đặc biệt này.