Sau hàng loạt vụ “bắt cóc online” tại Đà Nẵng: Khi tội phạm mạng nhắm vào nỗi sợ của học sinh, sinh viên

Nhiều em bị đe dọa, ép quay clip “nhận tội”, cắt đứt liên lạc với gia đình khiến phụ huynh hoang mang, lo sợ tưởng con mình bị bắt cóc thật.

Khoảng 16h15 ngày 15/10 vừa qua, Công an phường Hòa Xuân (TP Đà Nẵng) tiếp nhận tin báo của một phụ nữ về việc em trai, là sinh viên năm nhất một trường đại học trên địa bàn nghi bị “bắt cóc online”. Qua rà soát, Công an phường phát hiện nam sinh viên này trốn trong một nhà nghỉ trên đường Phạm Hùng, trong trạng thái hoảng loạn, liên tục gọi video theo yêu cầu của các đối tượng lạ mặt.

Theo tường trình của nạn nhân, trước đó, một người lạ gọi điện tự xưng là cán bộ cơ quan tố tụng, thông báo nam sinh viên này có liên quan đến “vụ án rửa tiền và mại dâm xuyên quốc gia”. Sau đó, đối tượng yêu cầu kết bạn Zalo, rồi chuyển sang ứng dụng Zoom để “làm việc online”. Tin lời, nam sinh viên đã thuê phòng trọ theo hướng dẫn, chuẩn bị “họp” trực tuyến, đồng thời cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và hình ảnh cá nhân qua video. Rất may, vụ việc được lực lượng Công an can thiệp kịp thời, ngăn chặn được hậu quả có thể xảy ra.

Một nạn nhân khác là nữ sinh viên T.H.L. (SN 2007, ngụ xã Vân Du, tỉnh Thanh Hóa, đang theo học một trường cao đẳng của Đà Nẵng). Ngày 5/10,  qua công tác quản lý địa bàn, nắm tình hình, Công an phường Hương Trà (TP Đà Nẵng) phát hiện nữ sinh viên T.H.L liên tục gọi điện về gia đình để xin số tiền lớn nhằm chuyển cho người khác có dấu hiệu nghi vấn. Theo nữ sinh L, em bị đối tượng xưng là cán bộ Công an gọi điện thông báo L. liên quan đến vụ án buôn bán ma túy. Em L buộc phải chứng minh mình không liên quan, nếu không sẽ bị phạt 300 triệu đồng và không được tiết lộ nội dung cho bất kỳ ai, nếu không sẽ gặp hậu quả nghiêm trọng.

Các đối tượng còn liên tục thúc giục khiến L lo sợ nên thuê phòng khách sạn để làm việc online qua Zoom với các “cán bộ Công an”. Buổi làm việc nhiều giờ, có khoảng 6-7 người mặc quân phục Công an tham gia, liên tục gây áp lực và đe dọa tinh thần em L. Các đối tượng yêu cầu L. vào TP Hồ Chí Minh để làm việc với “Công an” khác thì L từ chối. Sau khi L tiết lộ không muốn tiếp tục học chuyên ngành hiện tại, các đối tượng thuyết phục L đi du học tại Nhật Bản và yêu cầu phải đóng 300 triệu đồng làm chi phí, hồ sơ visa. Trò đe dọa, thao túng tâm lý dẫn dắt đã khiến nữ sinh L hoảng sợ, buộc phải liên tục gọi điện về gia đình để xin tiền...

Kịch bản tương tự, ngày 29/9, Công an phường Hải Châu (TP Đà Nẵng) đã kịp thời ngăn chặn vụ lừa đảo bắt cóc online với số tiền “đòi chuộc” lên đến 350 triệu đồng.  Đáng lo ngại, nạn nhân lần này cũng lại là một nam sinh viên (SN 2007). Sau nhiều giờ  truy xét, Công an phường phát hiện nam sinh viên này đang “tạm ẩn” tại một nhà nghỉ trên địa bàn, tự chặn hết mọi định vị liên lạc.

Tiếp tục đấu tranh, Công an xác định thủ đoạn của các đối tượng là thao túng tâm lý, buộc nam sinh viên này phải cung cấp tài khoản Zalo, Facebook để chúng điều khiển và yêu cầu tham gia Zoom video, dàn dựng hình ảnh như bị bắt cóc, đồng thời kiểm soát toàn bộ điện thoại để ngăn nạn nhân liên lạc với gia đình. Mục đích chính là ép sinh viên này xin 350 triệu đồng từ gia đình với lý do chứng minh thu nhập đi du học. Khi gia đình không đồng ý, đối tượng này chiếm quyền tài khoản Zalo, gửi video giả mạo nhằm tống tiền dưới hình thức “chuộc con”…

Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Đà Nẵng, thủ đoạn của các đối tượng là giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án... gọi điện cho nạn nhân, thông báo “liên quan đến vụ án hình sự, rửa tiền, ma túy” và yêu cầu “hợp tác điều tra”. Bằng giọng điệu cứng rắn xen lẫn “trấn an”, chúng dẫn dắt nạn nhân vào kịch bản đã được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm chiếm đoạt tài sản.

Đáng lo ngại, nạn nhân của loại tội phạm này đa phần là người trẻ tuổi, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Chỉ với một cuộc gọi giả danh cơ quan Công an, nhiều em lập tức hoảng sợ, tin rằng mình “liên quan đến vụ án rửa tiền, nợ game hoặc cá độ bóng đá”. Vì lo bị kỷ luật, đuổi học hoặc làm liên lụy đến gia đình, không ít nạn nhân răm rắp làm theo yêu cầu của đối tượng.

Một cán bộ Đội An ninh mạng (Công an TP Đà Nẵng) thông tin, các đối tượng nắm rất rõ thông tin cá nhân của nạn nhân, từ họ tên, trường học, số căn cước, địa chỉ, đến cả thông tin phụ huynh. Điều này cho thấy dữ liệu cá nhân đang bị rò rỉ, bị tội phạm mạng khai thác triệt để.

Chỉ trong 3 tháng gần đây, Công an TP Đà Nẵng đã phát hiện và ngăn chặn hơn 10 vụ việc có dấu hiệu “bắt cóc online”. Số tiền mà các đối tượng yêu cầu “chuộc” dao động từ 50 đến 500 triệu đồng, song đa phần được ngăn chặn kịp thời nhờ sự cảnh giác và phối hợp nhanh giữa gia đình, nhà trường và lực lượng Công an cơ sở.

Tội phạm này còn mở rộng phạm vi tấn công vào nhóm học sinh giỏi, sinh viên năm cuối, người đi du học hoặc làm thêm tại Đà Nẵng, với lý do “liên quan đến đường dây xuyên quốc gia”, “bị đánh cắp danh tính”.

Để chủ động phòng ngừa tội phạm “bắt cóc online”, Công an TP Đà Nẵng đã phát đi nhiều cảnh báo khẩn, phối hợp với Sở GD&ĐT, các trường ĐH, CĐ, THPT trên địa bàn tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn học sinh, sinh viên kỹ năng nhận diện tội phạm mạng. Qua các buổi sinh hoạt chuyên đề cũng nhấn mạnh việc cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh, mã OTP hay tài khoản ngân hàng cho người lạ, kể cả đối tượng tự xưng là cơ quan chức năng.

Công an thành phố cũng khuyến nghị nhà trường duy trì tuyên truyền định kỳ về an ninh mạng, phối hợp với phụ huynh quản lý, nắm bắt hoạt động trực tuyến của con em. Khi nhận tin “bị bắt cóc” hay “bị giam giữ” qua mạng, phụ huynh cần bình tĩnh kiểm chứng và liên hệ ngay với cơ quan Công an để được hỗ trợ kịp thời, giúp con em mình tránh sập bẫy tội phạm công nghệ cao.