Thành phố La Mã ở giữa Bắc phi

Một di tích của La Mã, nhưng lại được bảo tồn rất tốt ở Bắc Phi, tại Tunisia. Đó là khu khảo cổ Sbeitla, còn được gọi Sufetula. Khu này đã bảo tồn tốt các tàn tích của La Mã và Byzantine do thành phố này đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử của Bắc Phi.

La Mã và Byzantine Sufetula

Thị trấn Sufetula được cho là do người La Mã thành lập vào thế kỷ 1 sau Công nguyên (sau CN) dưới triều đại của Hoàng đế Vespasian. Do phát hiện ra một số tấm bia được viết bằng chữ Punic, có vẻ như nó được xây dựng dựa trên một khu định cư Carthaginian thậm chí còn cũ hơn.

Như trường hợp của hầu hết các khu định cư La Mã ở châu Phi, Sufetula ban đầu là một khu định cư quân sự, nhưng nó nhanh chóng trở nên rất giàu có nhờ vào vùng nội địa nông nghiệp giàu có. Trong thời đó, khí hậu của Bắc Phi ẩm ướt hơn bây giờ và nó được gọi là vựa lúa của Rome. Đánh giá bởi số lượng lớn máy ép ô liu được tìm thấy ở vùng lân cận, sự thịnh vượng của họ dựa trên ngành công nghiệp dầu ô liu.

Giới cầm quyền Sufetula duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Rome và họ đã xây dựng một cách xa hoa để giành được sự ủng hộ của các hoàng đế kế tiếp. Nó trở thành một trung tâm Kitô giáo lớn và cuối cùng là một giáo phận với một giám mục thường trú. Thành phố, không giống như các nước láng giềng, đã không suy tàn trong cuộc khủng hoảng thế kỷ thứ 3, nhưng nó đã bị chiếm giữ bởi những kẻ phá hoại khi Đế chế phương Tây sụp đổ vào thế kỷ thứ 5 sau CN.

Justinian Đại đế, Hoàng đế Byzantine, đã ra lệnh xâm chiếm Bắc Phi vào những năm 540. Những kẻ phá hoại đã thành lập một vương quốc ở tỉnh La Mã cũ đã bị chinh phục và khu vực này trở thành một phần của Đế quốc Byzantine. Byzantines củng cố thị trấn chống lại các bộ lạc Berber và kết quả là Sufetula trở thành thủ phủ của tỉnh.

Giữa thế kỷ thứ 7 sau CN, người Ả Rập Hồi giáo đã chiếm Ai Cập và đang đe dọa tỉnh Byzantine ở phía Bắc châu Phi. Vào những năm 640, Đế quốc Byzantine đã bị suy yếu bởi một loạt các cuộc nội chiến và điều này cho phép người Ả Rập xâm chiếm.

Một quan chức của Byzantine được biết đến với cái tên Prefer Gregory tuyên bố mình độc lập, rất có thể là kết quả của sự khác biệt tôn giáo với tòa án Constantinople. Quân đội Caliph đã xâm chiếm và đánh bại Tỉnh trưởng bên ngoài thị trấn vào năm 674 sau CN và sau đó đã phá hủy hầu hết khu định cư. Thị trấn hiện đại Sbeitla sau đó được xây dựng gần địa điểm này và ngày nay nó có dân số 20.000 người.

Tàn tích của Sufetula

Nhiều tàn tích tráng lệ ở khu vực được bao quanh bởi một bức tường được xây dựng bởi Byzantines. Cổng Antonine 3 vòm, được xây dựng vào năm 139 sau CN, dẫn đến quảng trường - không gian công cộng chính ở Sufetula La Mã, một trong những nơi được bảo tồn tốt nhất ở khu vực Địa Trung Hải. 

Phía nam của địa điểm là một vòm ấn tượng khác được xây dựng dưới triều đại của Hoàng đế Diocletian. Gần đó là một ngôi đền dành riêng cho vị vua của các vị thần, Jupiter. Ngôi đền này được bao quanh bởi những ngôi đền khác dành riêng cho các thần Jupiter, Juno và Minerva.

Thành phố này đủ lớn để tự hào với một nhà hát vòng cung cũng như một khu nhà tắm thời La Mã có một số đồ khảm tinh xảo. Không chịu thua kém, các ngôi nhà cũng được trang trí xa hoa và đặc biệt, một biệt thự được gọi là Ngôi nhà của bốn mùa, có tác phẩm khảm tinh xảo. 

Người Byzantines cũng xây dựng một số nhà thờ Cơ Đốc giáo. Dường như họ đã xây dựng lại Vương cung thánh đường Bellator và ngay sau khi chinh phục thị trấn, họ đã xây dựng Vương cung thánh đường St. Vitalis với nhiều phông chữ rửa tội và tranh khảm Byzantine tuyệt đẹp. 

Mặc dù phần lớn địa điểm vẫn chưa được khám phá, một số di tích đã được xây dựng lại trong những năm gần đây, chẳng hạn như phòng tập thể dục trong khu nhà tắm.

Đến Sbeitla

Khu khảo cổ Sufetula không xa thị trấn Sbeitla hiện đại ở miền Trung Tunisia, gần biên giới Algeria. Khu khảo cổ nằm cạnh một bảo tàng nơi có nhiều cổ vật lịch sử được khai quật từ khu khảo cổ đang được trưng bày cho những người trả phí vào cửa.

Các không gian xanh tại địa điểm này rất phù hợp cho những buổi dã ngoại và mỗi năm một lần, lễ hội văn hóa và di sản được tổ chức trên Quảng trường La Mã cũ.

Trần Thắng

Các tin khác

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Trong một bản báo cáo gần đây, Tổ chức Lao động thế giới (ILO) đã có những đánh giá về ngành phá dỡ tàu biển như sau: "Ngành công nghiệp phá dỡ tàu biển hiện là một trong những "thủ phạm" gây tai nạn lao động và ô nhiễm môi trường lớn trên thế giới…
Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Đêm nào cũng vậy, từ 21h các thành viên của Đội Cứu hộ SOS Thuỷ Nguyên (Hải Phòng) lại lên đường đến với những chiếc xe chẳng may gặp sự cố. Dù ngoài trời rét căm căm hay mưa phùn gió bấc, họ cũng không bỏ cuộc. Bởi phương châm của nhóm là mong ai cũng được về nhà an toàn…
Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Một ngày cách nay chừng 5 năm, chồng tôi - phóng viên Đài Phát thanh - truyền hình Quảng Bình nói rằng: “Chúng ta sắp có một người bạn đặc biệt đến chơi!”. Tôi cười thôi và không có ý kiến gì. Với chồng tôi, những người bạn anh ấy mời đến nhà bao giờ chả đặc biệt và... thường xuyên như thế.
Đừng đùa

Đừng đùa

Chỉ nói giỡn nhau mà mất mạng là chuyện có thật. Qua vài câu cà khịa là anh em đã "xách dao bầu nói chuyện". Chuyện gì cũng có đầu có mối, những dòng tin trở thành truyện siêu ngắn:
Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Khi cảm thấy bất công hoặc gặp một chuyện khó xử lí bằng thỏa thuận cá nhân thì mọi người thường làm đơn kiện lên toà án, nhờ pháp luật giải quyết. Có rất nhiều vụ kiện kì quặc trên thế giới mà khi chúng ta biết đến phải cảm thấy khó hiểu về nó.
Những huyền tích làng

Những huyền tích làng

Các cụ trong làng tôi nói rằng, theo phong thủy, thì cư dân sống quanh khu vực có những ngọn núi hình con rùa thường sẽ trường thọ, vì rùa là một trong tứ linh theo quan niệm tín ngưỡng của người phương Đông. Một số loài rùa tuổi càng cao thì… càng to ra. Nghĩa là từ lúc ra đời cho đến lúc chết đi, chúng chỉ phát triển kích thước cơ thể, còn mặt thì vẫn… trẻ măng. Điểm chung của loài rùa là chúng sống rất thọ.
Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Hàng trăm con người trên thế giới vẫn khẳng định rằng ngày nào mình cũng gặp gỡ với cái ác tuyệt đối, nhiều người đang gửi gắm cho họ những hoảng hốt, nỗi lo lắng của mình, kể cả tình trạng sức khỏe của người thân. Theo nhiều công trình nghiên cứu thì trong những năm gần đây, số người hoài nghi những người gọi là thầy trừ tà ngày càng đông, vậy mà vẫn tò mò mua những cuốn sách họ viết…
Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Mỗi năm, nước Anh có khoảng 10 ngàn thanh thiếu niên mồ côi bước vào tuổi trưởng thành. Không phải ai trong số các cô cậu bé này cũng được cha mẹ nuôi yêu thương như con đẻ. Ngày chúng trở thành người lớn, một số đứa trẻ mới thực sự nhận ra mình chỉ là người thừa ở nơi tưởng chừng như mái ấm.
Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

"Nửa đêm ân ái cùng chồng. Nửa đêm về sáng gánh gồng ra đi", câu cửa miệng của dân buôn để nói rằng, những ngày cuối năm, họ hối hả ngược xuôi, buôn đầu sông bán cuối sông. Đó là thời cơ vàng trong năm, cho những chuyến hàng "vét vụ".
Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Được coi là “lá phổi xanh” của thế giới và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu do Mạng lưới thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) công bố ngày 8-12, khoảng 8% diện tích rừng Amazon đã bị tàn phá từ năm 2000-2018, lớn hơn cả diện tích lãnh thổ của Tây Ban Nha.
Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Ngày 4-12-2020, Rudy Guede, kẻ bị tuyên án 16 năm tù vào năm 2008 với cáo buộc sát hại nữ sinh đại học người Anh Meredith Kercher, đã được toà án Italy cho phép hoàn thành bản án dưới hình thức lao động công ích thay vì ở tù. Rudy đã bắt đầu lao động công ích tại một thư viện ở thị trấn Lazio. Sau khi thư viện này đóng cửa để phòng chống dịch bệnh COVID-19, hắn trở thành tình nguyện viên cho tổ chức từ thiện Caritas. Đồng thời, hắn cũng chuẩn bị hoàn thành bằng thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử tại Đại học Roma Tre.
Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Cách đây không lâu, Công ty nghiên cứu bất động sản CBRE đã công bố khảo sát giá nhà tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mức giá nhà trung bình hiện nay lần lượt là 2.500 USD/m2 và 1.500 USD/m2. Trong khi đó, một nghiên cứu của Công ty Nielson mới đây cho thấy có khoảng 80% hộ dân đang sinh sống ở hai thành phố lớn này, có mức thu nhập bình quân hàng tháng chỉ trên dưới 15 triệu đồng (tương đương 700 USD/tháng).
Gió rừng đồi Thung

Gió rừng đồi Thung

Truyền thuyết Mường Sương kể rằng có Nàng Tiên ham chơi thường bay lượn nay đây mai đó. Một ngày, nàng Tiên chợt bắt gặp miền thung trập trùng đồi núi, đồng ruộng tươi tốt, suối chảy róc rách, thác reo cười tung hoa nhũ thạch, không khí mát mẻ trong trẻo y như trên thiên giới. Không kiềm giữ được niềm ham thích, Nàng Tiên hạ cánh xuống và ở lại vùng miền đồi….
Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Lại chuyện lụt. Nghe mãi, buồn thêm buồn. Nhưng không nói chuyện lụt thì chẳng biết nói chuyện chi. Vì từ bữa đến nay đã hơn tháng mà tất cả vẫn còn ngổn ngang đổ vỡ. Đi từ Lệ Thủy về Quảng Ninh, từ Quảng Ninh lên Minh Hóa, tôi đã gặp những ngôi làng vốn quen nay trở nên lạ lẫm trong bàng hoàng, đau xót. Những ngôi làng xưa xắc mang vẻ đẹp thân gần bỗng dưng bị lụt đổi tên. Ngay cả người làng cũng gọi làng mình bằng cái tên mới.
Lòng tự trọng bị tổn thương

Lòng tự trọng bị tổn thương

Vụ nữ sinh An Giang tự tử hôm 30-11 vì cách hành xử của nhà trường cho thấy tầm quan trọng của ứng xử giữa nhà trường và học sinh, sai một ly đi một dặm. May mắn là nữ sinh được cứu kịp thời.
Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Điều lạ lùng là người ta không chỉ nói xấu kẻ người ta ghét/ đố kỵ, con người có xu hướng nói xấu ngay cả người thân, gần gũi với mình nhất. Trong đó, phụ nữ ưa thích nói xấu hơn đàn ông, phổ biến nhất vẫn là vợ nói xấu chồng...
Nói xấu chồng!...

Nói xấu chồng!...

Gia đình là tế bào của xã hội. Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nói lên câu ấy, nhưng để có một tế bào khỏe, một gia đình, xã hội tốt đẹp, người ta cần sự cố gắng, từ nhiều phía. Bài viết này của chúng tôi đề cập đến một khía cạnh đang diễn ra trong đời sống hiện nay đó là hiện tượng vợ chồng nói xấu nhau, gây nên những năng lượng tiêu cực cho hôn nhân, qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái lành mạnh, gắn kết của gia đình, xã hội.
Ngồi học… trên ngọn cây

Ngồi học… trên ngọn cây

Giáo dục là nhân tố quan trọng, hết sức cần thiết của mỗi quốc gia và con đường dẫn đến tri thức của sự giáo dục rất dài phải có sự kiên trì nỗ lực mới có thành quả.