Quan hệ Israel – Iran: Khoảng lặng trước giông bão?

Kể từ sau vụ tấn công của Iran vào lãnh thổ Israel tới nay, Dải Gaza trải qua những ngày tương đối yên tĩnh và Israel cũng đang thực hiện các hoạt động hạn chế tại khu vực này. Liệu đây có phải là khoảng lặng trước cơn bão tiếp theo hay liệu một trạng thái bình thường mới đã hình thành có thể dẫn đến sự xuống thang căng thẳng hay không?

Giới chuyên gia phân tích nhận định rằng, khả năng xảy ra một cuộc tấn công “đối xứng” từ Israel vào Iran là rất thấp do nguồn lực hạn chế vì cuộc xung đột ở Gaza và áp lực của Mỹ. Thực tế cho thấy, Tổng thống Mỹ Joe Biden và các thành viên cấp cao trong nhóm an ninh quốc gia cũng đã khẳng định rằng, Washington sẽ không tham gia vào bất kỳ hành động tấn công nào chống lại Iran. Người đứng đầu Nhà Trắng đã tìm cách coi việc Israel đánh chặn thành công cuộc tấn công của Iran là một chiến thắng lớn, với gợi ý rằng phản ứng tiếp theo của Israel là không cần thiết.

19_4_2024_quocte_cangthangiranisrael.jpg -0
Tên lửa được phóng từ Iran về phía Israel tối 13/4. Ảnh: IRNA

Các nước Arab ôn hòa ở Trung Đông đang nỗ lực thuyết phục Tel Aviv không đáp trả tương tự trong khi Israel cũng đang thực hiện sứ mệnh hàn gắn quan hệ với các quốc gia Arab, một số quốc gia nằm đối diện Vịnh Ba Tư với Iran, là nơi đặt căn cứ quân sự của Mỹ. Những quốc gia này đã thực hiện một hành động cân bằng giữa mối quan hệ với Iran và với Israel, đồng thời cảnh giác với tác động của một cuộc xung đột toàn diện Iran-Israel đối với sự ổn định và xuất khẩu dầu của chính họ. Cụ thể hơn, giữa căng thẳng Iran-Israel, thế giới Arab sẽ tìm cách “làm dịu tình hình” vì nếu vòng xoáy leo thang, trên hết nó sẽ ảnh hưởng đến các chế độ quân chủ ở vùng Vịnh. Còn ở trong nước, Israel cũng cần phải tính đến những cân nhắc chính trị.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu lãnh đạo liên minh cánh hữu nhất trong lịch sử đất nước, và việc giữ cho chính phủ đó không sụp đổ sẽ cần đến sự ôn hòa của những người theo đường lối cứng rắn. Do đó, bất kỳ quyết định trả đũa nào của Israel sẽ bị ảnh hưởng bởi chính phủ cực hữu của Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Chưa hết, dư luận ở Israel không muốn mở thêm một mặt trận nào khác trong bối cảnh quân đội nước này vẫn đang chiến đấu ở Gaza.

Về phía Iran, chính quyền Tehran được đánh giá là bên hưởng lợi qua việc khôi phục được uy tín đối với công chúng trong nước và trong mắt những người có cảm tình với họ ở Trung Đông. Nếu Iran không trả đũa cuộc tấn công lãnh sự quán ở Syria, hoặc phủ nhận nó bằng một vài cuộc tấn công mang tính biểu tượng cao thông qua lực lượng Hezbollah nhằm vào miền Bắc Israel, thì uy tín của Tehran sẽ bị nghi ngờ và lời biện minh là “tránh căng thẳng khu vực” sẽ không có tác dụng.

Với hành động đáp trả đó, Iran đã củng cố hình ảnh của mình như một nhân tố có khả năng tấn công trực tiếp vào Israel, điều mà chỉ có Tổng thống Iraq Saddam Hussein trước đây từng làm trong Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất. Hơn nữa, trong tuyên bố của mình, Iran đã đề cập đến Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ) và nhắc lại rằng hành động trả đũa là để đáp trả vụ tấn công lãnh sự quán của họ. Iran đã thực hiện cam kết tránh leo thang chiến tranh lan rộng ngoài Gaza như đã hứa với Mỹ trong những tuần sau ngày 7/10 năm ngoái. Vì vậy, Iran đặt động thái của mình bên ngoài cuộc xung đột Israel - Hamas và nhấn mạnh rằng hành động trả đũa nên được nhìn nhận theo cách này.

Tuy vậy, Iran sáng 19/4 đã phải kích hoạt hệ thống phòng không tại một số khu vực sau khi truyền thông nhà nước đưa tin về các vụ nổ xảy ra gần TP Isfahan ở miền Trung. Đây được coi là một thành phố có tầm quan trọng chiến lược và là nơi tọa lạc của một số cơ sở quan trọng, bao gồm các địa điểm nghiên cứu và phát triển quân sự cũng như các căn cứ. TP Natanz gần đó là nơi có một trong những địa điểm làm giàu hạt nhân của Iran.

Hãng tin CNN dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho hay, cuộc tấn công là do Israel tiến hành và Tel Aviv đã thông báo với Washington rằng, họ không nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Theo nguồn tin này, mục tiêu là một số địa điểm liên kết với chương trình hạt nhân của Iran ở trong và xung quanh TP Isfahan. Một báo cáo khác của Fox News trích dẫn “một nguồn tin quân sự được bố trí hợp lý” mô tả cuộc tấn công là “có giới hạn”. Về phần mình, Quân đội Israel cho biết họ “không có bình luận nào vào thời điểm này”. Văn phòng Thủ tướng Israel thì từ chối xác nhận với tờ Times of Israel rằng, Tel Aviv đứng sau vụ nổ ở Isfahan.

Những thông tin trên xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Iran Hossein Amir-Abdollahian cảnh báo nếu Israel thực hiện thêm bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran, phản ứng của nước này sẽ là ngay lập tức và ở mức tối đa. Trong khi đó, Tư lệnh Ahmad Haqtalab của Quân đoàn An ninh và Bảo vệ Trung tâm Hạt nhân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa ra cảnh báo rằng, những lời đe dọa đáp trả gần đây của Israel “khiến chúng tôi có thể xem xét lại học thuyết hạt nhân của mình và đi chệch khỏi những cân nhắc trước đây của chúng tôi”.

Ông cho biết thêm, nếu Israel tấn công các trung tâm hạt nhân của Iran, “chúng tôi chắc chắn sẽ sử dụng tên lửa tiên tiến để đáp trả vào các cơ sở hạt nhân của chính họ”. Tổng thống Iran Ebrahim Raisi cũng cảnh báo rằng ngay cả cuộc xâm phạm “nhỏ nhất” vào lãnh thổ Iran cũng sẽ gây ra phản ứng “quy mô và khắc nghiệt”. Đây là lần đầu tiên Iran đề cập rõ ràng đến chương trình vũ khí hạt nhân của mình kể từ khi phát động cuộc tấn công chống lại Israel.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

Mỹ rút máy bay quân sự khỏi Anh

Mỹ rút máy bay quân sự khỏi Anh

Ngày 9/11, quân đội Mỹ đã sơ tán nhiều máy bay khỏi căn cứ không quân RAF Mildenhall tại Anh do lo ngại về một mối đe dọa an ninh được cho là có liên quan đến Iran.

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.

Nổ nhà máy thép ở Thổ Nhĩ Kỳ, 17 người thiệt mạng

Nổ nhà máy thép ở Thổ Nhĩ Kỳ, 17 người thiệt mạng

Ngày 9/11, một nhà máy luyện thép gần thành phố Izmir, Thổ Nhĩ Kỳ phát nổ, khiến 17 người thiệt mạng và nhiều người bị thương. Theo báo chí Thổ Nhĩ Kỳ, đây là vụ tai nạn lao động gây chết người thứ ba xảy ra tại doanh nghiệp này chỉ trong vòng 3 tuần.

Ông Trump hoãn không kích Iran sau lời kêu gọi của đồng minh

Ông Trump hoãn không kích Iran sau lời kêu gọi của đồng minh

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/11 thông báo sẽ tạm thời trì hoãn các cuộc không kích mới nhắm vào Iran, sau khi nhận được lời kêu gọi từ các quốc gia trong khu vực – bao gồm cả Thủ tướng Qatar trong cuộc hội đàm tại Nhà Trắng. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz vẫn sẽ được duy trì trong thời điểm hiện tại.

Trung Quốc tiếp tục nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm

Trung Quốc tiếp tục nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm

Trung Quốc quyết định gia hạn thêm hai tháng việc tạm đình chỉ một loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và vật liệu chiến lược, đến ngày 10/1/2027, trong bối cảnh Bắc Kinh và Washington tiếp tục đàm phán nhằm duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Ba Lan tưởng niệm các nạn nhân vụ xả súng tại Kraków

Ba Lan tưởng niệm các nạn nhân vụ xả súng tại Kraków

Ngày 8/11, Ba Lan bắt đầu 2 ngày quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân của vụ xả súng tại quảng trường lịch sử ở trung tâm thành phố Kraków, khiến 6 người thiệt mạng. Chính phủ Ba Lan nhận định vụ tấn công có thể bắt nguồn từ tư tưởng cực hữu.

Washington đề nghị Iraq đóng hầu hết các cửa khẩu với Iran

Washington đề nghị Iraq đóng hầu hết các cửa khẩu với Iran

Reuters hôm 8/11 dẫn lời Ngoại trưởng Iraq Fuad Hussein cho biết, Bộ Tài chính Mỹ đã yêu cầu Baghdad đóng cửa gần như toàn bộ các cửa khẩu biên giới với Iran, chỉ duy trì hai cửa khẩu, trong đó có một địa điểm tại khu vực tự trị Kurdistan ở miền Bắc Iraq.

Ai Cập: Hai tàu hỏa đâm nhau, 132 người thương vong

Ai Cập: Hai tàu hỏa đâm nhau, 132 người thương vong

Ít nhất 7 người thiệt mạng và 125 người bị thương trong vụ va chạm giữa hai đoàn tàu chở khách tại Ai Cập hôm 8/11. Giới chức nước này đang điều tra khả năng xảy ra sự cố kỹ thuật hoặc sai sót trong quá trình vận hành đường sắt.