Trước những diễn biến phức tạp của tình hình buôn lậu, vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 41/NQ-CP về đẩy mạnh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trong tình hình mới. Một đơn vị chuyên trách của Bộ Công an về phòng chống loại tội phạm này đã được khai sinh mới đây, với nhiệm vụ là "quả đấm thép" trên mặt trận này.
Những con số ám ảnh
Theo dẫn chứng mà đại biểu Mai Hữu Tín đưa ra, trong năm 2014 Trung Quốc đã nhập khẩu từ Việt Nam 19,9 tỷ USD, cao hơn trên 30% so với con số công bố của Tổng cục Thống kê Việt Nam. Trung Quốc lại xuất khẩu vào Việt Nam 63,7 tỷ USD, cao hơn đến 45% so với con số của Tổng cục Thống kê Việt Nam. Có nghĩa là năm 2014, thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc là 43,8 tỷ USD, cao hơn rất nhiều so với con số 28,9 tỷ USD mà chúng ta công bố, một khoảng chênh lệch gần 15 tỷ USD. Và cũng có nghĩa là nhập khẩu từ Trung Quốc đã chiếm tới gần 38% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam chứ không chỉ là 30% theo con số công bố của Việt Nam.
 |
| Đại biểu Quốc hội Mai Hữu Tín phát biểu tại phiên thảo luận tình hình kinh tế- xã hội sáng 8/6/2015. |
Vẫn theo đại biểu Tín, con số nhập siêu "không chính thức" vẫn tiếp tục tăng rất nhanh trong những tháng đầu năm 2015. Số lượng hàng nhập lậu khổng lồ này chắc chắn cũng gây áp lực lớn lên tỷ giá đồng tiền Việt Nam. Ngoài ra, vị đại biểu này còn cho biết thêm rằng không chỉ với Trung Quốc, mà giữa Việt Nam và các nước khác, điển hình là Thái Lan, cũng có chênh lệch lớn trong việc ghi nhận số liệu xuất nhập khẩu, với phần thiệt thòi thuộc về Việt Nam.
"Thâm hụt thương mại thật sự, và đi kèm theo đó là giá trị hàng lậu nhập khẩu vào Việt Nam lớn hơn rất nhiều so với con số mà chúng ta đang sử dụng để tính toán các chính sách của chúng ta" - ông Tín nhận định.
Từ quyết sách mạnh mẽ
Trước những diễn biến phức tạp của tình hình buôn lậu, ngày 9/6/2015 vừa qua, lần đầu tiên Chính phủ đã có riêng Nghị quyết số 41/NQ-CP về đẩy mạnh đấu tranh chống buôn lậu trong tình hình mới. Trong phiên trả lời chất vấn trước Quốc hội sáng 13/6/2015, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, thời gian qua, các cơ quan chức năng, trong đó có lực lượng Công an đã có nhiều giải pháp quyết liệt để xử lý buôn lậu và đạt được những kết quả tích cực, góp phần tích cực kiềm chế hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, từng bước ổn định thị trường, chống thất thu thuế…
Được biết, năm 2014 lực lượng Công an phối hợp cơ quan chức năng khác đã khám phá gần 14 nghìn vụ phạm tội về kinh tế, tăng 14,38% so với năm 2013, chống thất thu thuế hàng chục nghìn tỷ đồng. Trong 5 tháng đầu năm 2015 đã xử lý 48 nghìn vụ buôn lậu, thu về cho nhà nước hàng chục nghìn tỷ đồng. Lực lượng Công an các cấp đã khám phá nhiều vụ buôn lậu với số lượng lớn, như vụ buôn lậu xăng dầu của Công ty TNHH Hoàng Sơn (tại vùng biển Thanh Hóa); vụ Công ty Thương mại dầu khí Đồng Tháp buôn lậu xăng dầu (tại vùng biển Quảng Ninh, đường bộ Lào Cai, Cao Bằng)...; vụ buôn lậu than tại Quảng Ninh...
Đại tướng Trần Đại Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định: "Công tác phòng, chống tội phạm buôn lậu là một nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước, trong đó lực lượng Công an có vai trò nòng cốt. Thời gian qua, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng và nhân dân tích cực thực hiện và đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần ổn định và thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tăng thu ngân sách, bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ quyền lợi của người dân.
 |
| Vận chuyển hàng lậu qua biên giới. Ảnh: T.G. |
Bộ Công an đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương chủ động làm tốt công tác nắm tình hình, phối hợp với các ngành chức năng đấu tranh có hiệu quả với tội phạm buôn lậu, gian lận thương mại, buôn bán hàng giả, hàng cấm, tích cực góp phần kiềm chế, làm giảm hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, từng bước ổn định thị trường, chống thất thu thuế, củng cố lòng tin của nhân dân, của các nhà đầu tư, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh".
Bộ trưởng Trần Đại Quang đánh giá thực trạng tình hình buôn lậu, gian lận thương mại để trốn thuế, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn diễn biến rất phức tạp, đặc biệt đối với các mặt hàng như xăng dầu, than, thuốc lá, đường, thực phẩm chức năng, hàng điện tử, điện lạnh. Thủ đoạn hoạt động loại tội phạm này rất tinh vi, xảo quyệt, xuất hiện nhiều đường dây buôn lậu quy mô lớn, có tổ chức, đặc biệt tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, cả tuyến đường bộ, đường sắt, đường biển và đường không, gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Một số vụ có sự thông đồng giữa các đối tượng trong và ngoài nước, có sự móc nối, tiếp tay của một số cán bộ thoái hóa, biến chất trong cơ quan quản lý nhà nước.
Tình hình đó đòi hỏi công tác chống buôn lậu phải quyết liệt hơn với các giải pháp căn cơ, các lực lượng chống buôn lậu phải được đầu tư chuyên sâu, sắc bén. Thực hiện Nghị quyết số 41/NQ-CP, Bộ Công an đã triển khai ngay 3 nhóm công việc. Thứ nhất, chỉ đạo các lực lượng nghiệp vụ, công an các địa phương tiếp tục tăng cường nắm chắc tình hình các tuyến, địa bàn trọng điểm, các đối tượng cầm đầu, chủ mưu để triệt phá các đường dây, ổ nhóm buôn lậu và vận chuyển, kinh doanh hàng hóa trái phép. Xác lập các chuyên án trọng điểm, đấu tranh với các băng nhóm tội phạm buôn lậu có tổ chức như buôn lậu như thuốc lá, xăng dầu, rượu, thực phẩm chức năng, than, điện tử, điện lạnh... để bóc gỡ, điều tra, xử lý nghiêm.
Thứ hai, chủ trì, phối hợp với VKSND Tối cao, TAND Tối cao và các bộ, ngành chức năng rà soát tổng thể thực trạng, vướng mắc trong việc xử lý hình sự đối với hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm xử lý nghiêm loại tội phạm này.
Thứ ba, tiếp tục củng cố lực lượng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả theo hướng tập trung, chuyên sâu. Phân định rõ trách nhiệm theo địa bàn, lĩnh vực và đề cao trách nhiệm của chỉ huy công an các đơn vị, địa phương. Đẩy nhanh tiến độ điều tra các vụ án đã khởi tố, xử lý nghiêm theo pháp luật.
Đến tăng tốc cuộc chiến
Thực hiện Đề án về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy Bộ Công an (đã được Bộ Chính trị phê duyệt), ngày 10/6/2015 vừa qua, Bộ Công an đã công bố quyết định thành lập Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm buôn lậu (C74). Việc thành lập đơn vị chuyên trách này là chủ trương đúng đắn, đánh dấu bước trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt của lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm buôn lậu, nhằm tập trung nhân lực, vật lực, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống loại tội phạm trọng điểm này, góp phần bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước và củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài, chống thất thu thuế…
 |
| Cửu vạn tìm cách chở hàng qua biên giới. Ảnh: Bích Liên. |
Bộ Công an đã chỉ đạo lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm buôn lậu khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, tổ chức cơ sở đảng, sắp xếp cán bộ phù hợp theo mô hình tổ chức mới; xây dựng, hoàn thiện quy chế làm việc, quy trình công tác; đầu tư trang thiết bị kỹ thuật, phương tiện và các điều kiện đảm bảo khác để sớm ổn định, đi vào hoạt động, bắt tay ngay vào thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu trong các lĩnh vực, các tuyến trọng điểm như đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không....
Bộ Công an cũng đã chỉ đạo Cục C74 tập trung xác lập các kế hoạch nghiệp vụ, chuyên án triệt xóa các tổ chức, tụ điểm buôn lậu, làm hàng giả, xứng đáng là lực lượng mũi nhọn, là "quả đấm thép" trong công tác đấu tranh phòng chống loại tội phạm này. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải bám sát nhiệm vụ chính trị, nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm, khắc phục khó khăn, không ngừng trau dồi phẩm chất đạo đức, tích cực học tập, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao trình độ về mọi mặt, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Mặt khác, cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với các lực lượng có liên quan, kết hợp phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước nhằm phòng chống có hiệu quả các loại tội phạm buôn lậu, gian lận thương mại. Kiên quyết xử lý nghiêm minh những cán bộ có hành vi tiêu cực, tiếp tay, "bảo kê" cho các đối tượng buôn lậu.
