Shipper - Người "ăn" đêm

Ăn theo những cú đêm, rộ nghề "hot" shipper 

Chỉ cần lên mạng, gõ các từ khóa "ship đồ ăn đêm", chúng ta sẽ nhận được hàng nghìn kết quả liên quan, trong đó nhan nhản các gian hàng online bán đồ ăn đêm với những lời quảng cáo vô cùng hấp dẫn như "Dịch vụ ship đồ ăn đêm bá đạo nhất Hà Nội, 8 phút, ăn no không lo xẹp ví", "Hà Nội đệ nhất ăn đêm, dịch vụ ship đồ ăn siêu đỉnh cực nhanh số 1 Hà Nội, tự dưng thấy đói, order có liền"... Đi kèm với đó là các số điện thoại hotline để tiện liên lạc, alo là có người bắt máy dù cho lúc đó là 12h khuya hay 3h sáng.

Ở cái thời buổi ngồi một chỗ mà đi "chợ online" để mua đồ ăn thức uống như thế này, vai trò của những shipper khỏi phải nói, họ như một chiếc cầu trung gian giữa người bán và người mua. Cũng có khi những shipper là chủ nhà hàng online, nhưng đa số phải thuê người ngoài có nhu cầu làm thêm trang trải cuộc sống như sinh viên hoặc những người ngày đi làm mà lương thấp. Và trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, với phương châm thức đêm ngủ ngày, số lượng các "cú đêm" ngày càng đông đảo, những shipper giống như là thần hộ mệnh, alo phát là đồ ăn nóng hổi đến luôn. Vừa không cần thò chân ra ngoài, vừa tiếp tục "cày đêm", lại no cái bụng, ai chả thích. Đặc biệt là vào mùa World Cup, những đơn đặt hàng (còn gọi là order) tăng lên chóng mặt, nghề shipper "hot" hơn bao giờ hết.

Liên lạc với số điện thoại 0943XXXXXX, chủ trang facebook Ship đồ ăn đêm Hà Nội (bán từ 9h đêm đến 3h sáng) để đặt một 10 nem chua rán vào lúc 12 rưỡi đêm thì được chủ quán cho biết 20 phút nữa đồ ăn sẽ đến. Sau đó, có một tin nhắn gửi đến số điện thoại của tôi với nội dung, đại loại hóa đơn của bạn giá 70 ngàn đồng (tiền đồ ăn + ship), nếu nhân viên vận chuyển thu thêm, vui lòng phản ánh lại với họ.

20 phút trôi qua rồi mà đồ ăn vẫn chưa đến vì bạn shipper không tìm được nhà (chỗ tôi ở nằm trong một ngách rất sâu và nhỏ của đường La Thành - PV). Nói chuyện qua lại một hồi không thu được kết quả, tôi đành đi bộ ra đầu ngõ. "Em chưa lần nào đi ship mà vất vả và khó tìm địa chỉ như lần này", cậu cười và cảm ơn vì tôi đã ra tận nơi.

Cậu tên Khánh, đang sinh viên năm 3 Trường ĐH Giao thông vận tải, làm nghề shipper này được nửa năm nay rồi. "Việc học hành của bọn em cũng bận vì tính chất đặc thù của ngành thiên về kỹ thuật mà. Tuy nhiên cũng có những khoảng thời gian rỗi. Em tranh thủ đi làm kiếm thêm thu nhập. Bố mẹ ở Thanh Hóa, hằng tháng cũng chỉ gửi cố định một khoản vừa đủ sống. Nhưng nếu có những khoản phát sinh, em cũng không biết bù vào bằng cách nào. Có đứa bạn rủ đi làm shipper em nhận lời ngay. Bạn bè em, toàn nam, làm nghề này nhiều lắm. Thu nhập cũng chẳng đáng bao nhiêu nhưng ngồi không cũng chẳng biết làm gì, lại hư hỏng, lại hùa vào đám bạn game ghiếc suốt ngày, em sợ lắm".

"Thế chủ cửa hàng trả công em như thế nào", Khánh bảo việc trả lương tùy từng nơi. Có nơi người ta trả theo tháng nhưng cũng có những nơi trả theo order, tức là ngoài giá đồ ăn hoàn lại cho chủ, shipper sẽ nhận được khoản tiền đi ship của mình. Tuy nhiên, giá ship cố định tùy theo khoảng cách giao, dao động từ 15 - 40K và đã được chủ cửa hàng thông báo khi khách đặt đồ ăn, shipper không có quyền tăng thêm. Tôi mới trêu "nghề của em đang hot lắm đấy", Khánh cười, hot gì đâu chị, vất vả lắm, chẳng khác gì nghề xe ôm.

Mà "hot" thật chứ đùa gì. Vậy mới có chuyện, thời gian 1 năm trở lại đây, các bạn trẻ tìm đến nghề này càng nhiều. Cũng vì vậy, mới có chuyện bài báo nọ giật tittle "Ship đồ ăn đêm: Nghề "hot" mang lại thu nhập hàng chục triệu đồng". K bảo, làm nghề này mà chục triệu đồng, chắc bỏ học luôn mà bám lấy nghề, có ngậm đắng nuốt cay bao nhiêu cũng nghiến răng mà giữ lấy nghề. Thực ra, thu nhập đó là của chủ cửa hàng, chứ đời shipper bọn em, mấy triệu thôi, cũng đã xa xỉ lắm rồi". Sau khi nhận được điện thoại của chủ, Khánh cho tôi số điện thoại của người bạn cũng làm shipper rồi vội vã chào quay về cửa hàng để ship một đơn hàng mới của khách. "Khổ thế chị ạ, nãy thì không nói để đi ship một thể. Chắc khách vừa order xong".

"Lắm lúc ê chề lắm, chị ạ"

Đa số các gian hàng online trên mạng chỉ bán vào buổi tối. Các khung giờ thường thấy rơi vào 6h tối tới 3h sáng, 9h tối tới 5h sáng, có cửa hàng mở từ 6h tối tới 6h sáng. Vì làm ship đêm nên "nhịp sinh học" của những người làm nghề shipper cũng phải thay đổi cho phù hợp với lịch làm việc của mình, đúng như câu nói đùa của Thắng, bạn học cùng trường với Khánh, giờ làm việc của bọn em là giờ của ma quỷ đi, làm gì có người đi đâu. "Sau một thời gian vò võ thức đêm với nghề, đến khi được một ngày xin nghỉ vì lí do cá nhân, lúc bạn bè mình đi ngủ, mình cứ trằn trọc mãi không ngủ được. Vì múi giờ sinh hoạt bị lệch nên mới vậy đó chị. Như bọn em, nếu không cẩn thận sắp xếp được thời khóa biểu đàng hoàng, thì nguy cơ “tẩu hỏa nhập ma” cao lắm. Cũng có một số bạn bè em, sau một thời gian không chịu được nhiệt đã xin nghỉ vì luôn trong tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng, mệt mỏi, dẫn đến kết quả học tập bị ảnh hưởng, thi lại là chuyện bình thường. Chính bản thân em, dù đã sắp xếp hợp lý trong chừng mực có thể, vẫn cảm thấy công việc này mệt mỏi quá và đôi lúc muốn nghỉ".

Ngoài việc thay đổi giờ sinh học, công việc của một shipper cũng không đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ là chỉ có lên xe và phóng rồi nhận tiền. Nguyễn Đạt, 23 tuổi, nhà ở Hà Nội hẳn hoi, đến với nghề shipper vì hi vọng có vốn để mở cửa hàng thể thao. Đạt mới đi làm được 1 tháng nhưng theo lời cậu, 1 tháng dài như 1 đời. "Vất vả, khổ cực lắm chị ạ, không có sướng sung gì đâu. Em cũng chỉ là làm tạm thôi. Nghề shipper nguy hiểm lắm vì toàn phải đi trong đêm, em chưa gặp nhưng bạn em có đứa bị giật đồ rồi bị cướp xe. Mưa gió cũng phải đi, bão cũng phải đi nếu như có khách order. Có những lúc đêm hôm, vì đường tối quá, bị ngã xe, cả đồ ăn, cả người, cả xe ngã nháo nhào. Có những lúc, trời mưa bất chợt, mình đành lấy nilon che đồ ăn khỏi ướt, còn mình ướt như chuột lột".

Ngoài việc vất vả và bất chấp thời tiết, khách có la rầy, có nặng lời, thậm chí mắng chửi, xúc phạm mình, thì những người làm nghề shipper cũng phải chịu. "Nhiều lúc đến một một chút khách tỏ ý khó chịu, càu nhàu. Quên chiếc thìa cũng bị ăn chửi. Nhưng mà biết sao được. Nghề mình làm nó thế chị ạ. Mình phận làm thuê mà".

Đạt chua chát, cái thu nhập hàng chục triệu đồng mà tôi hỏi, nó chỉ là "tiểu thuyết". Cửa hàng nơi cậu làm bán khá chạy, trung bình mỗi ngày có 700 cái order của khách, vào mùa World Cup còn nhiều hơn. Đạt kể chỗ cậu có 6 shipper. Phân công công việc theo thứ tự. Lương trả theo mỗi đêm là 110 ngàn đồng, làm từ 6h tối tới 3h sáng, cứ hùng hục trong đêm hết order này qua order khác. Và chủ chỉ hỗ trợ 50K tiền xăng xe, còn lại shipper tự chịu, dù cho đơn hàng có ở đường An Dương Vương, Tây Hồ, hay Cổ Nhuế đi chăng nữa.... Lắm hôm, âm vì xăng xe. 1 tháng làm đầy đủ thì lương là 2,8 triệu đồng, được nghỉ 4 ngày, cậu nghỉ thêm 2 ngày ngoài quy định, tổng thu nhập mà cậu làm ship sau một tháng trên đường, trừ đi các khoản lỗ vì xăng  là 1 triệu đồng tròn trĩnh. "Đó là chưa kể gặp các chú cơ động, nộp phạt, đã rách còn rách hơn chị ạ".

"Với số tiền thu được như thế, thì làm sao để có vốn mà mở cửa hàng thể thao", Đạt cười, “em sắp nghỉ rồi”. Kể chuyện mình xong, cậu biến mất vào bóng đêm Hà Nội để tôi ở lại cùng với những âm thanh vỡ òa khi các câu thủ đến từ cơn lốc màu da cam - Hà Lan chọc thủng lưới đối phương. Mùa World Cup, shipper và một Hà Nội với nhiều gam màu lặng lẽ, phía trước, mùa hạ vẫn còn rất nhiều điều chờ đợi.

Đạt chua chát, cái thu nhập hàng chục triệu đồng chỉ là "tiểu thuyết" (hình nhân vật cung cấp).