Quyết tâm chính trị lớn tạo nên kỳ tích

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, dưới sự lãnh đạo, đồng hành của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, hệ thống cao tốc đường bộ Việt Nam đã có sự phát triển thần tốc, tạo dấu ấn lớn chào mừng Đại hội Đại biểu lần thứ XIV của Đảng và tạo nền tảng quan trọng mở ra không gian phát triển mới.

“Đã hứa là làm, cam kết là phải thực hiện”

Để hoàn thành khối lượng công việc theo kế hoạch trước Tết Nguyên đán 2026, các nhà thầu tuyến cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đang huy động nhân lực, vật lực để phục vụ thi công. Toàn tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài 121km với tổng mức đầu tư gần 23.000 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 1 có kinh phí 14.300 tỷ đồng, chiều dài hơn 93km đi qua địa hình đặc biệt hiểm trở, buộc nhà thầu phải xây dựng 2 hầm xuyên núi và 64 cây cầu. Với cấu tạo địa chất phức tạp và khu vực này có thiên tai bão lũ kéo dài, đây được xem là một trong những dự án thách thức bậc nhất cả nước.

Theo kế hoạch, trước Tết Nguyên đán 2026, đơn vị thi công phấn đấu thông tuyến trên lớp bê tông nhựa khoảng 44km, còn lại sẽ thông trên nền cấp phối đá dăm và nền đường K95, K98. Việc thông tuyến sớm trong năm 2025, dù hợp đồng cho phép hoàn thành vào Quý IV/2026, là minh chứng cho quyết tâm của chính quyền địa phương và các nhà thầu.

“Đã hứa là làm, cam kết là phải thực hiện”, đây là phương châm được Tập đoàn Đèo Cả, đại diện liên danh nhà đầu tư hai tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng – Trà Lĩnh chia sẻ về quyết tâm đưa các dự án về đích đúng hẹn. Năm 2025 là năm thiên tai, bão lũ xảy ra liên tục. Có thời điểm “bão chồng bão”, chính vì thế việc thi công vô cùng khó khăn.

“30/3/2025 là mốc được bàn giao mặt bằng, nhưng thiên tai liên tục xảy ra, có những lúc chúng tôi cũng nghĩ rằng việc thông tuyến trong năm 2025 gần như là nhiệm vụ “bất khả thi”. Trừ khoảng thời gian bị ảnh hưởng do mưa bão thì thời gian thi công thực tế chỉ khoảng 3 tháng. Nhưng với phương châm “đã hứa là thực hiện”, chúng tôi đã huy động hơn 3.000 cán bộ, kỹ sư làm việc “3 ca 4 kíp”, huy động toàn bộ nhân lực và thiết bị để đảm bảo đưa dự án về đích đúng hẹn. Và thực tế dự án đã kịp thông tuyến vào dịp 19/12, chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Khối lượng công việc còn lại theo kế hoạch trước Tết Nguyên đán, chắc chắn chúng tôi sẽ hoàn thành”, ông Huy cho biết.

Yêu cầu cả về tiến độ lẫn chất lượng, vì thế trên hành trình tạo nên kỳ tích xây dựng hệ thống cao tốc đường bộ nhiệm kỳ vừa qua, đặc biệt là đối với các đơn vị thi công dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông thì khó khăn, thách thức là đương nhiên. Bằng ý chí quyết tâm, “vượt nắng, thắng mưa” để thi công theo tinh thần kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ, các nhà thầu đã đưa nhiều dự án về đích trước hạn. Về đích sớm gần 1 năm, dự án làm cầu Sông Gianh thực sự là kỷ niệm khó quên với Phó Tổng giám đốc Vũ Đức Nhuận và tập thể lãnh đạo, người lao động Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành.

Phó Tổng Giám đốc Vũ Đức Nhuận kể, với số lượng cọc khoan nhồi gặp hang caster nhiều, cùng với đó nước lũ dâng cao, dự án làm cầu Sông Gianh thực sự là thách thức lớn. Có thời điểm, ban lãnh đạo công ty đã phải “cân não” đứng trước những lựa chọn quyết định thi công hay dừng lại để đảm bảo an toàn.

“Trụ T11 (một trong hai trụ chính) đã thi công xong hết bệ và lên thân vượt qua đỉnh lũ, chúng tôi đứng trước lựa chọn có triển khai thi công luôn trụ T10 khi mùa lũ miền Trung tới gần (thường là tháng 10 - 11 dương lịch) hay là chậm lại để đảm bảo an toàn. Đây là lựa chọn mà nếu xảy ra sai sót, thi công khi lũ dâng cao thì hậu quả sẽ rất khó lường. Sau nhiều cuộc họp nâng lên đặt xuống với các tình huống được đưa ra, ban lãnh đạo công ty đã quyết định thi công luôn”, ông Nhuận cho hay.

Quyết định táo bạo nhưng cũng phải dựa trên kinh nghiệm thực tiễn. Nếu triển khai thi công nhanh, xong kịp trụ T10 trước khi lũ về thì thành quả sẽ “ngọt ngào”. Ông Nhuận cho biết, sẵn “công thức” làm trụ T11 trước đó, công ty đã rút ngắn được thời gian từ khoan nhồi, đổ bê tông đáy, đào hố móng… Chính vì thế đầu tháng 11, hạng mục hố móng, bệ của trụ T10 hoàn thành cũng là lúc bắt đầu dồn về.

“Đây chính là động lực, tạo “bàn đạp” quan trọng cho chúng tôi trong quá trình đẩy nhanh tiến độ dự án. Dự án cầu Sông Gianh đã thần tốc về đích khi chỉ thi công trong gần 20 tháng so với khoảng thời gian 30 tháng thông thường”, Phó Tổng giám đốc Vũ Đức Nhuận tự hào kể lại.

Từ chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự quyết tâm cả các địa phương và các đơn vị thi thông, đến cuối năm 2025, dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông đã cơ bản hoàn thành. Nhiều dự án thành phần đã thông xe kỹ thuật hoặc đưa vào khai thác, kết nối mạch cao tốc tại các khu vực.

Quyết tâm chính trị là đột phá trọng tâm

Đây là lịch sử trong phát triển hệ thống cao tốc đường bộ của Việt Nam - nhận định của PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam khi nói về việc hoàn thành hơn 3.000km cao tốc năm 2025.

“Kết quả này cho thấy năng lực thi công của các doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành vượt bậc. Kết quả này cũng cho thấy hệ thống cơ chế, chính sách đang ngày càng hoàn thiện, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Trước đây, việc “ép tiến độ” thường đi kèm lo ngại về chất lượng công trình. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua cho thấy, dù tiến độ được đẩy nhanh, các công trình vẫn đảm bảo chất lượng nhờ ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới phương thức quản lý, thi công”, PGS.TS Trần Chủng nhận định.

Theo Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) Nguyễn Thế Minh, bước sang nhiệm kỳ 2021 - 2025, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về ba đột phá chiến lược, trong đó phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại là trọng tâm, Chính phủ đã ban hành hàng loạt cơ chế đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, chỉ định thầu, giao mỏ vật liệu trực tiếp cho nhà thầu, phân cấp mạnh cho địa phương làm cơ quan chủ quản. Nhờ đó, hàng loạt dự án được khởi công, tạo nên làn sóng đầu tư mạnh mẽ chưa từng có. Chỉ trong vòng 5 năm, tổng chiều dài đường cao tốc đã tăng từ 1.163km (năm 2020) lên 3.000km vào cuối năm 2025. Đây là tốc độ phát triển nhanh nhất trong lịch sử ngành giao thông vận tải Việt Nam.

“Như vậy, giai đoạn 2020 – 2025 là thời kỳ bứt phá về quy mô, tốc độ và hiệu quả đầu tư của hệ thống đường cao tốc Việt Nam, thể hiện quyết tâm chính trị lớn của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong thực hiện mục tiêu phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Khẳng định năng lực tổ chức, điều hành của các bộ, ngành và địa phương, cũng như khát vọng vươn lên của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới”, Phó Cục trưởng Nguyễn Thế Minh nói.

Để có được những kết quả mang tính đột phá, chuyển biến mạnh mẽ về tiến độ và hiệu quả đầu tư trong phát triển hệ thống cao tốc đường bộ như thời gian qua, ông Nguyễn Thế Minh cho rằng, đầu tiên là quyết tâm chính trị và sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương.

“Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Đảng, Quốc hội và Chính phủ thể hiện quyết tâm chính trị rất cao. Quốc hội, Chính phủ đã ban hành hàng loạt nghị quyết, cơ chế và chương trình hành động cụ thể, thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc tiến độ và tháo gỡ khó khăn tại hiện trường. Các bộ, ngành và địa phương chủ động cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, tổ chức, chỉ đạo triển khai thực hiện một cách đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả, bảo đảm các dự án được hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng”, Phó Cục trưởng Nguyễn Thế Minh cho hay.

Cùng với đó, theo ông Nguyễn Thế Minh, kết quả ấn tượng này còn đến từ sự tổng hoà của nhiều nhóm giải pháp từ việc các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội, Chính phủ ban hành kịp thời, tháo gỡ “nút thắt”. Chính phủ cũng huy động và giải ngân nguồn lực tài chính quyết liệt, linh hoạt. Các chủ đầu tư, nhà thầu và tư vấn giám sát đã đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức thi công, thực hiện phương châm “3 ca, 4 kíp, xuyên lễ, xuyên Tết”, huy động tối đa nhân lực, thiết bị và vật liệu, triển khai đồng bộ.

“Đây là thành quả to lớn của công tác đầu tư phát triển hạ tầng giao thông. Đồng thời là một trong những điểm sáng nổi bật của nhiệm kỳ, minh chứng cho sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, cơ chế chính sách kịp thời và năng lực điều hành hiệu quả của Chính phủ, cùng với sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong nước, dưới sự lãnh đạo, đồng thuận của cả hệ thống chính trị. Những thành tựu đó không chỉ là nền tảng vững chắc cho phát triển hạ tầng hiện đại, mà còn mở ra kỷ nguyên phát triển mới”, ông Minh nhận định.