Bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake để tạo dựng hình ảnh giả mạo, các đối tượng đánh vào tâm lý lo sợ ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của nạn nhân nhằm thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản.
Dùng công nghệ tạo hình ảnh giả để tống tiền
Theo thông tin từ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Thanh Hóa, thủ đoạn của các đối tượng là thu thập hình ảnh cá nhân của nạn nhân trên internet, mạng xã hội, sau đó sử dụng công nghệ AI, deepfake để cắt ghép, chỉnh sửa khuôn mặt vào những hình ảnh, video có nội dung nhạy cảm. Những sản phẩm giả mạo này được gửi trực tiếp đến số điện thoại cá nhân của nạn nhân kèm theo lời đe dọa sẽ phát tán công khai nếu không chuyển tiền.
Khác với cách tiếp cận thông qua tài khoản mạng xã hội, việc liên lạc trực tiếp qua số điện thoại khiến một số người lầm tưởng đối tượng là người quen hoặc từng có liên hệ với mình. Khi nhận được hình ảnh nhạy cảm kèm những lời đe dọa liên tiếp, nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ, nhất là khi các đối tượng nhắm vào danh dự, uy tín cá nhân, gia đình và công việc.
Một người bị đe dọa cho biết, khi không trả lời tin nhắn, các đối tượng tiếp tục gọi điện, nhắn tin, đe dọa đưa hình ảnh lên mạng xã hội để làm mất uy tín. Những lời đe dọa liên tục khiến người này lo lắng, bất an, không biết phải xử lý như thế nào. Thậm chí, khi việc đe dọa qua tin nhắn, cuộc gọi không đạt mục đích, có đối tượng còn phát tán hàng loạt hình ảnh giả mạo vào các hội nhóm trên mạng xã hội nhằm bôi nhọ cá nhân, gieo rắc thông tin sai sự thật, gia tăng sức ép buộc nạn nhân phải chuyển tiền.
Qua rà soát, xác minh ban đầu, lực lượng chức năng xác định phần lớn số điện thoại được sử dụng để gửi tin nhắn đe dọa là SIM rác. Các đối tượng sử dụng công nghệ phát tán tin nhắn hàng loạt, có máy chủ đặt tại nước ngoài, gây khó khăn cho công tác xác minh, truy tìm và xử lý.
Đáng chú ý, các đối tượng có xu hướng nhắm vào cán bộ, công chức, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo cấp xã. Đây là nhóm đối tượng mà các đối tượng lừa đảo cho rằng có tâm lý lo ngại những thông tin, hình ảnh nhạy cảm bị phát tán sẽ ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, vị trí công tác và cuộc sống gia đình. Từ đó, chúng tạo sức ép, buộc nạn nhân phải chuyển tiền để đổi lấy việc không công khai hình ảnh.
Mặc dù thủ đoạn đe dọa tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm không mới, song việc ứng dụng AI, deepfake khiến hình ảnh, video giả mạo ngày càng giống thật, làm gia tăng hiệu quả thao túng tâm lý. Khi nạn nhân chưa kịp xác minh tính xác thực của hình ảnh, các đối tượng đã liên tục thúc ép, đe dọa, khiến nhiều người có nguy cơ đưa ra quyết định sai lầm.
Kịp thời cảnh báo, ngăn người dân chuyển tiền cho đối tượng
Từ đầu tháng 10/2026 đến nay, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Thanh Hóa đã tiếp nhận trình báo của gần 20 trường hợp bị đe dọa, tống tiền bằng hình ảnh, video nhạy cảm bị cắt ghép. Trong đó, có trường hợp bị yêu cầu chuyển tới 1,5 tỷ đồng.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã nhanh chóng hướng dẫn người bị đe dọa cách xử lý, phân tích phương thức, thủ đoạn của các đối tượng, giúp nạn nhân ổn định tâm lý, nhận diện dấu hiệu lừa đảo và không chuyển tiền theo yêu cầu.
Nhờ được lực lượng Công an tuyên truyền, cảnh báo và hướng dẫn kịp thời, nhiều trường hợp đã nhận diện được thủ đoạn, không mắc bẫy tống tiền, không để các đối tượng chiếm đoạt tài sản.
Thượng tá Nguyễn Xuân Toán, Phó Trưởng phòng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo, khi nhận được tin nhắn đe dọa kèm hình ảnh, video nhạy cảm, người dân cần giữ bình tĩnh, không hoảng sợ. Việc các đối tượng đưa ra hình ảnh, video không đồng nghĩa với việc nội dung đó là thật, bởi hình ảnh hoàn toàn có thể bị cắt ghép, chỉnh sửa bằng công nghệ.
“Khi gặp tình huống này, người dân cần giữ bình tĩnh, tuyệt đối không làm theo yêu cầu, không chuyển tiền cho các đối tượng. Đồng thời, cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn, xác minh và xử lý. Bởi việc chuyển tiền không bảo đảm các đối tượng sẽ dừng lại, mà còn có thể khiến người bị đe dọa tiếp tục trở thành mục tiêu tống tiền”, Thượng tá Nguyễn Xuân Toán cho biết.
Theo khuyến cáo của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân khi tham gia mạng xã hội, hạn chế công khai hình ảnh, dữ liệu riêng tư có thể bị lợi dụng để giả mạo, cắt ghép. Không kết bạn, trò chuyện, truy cập đường link lạ hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho những tài khoản không rõ danh tính.
Đặc biệt, khi nhận được hình ảnh, video nhạy cảm hoặc tin nhắn đe dọa tống tiền, người dân cần bình tĩnh, không tranh cãi, không chuyển tiền và không tiếp tục làm theo yêu cầu của đối tượng. Cần lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản liên quan và các thông tin, tài liệu có thể phục vụ công tác xác minh, đồng thời nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
Sự phát triển của AI đang mở ra nhiều tiện ích trong đời sống, nhưng cũng bị các đối tượng tội phạm lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Trước thủ đoạn sử dụng hình ảnh, video giả mạo để đe dọa, cưỡng đoạt tài sản, sự bình tĩnh, chủ động xác minh thông tin và kịp thời trình báo cơ quan chức năng chính là cách giúp người dân tự bảo vệ mình, tránh trở thành nạn nhân của loại tội phạm này.
