23 năm phát hiện và lan tỏa tài năng khoa học trẻ
Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức từ năm 2003, nhằm phát hiện, tôn vinh những tài năng trẻ có thành tích nổi bật trong khoa học, công nghệ; qua đó thúc đẩy phong trào nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng khoa học vào thực tiễn.
Từ một giải thưởng ban đầu tập trung vào công nghệ thông tin, Quả Cầu Vàng từng bước mở rộng sang nhiều lĩnh vực khoa học, công nghệ mới. Đến năm 2025, đã có 224 cá nhân xuất sắc trong và ngoài nước được trao giải. Nhiều người sau khi được vinh danh tiếp tục phát triển sự nghiệp tại các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp khoa học công nghệ.
Tại tọa đàm kỷ niệm 20 năm Quả Cầu Vàng năm 2023, Trung ương Đoàn cũng đặt mục tiêu hình thành và phát triển mạng lưới tài năng trẻ Quả Cầu Vàng trên toàn cầu, qua đó tăng cường kết nối nguồn lực trí thức Việt Nam.
Trong hành trình này, Trung ương Đoàn giữ vai trò chủ trì, định hướng và tổ chức giải thưởng, đồng thời kết nối các bộ, ngành, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức xã hội cùng tham gia phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ.
Theo quy chế năm 2026, các cá nhân đạt giải được ghi danh trong Hệ thống cơ sở dữ liệu Tài năng trẻ Quốc gia, được xem xét, giới thiệu tham gia các diễn đàn, chương trình giao lưu, hợp tác trong nước và quốc tế; đồng thời có thể được hỗ trợ trong học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển nghề nghiệp.
Cách tiếp cận này cho thấy, Quả Cầu Vàng đang được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn: không chỉ tìm ra những cá nhân có thành tích nổi bật, mà còn hướng tới kết nối để các tài năng trẻ tiếp tục chia sẻ tri thức, hợp tác và đóng góp cho cộng đồng.
Quả Cầu Vàng 2026: Bám sát công nghệ chiến lược quốc gia
Năm 2026, đánh dấu một bước điều chỉnh đáng chú ý khi Ban Bí thư Trung ương Đoàn ban hành quy chế mới, gắn giải thưởng với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, đồng thời bám sát Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia.
Theo đó, các lĩnh vực xét giải được cơ cấu thành 10 nhóm, gồm công nghệ số; mạng di động thế hệ sau, an ninh mạng và lượng tử; robot và tự động hóa; y sinh, dược và sinh học ứng dụng; năng lượng và vật liệu tiên tiến; chip bán dẫn; môi trường và phát triển bền vững; biển, đại dương và lòng đất; hàng không và vũ trụ; đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Điểm mới không chỉ nằm ở việc xác định các lĩnh vực ưu tiên. Quy chế năm nay chú trọng hơn tới khả năng làm chủ công nghệ, giá trị ứng dụng, thương mại hóa, tác động kinh tế - xã hội, liêm chính khoa học, đạo đức nghiên cứu và trách nhiệm xã hội của ứng viên.
Các cá nhân đạt giải cũng được định hướng tiếp tục đồng hành sau khi được vinh danh thông qua việc chia sẻ tri thức, kinh nghiệm chuyên môn, truyền cảm hứng và hỗ trợ thế hệ trẻ. Theo quy chế mới, cá nhân đạt giải có trách nhiệm tham gia các hoạt động chuyên môn, học thuật và hỗ trợ học sinh, sinh viên, nhà khoa học trẻ, nhóm nghiên cứu trẻ hoặc các dự án khởi nghiệp khoa học công nghệ trong thời gian tối thiểu ba năm.
Như vậy, Quả Cầu Vàng 2026 không chỉ đặt trọng tâm vào thành tích nghiên cứu, mà mở rộng câu chuyện sang khả năng đưa tri thức, công nghệ vào thực tiễn và tạo ra những giá trị có ý nghĩa đối với xã hội.
Hành trình tìm kiếm những chủ nhân mới của Quả Cầu Vàng 2026
Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng 2026 được triển khai từ giữa năm với 10 lĩnh vực xét chọn. Hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến trong tháng 8.
Ngày 28/9 vừa qua, Ban Thư ký giải thưởng đã tổ chức họp để chuẩn bị cho giai đoạn xét chọn, đánh giá các hồ sơ ứng viên. Theo kế hoạch, sau các vòng xét chọn và hoàn thiện hồ sơ, lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2026 dự kiến diễn ra trong tháng 11 tại Hà Nội.
Từ một giải thưởng dành cho tài năng trẻ trong lĩnh vực công nghệ thông tin, sau 23 năm hình thành và phát triển, Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng đã từng bước mở rộng lĩnh vực, trở thành một giải thưởng có sức lan tỏa trong việc phát hiện, tôn vinh và kết nối nguồn lực khoa học công nghệ trẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận những thành tựu nổi bật, Quả Cầu Vàng từng bước hình thành một mạng lưới kết nối giữa các tài năng trẻ với cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và cộng đồng. Qua đó, tạo thêm môi trường và cơ hội để các công trình nghiên cứu, ý tưởng, sáng kiến khoa học công nghệ tiếp tục được lan tỏa, ứng dụng vào thực tiễn, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.
Tân Hiệp Phát và hành trình đồng hành cùng Quả Cầu Vàng
Từ năm 2011, Tân Hiệp Phát và nhãn hàng Trà Thanh nhiệt Dr Thanh bắt đầu đồng hành cùng Giải thưởng Quả Cầu Vàng.
Năm 2026, Tân Hiệp Phát tiếp tục đồng hành cùng Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030, nối tiếp hành trình hỗ trợ các hoạt động phát hiện và tôn vinh tài năng trẻ.
Lý do được doanh nghiệp nhiều lần chia sẻ là sự tương đồng trong định hướng phát triển con người và khoa học công nghệ. Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đồ uống, Tân Hiệp Phát cũng có quá trình đầu tư và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, từ đó coi tri thức và năng lực công nghệ là một phần quan trọng trong quá trình tạo ra sản phẩm và giá trị mới.
Trong hơn một thập kỷ đồng hành, doanh nghiệp từng tạo điều kiện để các tài năng trẻ đạt Quả Cầu Vàng tham quan hệ thống công nghệ sản xuất tại nhà máy, qua đó có thêm cơ hội kết nối giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn doanh nghiệp.
Từ góc nhìn của Tân Hiệp Phát, đồng hành cùng Quả Cầu Vàng không chỉ là hỗ trợ một giải thưởng, mà còn trách nhiệm của doanh nghiệp với sự phát triển dài hạn của đất nước. Vì vậy, việc đồng hành cùng Quả Cầu Vàng qua các năm cũng là cách doanh nghiệp góp một phần nhỏ vào hành trình phát hiện, kết nối và lan tỏa những tài năng khoa học công nghệ Việt Nam.
