Tái định vị không gian phát triển Quảng Trị với chiến lược “vươn Đông tỏa Tây”

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), tiếp tục chương trình công tác tại tỉnh Quảng Trị, chiều 29/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đã làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị về kết quả triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, các nghị quyết của Trung ương và một số nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh trong thời gian tới.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương; Lê Minh Trí, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, lãnh đạo ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, lãnh đạo Bộ Tư lệnh Quân khu 4 và lãnh đạo tỉnh Quảng Trị.

Hình thành các động lực tăng trưởng mới

Sau khi nghe Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị báo cáo kết quả triển khai, thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương, một số nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh và một số ý kiến của thành viên Đoàn công tác, phát biểu chỉ đạo, kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao tinh thần đoàn kết, chủ động, nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị; biểu dương tinh thần cố gắng, trách nhiệm, nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân tỉnh Quảng Trị trong thời gian qua.

Bên cạnh những kết quả đạt được rất đáng trân trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ một số hạn chế: nền tảng kinh tế và động lực tăng trưởng còn hạn chế; hạ tầng phát triển và khả năng chuyển hóa tiềm năng còn chưa tương xứng; mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính và chuyển đổi số còn bất cập; đời sống của người dân nhìn chung còn nhiều khó khăn; năng lực tổ chức thực hiện vẫn là điểm hạn chế cần tập trung khắc phục.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý tỉnh phải đổi mới tư duy, hành động quyết liệt hơn, chọn đúng trọng tâm, tổ chức thực hiện chặt chẽ, hiệu quả hơn và đề nghị tỉnh tiếp tục xây dựng Đảng bộ, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đoàn kết, kỷ luật, hành động, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo. Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thực chất, thông suốt, hiệu quả, không để cấp xã trở thành điểm nghẽn mới.

Các chương trình hành động và kế hoạch thực hiện Nghị quyết của Trung ương và của tỉnh phải rất cụ thể, rõ việc, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm; cần rõ chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền, ủy quyền cho cấp xã; có cơ chế hỗ trợ, hướng dẫn, kiểm tra kịp thời; khẩn trương nâng cao năng lực cán bộ cấp xã.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tái định vị không gian phát triển Quảng Trị với chiến lược “vươn Đông, tỏa Tây.” “Vươn Đông” là lấy hướng biển làm trung tâm mở rộng của nền kinh tế, là hướng phát triển chủ đạo; thông qua hành lang kinh tế Đông-Tây. Tích hợp các phương thức vận tải và logistics để đưa các chức năng của kinh tế biển lan tỏa lên phía Tây và mở rộng sang các vùng, lãnh thổ khác.

Trục Đông-Tây trở thành trục tổ chức lại không gian sản xuất, logistics, đô thị, liên kết vùng, kết nối chiến lược với Lào, Thái Lan, Myanmar và tiểu vùng Mekong; gắn Lao Bảo, La Lay, cửa khẩu, cảng biển, khu kinh tế, thương mại biên giới thành một hệ sinh thái thống nhất.

Trục Bắc-Nam, là cột sống tích hợp, kết nối sức mạnh của quốc gia.Tỉnh cần khẩn trương quy hoạch lại không gian phát triển biển-rừng-biên giới, với tư duy vùng rõ hơn, quy hoạch tích hợp hơn và trọng tâm tập trung hơn; thực hiện kết nối đồng bộ Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, Mỹ Thủy, Hòn La, hệ thống cảng, công nghiệp chế biến, năng lượng và đô thị ven biển; lựa chọn rõ cực tăng trưởng, dự án động lực, tránh dàn trải, không đánh đổi môi trường không để đầu cơ đất đai làm méo mó định hướng phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở phát triển mạnh các ngành kinh tế có lợi thế, gồm kinh tế biển, năng lượng, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến; tận dụng vai trò cửa ngõ ra biển của hành lang Đông- Tây để phát triển cảng biển, logistics, công nghiệp chế biến, thương mại biên giới và xuất nhập khẩu, trong đó cảng biển và không gian ven biển phải trở thành hạt nhân của tăng trưởng; đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng kết nối, thủ tục, nhân lực và môi trường đầu tư.

Xây dựng thương hiệu Quảng Trị là điểm đến của lịch sử, hòa bình, tâm linh, sinh thái, hang động, biển đảo và văn hóa biên giới; không chỉ “đến để tưởng niệm” mà còn đến để hiểu lịch sử, trân trọng hòa bình, trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa và con người; ưu tiên phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, tăng liên kết vùng, thu hút doanh nghiệp chiến lược, đồng thời bảo vệ giá trị lịch sử, văn hóa và môi trường; phát huy tối đa lợi thế kỳ quan Phong Nha- Kẻ Bàng, để tạo thành “kinh đô của du lịch khám phá mạo hiểm châu Á.”

Tỉnh cần thay đổi tư duy, tập quán sản xuất nhỏ lẻ, ưu tiên nông nghiệp hàng hóa, hữu cơ, tuần hoàn, thích ứng khí hậu; gắn sản xuất với chế biến, chất lượng, thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và thị trường, để người nông dân trở thành chủ thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; nâng cao chất lượng và minh bạch quá trình sản xuất; nâng cao hiệu quả nuôi trồng, chế biến thủy hải sản.

Phải trở thành vùng đất kết nối, hợp tác và phát triển bền vững

Thực hiện mục tiêu tăng trưởng 10,6% năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, phải bảo đảm bền vững, dựa trên năng suất, đầu tư hiệu quả và động lực mới; phải có kịch bản điều hành cụ thể theo tháng, quý, ngành, dự án, địa bàn, xác định rõ nguồn lực, điểm nghẽn và trách nhiệm thực hiện.

Đầu tư công phải là động lực dẫn dắt, tập trung vào các dự án hạ tầng trọng điểm, kết nối chiến lược; dự án nào chậm phải rõ nguyên nhân, rõ trách nhiệm; cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển doanh nghiệp, kinh tế tư nhân; hỗ trợ nâng cao quản trị, chuyển đổi số, tiếp cận vốn, đất đai, thị trường, lao động kỹ năng, để hình thành những doanh nghiệp khỏe của địa phương, tạo việc làm tốt và đóng góp lâu dài cho tỉnh.Quảng Trị không thể đi nhanh nếu chỉ dựa vào tài nguyên và lao động giá rẻ; cần triển khai thực chất Nghị quyết 57 trong quản trị, sản xuất, dịch vụ công và các ngành kinh tế trọng điểm; hoàn thiện hạ tầng số đến cơ sở, nâng cao kỹ năng số, xây dựng dữ liệu dùng chung về đất đai, doanh nghiệp, đầu tư, quy hoạch, tài sản công và thủ tục hành chính; đổi mới cách làm việc, phục vụ và ra quyết định, giúp người dân, doanh nghiệp làm thủ tục nhanh hơn, minh bạch hơn, ít chi phí hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, chăm lo tốt hơn cho văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội và đời sống nhân dân, nhất là vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng còn nhiều khó khăn; phát triển kinh tế phải gắn với phát triển con người, đặt gia đình chính sách, người có công, người nghèo, trẻ em, đồng bào vùng sâu, vùng xa ở trung tâm chính sách.

Tỉnh cần hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng các trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới; tổ chức lại trạm y tế cấp xã nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu; làm sâu sắc hơn công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm lo thiết thực cho người có công, cựu chiến binh và người dân vùng chịu ảnh hưởng của chiến tranh.

Với vị trí đặc biệt về biên giới, biển đảo và hành lang Đông-Tây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Quảng Trị phải gắn phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh; mọi quy hoạch phải tính đến yêu cầu bảo vệ chủ quyền, an ninh và an toàn xã hội; cần nắm chắc tình hình, xử lý vấn đề từ cơ sở; đấu tranh hiệu quả với ma túy, buôn lậu, gian lận thương mại, khai thác tài nguyên trái phép, tội phạm công nghệ cao, lợi dụng dân tộc, tôn giáo; tăng cường hợp tác với các địa phương của Lào và đối tác quốc tế, biến biên giới thành không gian giao thương, văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế và bảo vệ môi trường.

Về các kiến nghị, đề xuất của tỉnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận và khẳng định, tinh thần chung là Trung ương đồng hành, tháo gỡ, tạo điều kiện tối đa để Quảng Trị phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Quảng Trị là vùng đất anh dũng, kiên cường và sâu sắc; từng là tuyến đầu trong chiến tranh, nay phải trở thành vùng đất kết nối, hồi sinh, hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị tiếp tục giữ vững đoàn kết, phát huy truyền thống cách mạng, biến niềm tự hào lịch sử thành ý chí phát triển, biến khó khăn thành động lực, biến tiềm năng thành nguồn lực, biến nghị quyết thành hành động cụ thể, đem lại kết quả thiết thực, cải thiện đời sống cho nhân dân.