Tái định niên "thánh địa" Machu Picchu nhờ carbon phóng xạ

Với những tài liệu lịch sử, giới khoa học cho rằng thánh địa Machu Picchu (Peru) của người Inca được xây dựng sau năm 1440 hoặc 1450. Nhưng nghiên cứu mới của giáo sư nhân chủng học Richard Burger khẳng định, nơi này có từ nhiều thập kỉ trước đó. 

Machu Picchu là một thành phố cổ của người Inca, nằm trên độ cao 2.430m so với mặt nước biển, thuộc dãy núi phía Đông ở miền Nam Peru. Vốn là một trong những di tích lịch sử nổi tiếng nhất trên thế giới, Machu Picchu thu hút hơn 1 triệu du khách mỗi năm. Tuy nhiên, lịch sử về nơi này đến nay vẫn còn khá nhiều ẩn số. 

Dựa trên tài liệu ghi chép của người Tây Ban Nha sau khi họ thực hiện các cuộc chinh phạt trong khu vực này vào thế kỷ 16, các nhà sử học phương Tây hiện đại cho rằng, Machu Picchu được xây dựng sau năm 1440 hoặc 1450.

Tái định niên

Machu Picchu vẫn chứa đựng nhiều bí ẩn chưa thể giải đáp. Ảnh: NatGeo.

Tuy nhiên, nhờ vào kỹ thuật định niên bằng carbon phóng xạ tiên tiến thực hiện trên các hài cốt, Machu Picchu được xác định "già" hơn ít nhất hai thập kỷ, The Guardian ngày 5/8 đưa tin. Theo đó, nghiên cứu này được thực hiện bởi nhóm các nhà nhân chủng học thuộc đại học Yale (Mỹ), đứng đầu bởi giáo sư Richard Burger. 

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã sử dụng máy gia tốc khối phổ (AMS) để xác định niên đại của hài cốt người từ Machu Picchu. Họ đã kiểm tra hài cốt của 26 cá nhân và kết quả cho thấy những người Inca đã sinh sống ở địa điểm này muộn nhất là từ năm 1420 cho đến năm 1530. Thời gian sau đó khá trùng khớp với thời gian mà người Tây Ban Nha bắt đầu cuộc chinh phạt đối với đế chế Inca.

Tái định niên
Những ngôi nhà tại Machu Picchu được ghép từ nhiều khối đá mà không cần vữa. Ảnh: Getty. 

Giáo sư Burger chia sẻ: "Đây là nghiên cứu đầu tiên dựa trên bằng chứng khoa học để đưa ra ước tính về việc thành lập Machu Picchu và thời gian nó được sử dụng. Những nghiên cứu trước đó đã không tạo ra kết quả đáng tin cậy".

Tuy nhiên, tiến sĩ Gabriela Ramos của Đại học Cambridge (Anh) thì cho rằng, việc bác bỏ các ghi chép lịch sử và chỉ ủng hộ các kỹ thuật khoa học sẽ không có lợi. Nếu không có sự hiểu biết về cơ sở lý luận đằng sau nền chính trị Inca, tôn giáo Inca và lịch sử Inca thì sẽ quá khó để các học giả giải thích và bối cảnh hóa phát hiện của họ.

Được biết, nhà thám hiểm Hiram Bingham tìm ra Machu Picchu vào năm 1911. Thành cổ có một kiến trúc đặc biệt và được xây dựng hoàn toàn bằng các khối đá ghép lại mà không cần vữa. Việc này khiến cho nơi đây có khả năng chống lại động đất. Khi có động đất, những viên đá trong tòa nhà của người Inca sẽ “nhảy múa”, rung chuyển theo xung động và sau đó trở về vị trí cũ.

Linh Đan

Các tin khác

Cơn sốt du lịch kiểu mới K-Dive tại Hàn Quốc

Cơn sốt du lịch kiểu mới K-Dive tại Hàn Quốc

Không còn quá mặn mà với các lịch trình ngắm cảnh rập khuôn, du khách trẻ quốc tế đang tạo ra một cơn sốt du lịch kiểu mới tại “xứ sở kim chi” - trào lưu K-Dive. Theo Korea Times, các bạn trẻ khi tới Hàn Quốc du lịch sẵn sàng chi đậm để được trải nghiệm cảm giác trở thành người bản địa.

Chuẩn bị xuất hiện siêu trăng sói cực hiếm của năm 2026

Chuẩn bị xuất hiện siêu trăng sói cực hiếm của năm 2026

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Đài Thiên văn Hải quân Mỹ, trăng tròn đầu tiên trong năm 2026 sẽ đạt pha cực đại vào ngày 3/1, khi toàn bộ bề mặt mặt trăng hướng về trái đất được chiếu sáng, tạo nên hình ảnh trăng tròn rõ nét nhất.

Bảo tàng Italia tăng cường bảo vệ báu vật bằng phương pháp đặc biệt

Bảo tàng Italia tăng cường bảo vệ báu vật bằng phương pháp đặc biệt

Trong bối cảnh vụ trộm bảo vật hoàng gia tại Bảo tàng Louvre (Pháp) hồi tháng 10 gây chấn động giới nghệ thuật quốc tế, một bảo tàng ở thành phố Naples (Italia) đã tiết lộ phương pháp bảo vệ độc đáo, khiến các báu vật khó bị chia nhỏ để thanh khoản tại chợ đen. Phương pháp này đồng thời mở ra cách nhìn mới về bảo tàng, đây không chỉ là nơi trưng bày mà còn là nơi bảo tồn bằng khoa học hiện đại, kết hợp nghệ thuật và lịch sử.

Nhận 4 triệu USD vì phải ngồi tù oan

Nhận 4 triệu USD vì phải ngồi tù oan

Ông Iwao Hakamada, 89 tuổi, người từng bị kết án tử hình trong vụ án giết 4 người năm 1966, vừa đệ đơn yêu cầu bồi thường khoảng 4 triệu USD từ chính phủ Nhật Bản và chính quyền địa phương, sau khi được tuyên vô tội vào năm 2024. Đây là một trong những mức bồi thường cao nhất từng được yêu cầu trong các vụ án oan tại Nhật Bản.

Cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen vừa công bố đề xuất cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, với lý do điện thoại và nền tảng trực tuyến đang “đánh cắp tuổi thơ của trẻ em”.

Cuộc phỏng vấn dưới đáy đại dương

Cuộc phỏng vấn dưới đáy đại dương

Tổng thống Surangel Whipps Jr của quốc đảo Palau ở Thái Bình Dương vừa trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên trên thế giới thực hiện một cuộc phỏng vấn trực tiếp hoàn toàn dưới nước. Sự kiện đặc biệt này nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về tầm quan trọng của việc bảo vệ đại dương và môi trường biển.

Một thành phố tại Italia áp thuế đặc biệt với cún cưng

Một thành phố tại Italia áp thuế đặc biệt với cún cưng

Chính quyền thành phố Bolzano, miền Bắc Italia, mới đây thông báo sẽ áp thuế du lịch đặc biệt với cún cưng xuất hiện tại thành phố này, bắt đầu từ năm 2026. Nhiều người bày tỏ đồng tình với thông tin trên, nhưng cũng không ít người phản đối. 

Trung Quốc thông xe cầu treo cao nhất thế giới tại Quý Châu

Trung Quốc thông xe cầu treo cao nhất thế giới tại Quý Châu

Sáng 28/9 (giờ địa phương), tại tỉnh Quý Châu, Trung Quốc, Đại Vực Hoa Giang - cây cầu treo cao nhất thế giới đã chính thức được thông xe, giúp rút ngắn thời gian vượt hẻm núi Hoa Giang vốn mất tới 2 giờ xuống chỉ còn 2 phút.

Vì sao Thái Lan chọn "Bualoi" để đặt tên bão?

Vì sao Thái Lan chọn "Bualoi" để đặt tên bão?

Bualoi hiện là cơn bão thứ 20 trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2025. Hôm 26/9, bão Bualoi quét qua miền Trung Philippines và khu vực miền Nam đảo Luzon, khiến 10 người thiệt mạng. Khác với cấp độ nguy hiểm khi quần thảo biển Đông, Bualoi thực chất là một cái tên gắn liền với văn hoá của người Thái Lan. 

Robot mang thai hộ và những thách thức pháp lý, đạo đức

Robot mang thai hộ và những thách thức pháp lý, đạo đức

Tại Hội nghị Robot thế giới 2025 ở Bắc Kinh (Trung Quốc), Công ty Kaiwa Technology đã công bố kế hoạch ra mắt robot mang thai hình người đầu tiên trên thế giới vào năm 2026. Sự kiện này lập tức gây chấn động, khi hình ảnh một robot (được trang bị trí tuệ nhân tạo – AI) có thể mang trong mình một bào thai, nuôi dưỡng và thậm chí “sinh nở”, không còn nằm trong trang sách khoa học viễn tưởng.

Thành phố 3.500 tuổi ở Peru hé lộ nền văn hoá Caral

Thành phố 3.500 tuổi ở Peru hé lộ nền văn hoá Caral

Sau 8 năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ học đã khai quật được một thành phố cổ ở Peru, có thể từng là một trung tâm thương mại thịnh vượng cách đây 3.500 năm. Được biết đến với tên gọi Penico, thành phố hiện đã mở cửa đón khách du lịch. Nơi đây từng là một trung tâm đô thị sôi động, kết nối các cộng đồng ven biển, miền núi và rừng rậm.

Cho muôn dân vui ngày đại khánh

Cho muôn dân vui ngày đại khánh

Thời xưa, ngoài các ngày Tết lớn như Nguyên đán, Đoan dương, Trung nguyên thì lễ sinh nhật vua được coi là ngày lễ lớn nhất trong năm, được tổ chức như "quốc khánh" của quốc gia thời phong kiến. Ở Việt Nam ta, các thời vua cũng hay tổ chức hoạt động vui chơi cho nhân dân thưởng thức trong ngày đại lễ này.

Vì sao người Neanderthal có gen di truyền đến con người hiện đại?

Vì sao người Neanderthal có gen di truyền đến con người hiện đại?

Xuất hiện như một quần thể riêng biệt trong khoảng từ 400.000 đến 350.000 năm trước, người Neanderthal là họ hàng gần nhất của loài người chúng ta. Mặc dù họ đã tuyệt chủng vào khoảng 34.000 năm trước, nhưng gen của họ vẫn tồn tại trong con người ngày nay.