Rộn ràng tiếng nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer Sóc Trăng

Trong chuỗi sự kiện lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng, khu vực ĐBSCL lần thứ 6 và Tuần VH-TT&DL Sóc Trăng lần thứ 1 năm 2024, Sở VH-TT&DL tỉnh Sóc Trăng tổ chức biểu diễn nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer, tiến tới công bố quyết định công nhận xác lập kỷ lục Việt Nam về trình diễn có quy mô lớn nhất Việt Nam vào ngày 13/11, với 20 dàn nhạc Ngũ âm cùng 200 nghệ nhân, nhạc công đến từ các đơn vị, địa phương trong tỉnh tham gia trình diễn.

Ông Trần Minh Lý, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Sóc Trăng cho biết, việc tổ chức trình diễn nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer Sóc Trăng nhằm phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp, đưa loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian của đồng bào ngày càng phát triển sâu, rộng hơn trong cộng đồng dân tộc.

Rộn ràng tiếng nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer Sóc Trăng -0
Các nhạc công trình diễn nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer. 

Nhạc Ngũ âm của người Khmer (Pinn Peat) là một dàn nhạc được hợp thành bởi 5 bộ nhạc cụ được làm từ 5 loại chất liệu khác nhau tạo nên 5 âm sắc riêng biệt: bộ đồng, bộ sắt, bộ mộc, bộ hơi và bộ da. Trong đó, mỗi bộ sẽ có một, hai hoặc ba loại nhạc cụ tham gia tạo nên biên chế hoàn chỉnh của dàn nhạc Ngũ âm truyền thống gồm loại 9 nhạc cụ: Kèn Srolai Pinn Peat (bộ hơi); đàn Rôneat Ek, Rôneat Thung (bộ mộc); Rôneat Đek (bộ sắt); Kuông Vông Tôch, Kuông Vông Thum, Chhưng (bộ đồng); Trống Samphô, Trống Skô Thum (bộ da).

Nhạc Ngũ âm là loại hình âm nhạc hòa tấu mang tính chất nghi lễ, tôn giáo, gắn bó chặt chẽ với các nghi lễ và đời sống sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh của Phật giáo Tiểu thừa Theravada trong các ngôi chùa và phum, sóc của người Khmer. Loại hình âm nhạc này được xác định có ảnh hưởng xa xưa từ cung đình và tôn giáo của Ấn Độ và một số quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, như: Campuchia, Thái Lan... Sau đó, nhạc Ngũ âm được lưu truyền vào nền văn hóa Khmer Nam bộ ngay từ thời tiền sử và tồn tại cho đến ngày nay.

Rộn ràng tiếng nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer Sóc Trăng -0
Dàn nhạc Ngũ âm không thể thiếu trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam bộ nói chung, tỉnh Sóc Trăng nói riêng. 

Tuy nhiên, qua ký ức văn hóa và dòng chảy thời gian, bên cạnh những yếu tố ngoại sinh được tiếp thu, duy trì, người Khmer ở Việt Nam nói chung, ở Sóc Trăng nói riêng đã có sự dung hòa, tiếp biến cho phù hợp với tính cách ứng xử vào phong tục, tập quán của dân tộc mình. Một mặt tạo nên tính tương đồng trên nhiều khía cạnh của loại hình nhạc Ngũ âm với đặc điểm âm nhạc của một số quốc gia láng giềng, một số dân tộc anh em trong nước, nhưng mặt khác, cũng luôn khẳng định được những nét văn hóa đặc trưng, riêng biệt của con người và vùng đất này.

Nghệ thuật âm nhạc Ngũ âm Khmer là vốn di sản văn hóa quý giá có từ lâu đời của cộng đồng người Khmer Nam bộ, đóng một vai trò quan trọng trong sinh hoạt văn hóa của các nghi lễ phong tục theo vòng đời người; lễ hội truyền thống; lễ nghi phong tục tín ngưỡng tôn giáo; lễ nghi phong tục tín ngưỡng dân gian của người Khmer Nam bộ. Nghệ thuật âm nhạc Ngũ âm Khmer không thể tách rời khỏi đời sống xã hội, sinh hoạt tinh thần của cộng đồng Khmer Nam bộ nói chung, cộng đồng người Khmer Sóc Trăng nói riêng. Đặc biệt, những giá trị văn hóa âm nhạc dân gian, truyền thống sử dụng trong dàn nhạc Ngũ âm đã được chứng minh thông qua các nghệ nhân của nhiều thế hệ biểu diễn bằng trí tuệ, tài năng sáng tạo góp phần cho sự phát triển văn hóa âm nhạc của dân tộc theo chiều dài lịch sử.

Nghệ thuật âm nhạc Ngũ âm là một loại hình âm nhạc không thể thiếu được trong các hoạt động nghi lễ phong tục theo vòng đời người; các nghi lễ phong tục theo lễ hội truyền thống; các lễ nghi phong tục theo tín ngưỡng tôn giáo; các lễ nghi phong tục theo tín ngưỡng dân gian truyền thống. Nghệ thuật âm nhạc Ngũ âm có vai trò dẫn dắt, liên kết các nghi thức trong buổi lễ, làm tăng thêm tính trang nghiêm cho buổi lễ. Vai trò quan trọng nhất của âm nhạc Ngũ âm được xem là một trong những ngôn ngữ giao tiếp giữa con người với thần linh.

Tiếng nhạc Ngũ âm vang lên tại các ngôi chùa Khmer là nhằm để báo hiệu cho Phật tử trong phum sóc biết được đã đến ngày tổ chức các nghi lễ tôn giáo… Với những tín hiệu bằng âm nhạc như vậy, có thể giúp cho cộng đồng Phật tử Khmer phân biệt được các nội dung, hình thức nghi lễ thông qua cách thể hiện bài bản âm nhạc Ngũ âm khác nhau.Nhạc Ngũ âm của người Khmer ở Sóc Trăng đã biểu hiện một giá trị văn hóa cao trong kho tàng âm nhạc tôn giáo đã được dân gian hóa, là một loại hình nghệ thuật âm nhạc trình diễn mang tính nhân văn sâu sắc trong đời sống văn hóa tâm linh, tinh thần của người Khmer.

Nhạc Ngũ âm là minh chứng tiêu biểu về mối quan hệ giao lưu và ảnh hưởng văn hóa giữa người Khmer với các quốc gia và dân tộc xung quanh trong suốt quá trình lịch sử tồn tại và phát triển của mình; đóng góp vào bức tranh văn hóa phong phú, đa dạng và đặc sắc của tộc người Khmer nói chung và văn hóa của cộng đồng người Khmer tỉnh Sóc Trăng nói riêng.

Nhạc Ngũ âm Khmer có thể được xem là chất xúc tác kết nối giữa đạo và đời, giữa những Phật tử và con người trần tục với thế giới tâm linh thiêng liêng của Đức Phật, là cây cầu, lời tiễn đưa để giúp con người về thế giới bên kia; giáo dục, khuyên răn con người hướng đến những điều thánh thiện, tốt đẹp. Dàn nhạc Ngũ âm mang tính thẩm mỹ cao, trình tấu âm nhạc chuẩn mực, có chất lượng nghệ thuật cao...

V.Đức - C.Xuân

Các tin khác

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Trong khuôn khổ Liên hoan phim Quốc tế Busan lần thứ 31, ngày 11/10, tại Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) chủ trì tổ chức tọa đàm “Liên hoan phim - Cầu nối điện ảnh Việt Nam với thế giới”. Cùng với câu chuyện đưa phim Việt ra thế giới, phát triển thị trường, đào tạo tài năng và thu hút các đoàn phim quốc tế, những trao đổi tại sự kiện hướng tới các cơ hội hợp tác cụ thể, lâu dài.

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Những ngày giữa tháng Mười thu dịu mát, thoang thoảng hương trà sen lan tỏa khắp Công viên Thiên văn học, nơi Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 đang đưa nét thưởng thức tinh tế của đất Tràng An trở thành sản phẩm du lịch mới đặc sắc, ngay trong lòng một khu đô thị cũng được vun đắp bằng tâm huyết trong gần hai thập kỷ.

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Trong khuôn khổ Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 31 (BIFF 2026), ngày 10/10, tại Chợ Nội dung và Phim châu Á, Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Busan, Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA) chính thức khai trương gian hàng điện ảnh Việt Nam, mở đầu chuỗi hoạt động của VFDA tại Busan, tạo cơ hội quảng bá điện ảnh Việt Nam, giới thiệu tiềm năng của các địa phương, Liên hoan phim châu Á – Đà Nẵng.

 Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Lễ hội Katê phản ảnh sâu sắc những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào người Chăm. Đây là dịp tưởng nhớ, tri ân các vị thần có công với đồng bào dân tộc Chăm; tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và thực hành các nghi lễ truyền thống; cầu mong cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc.

Du lịch Việt Nam hướng tới đón 25 triệu khách quốc tế năm 2026

Du lịch Việt Nam hướng tới đón 25 triệu khách quốc tế năm 2026

Từ những kết quả mà ngành du lịch Việt Nam đã đạt được từ đầu năm đến nay cùng những nỗ lực quảng bá, xúc tiến và nhiều hoạt động khác được chuẩn bị cho mùa cao điểm du lịch quốc tế năm nay, có thể khẳng định, du lịch Việt Nam có khả năng đạt mục tiêu đề ra là đón 25 triệu khách quốc tế, 150 triệu khách nội địa năm 2026

Đưa văn hóa Việt vươn tầm quốc tế qua từng trang sách

Đưa văn hóa Việt vươn tầm quốc tế qua từng trang sách

TP Hồ Chí Minh tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ khi góp mặt tại Hội sách Frankfurt 2026 (Frankfurter Buchmesse) tại Đức, diễn ra từ ngày 7 đến 11/10/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình đưa hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam vươn ra thế giới.

NSND Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

NSND Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Sáng 8/10 tại Hà Nội, Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra, đánh dấu chặng đường phát triển mới của tổ chức Hội. Đại hội xác định tiếp tục phát triển, lấy sáng tạo nghệ thuật, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc làm gốc, đưa nghệ thuật múa hội nhập quốc tế.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp cả nước

Liên hoan Sân khấu Hà Nội quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp cả nước

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng lần thứ hai – năm 2026 với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”. 15 tác phẩm thuộc nhiều loại hình sân khấu như: kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, xiếc và kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh được biểu diễn phục vụ miễn phí công chúng từ ngày 14 – 23/10.

Tái hiện Hà Nội xưa bằng công nghệ AI trong sản phẩm âm nhạc chào mừng ngày Giải phóng Thủ đô

Tái hiện Hà Nội xưa bằng công nghệ AI trong sản phẩm âm nhạc chào mừng ngày Giải phóng Thủ đô

Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Quán quân Tiếng hát Hà Nội 2024 dòng nhạc Thính phòng Đặng Ngọc Anh chính thức ra mắt dự án âm nhạc đầu tay gồm CD Gửi mùa thu ở lại và MV ca khúc mới Sau những ngày yêu xa (đặt hàng nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng sáng tác. Việc ngày càng có những nghệ sĩ trẻ chủ động lựa chọn và đầu tư cho dòng nhạc thính phòng đang mở thêm hướng tiếp cận mới với công chúng cho dòng nhạc này, đặc biệt là khán giả trẻ.

53 người đẹp tranh tài trong đêm Chung khảo toàn quốc Hoa hậu Việt Nam 2026

53 người đẹp tranh tài trong đêm Chung khảo toàn quốc Hoa hậu Việt Nam 2026

Đêm Chung khảo toàn quốc Hoa hậu Việt Nam 2026 sẽ diễn ra sân khấu ngoài trời từ 20h ngày 10/10 tại Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng, Hải Phòng, với 53 thí sinh tham dự. Ban giám khảo sẽ lựa chọn thí sinh đi tiếp vào vòng chung kết dựa trên phần thể hiện trong đêm thi và cả quá trình tập luyện, học tập, trải nghiệm văn hóa, tham gia hoạt động cộng đồng.

"Chắp cánh tuổi thơ”- nuôi dưỡng ước mơ của trẻ thơ bằng nghệ thuật

"Chắp cánh tuổi thơ”- nuôi dưỡng ước mơ của trẻ thơ bằng nghệ thuật

Được tổ chức nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10, chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ” do Báo Nhân dân tổ chức sẽ góp thêm một không gian văn hóa dành cho thiếu nhi và gia đình, đưa những giá trị được gìn giữ, trao truyền đến với trẻ em bằng ngôn ngữ nghệ thuật gần gũi.

Trải nghiệm “xuyên không” về thời khắc lịch sử 1945 tại Phố Sách Hà Nội

Trải nghiệm “xuyên không” về thời khắc lịch sử 1945 tại Phố Sách Hà Nội

Thông qua công nghệ thực tế ảo (VR), người dân và du khách đến Phố Sách Hà Nội dịp kỷ niệm 72 năm Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2026) sẽ có cơ hội “xuyên không thời gian” trở về Quảng trường Ba Đình chứng kiến thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Rực rỡ sắc màu văn hoá năm châu

Rực rỡ sắc màu văn hoá năm châu

Sau 4 ngày diễn ra đầy sôi động, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ II – năm 2026 đã khép lại vào tối 4/10, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, để lại nhiều dấu ấn với công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế.

Lai Châu: Đánh thức tiềm năng, xây sản phẩm du lịch đặc trưng

Lai Châu: Đánh thức tiềm năng, xây sản phẩm du lịch đặc trưng

Lai Châu có lợi thế lớn về cảnh quan núi rừng, văn hóa đa dạng và du lịch cộng đồng. Để biến tiềm năng thành giá trị, địa phương đang chú trọng xây dựng sản phẩm đặc trưng, tăng trải nghiệm và tạo thêm không gian để du khách chi tiêu, qua đó đưa du lịch trở thành sinh kế bền vững cho người dân.

Tổ chức Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp

Tổ chức Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp

Nhiều hoạt động đa dạng của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam như Rối nước, Kịch nói, Múa đương đại và sân khấu truyền thống Tuồng, Chèo, Cải lương sẽ được giới thiệu tại Paris từ ngày 24 – 31/10, trong Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp.