Liệu có phải sự phô phang của ông Trầm Bê chỉ là một ví dụ sinh động điển hình cho một bộ phận không nhỏ những người vừa có tiền vừa có nhu cầu đóng góp công đức vào chốn tâm linh, nếu không để khoe, thì cũng là để đánh bóng tên tuổi của mình? Hãy đến bất cứ ngôi đền, ngôi chùa nào cũng có thể thấy, tên của người công đức được đóng mác lên ngay cả những bức tượng phật.
Việc đóng góp công đức vào những nơi tôn nghiêm như đền chùa vốn là một truyền thống tốt đẹp lâu đời của dân tộc ta. Xưa nay, từ các vua chúa đến các vị quan chức, dân thường mỗi khi đến cửa chùa đều ít nhiều thành tâm đóng góp công đức để xây dựng chùa.
Ông Trầm Bê chắc chắn không phải là người đầu tiên, cũng không phải người cuối cùng làm công việc này. Nhưng việc ông khắc tên mình và những người thân trong gia đình mình nơi cửa tam quan, treo ảnh gia đình mình nơi chính điện trang nghiêm, ngang với thánh thần, thì chắc chắn ông là người đầu tiên.
Không biết ông Trầm Bê đã đóng góp nhiều tiền đến mức nào để tự cho phép mình được đòi hỏi với nhà chùa những điều kiện khó coi như vậy, trước hàng trăm, hàng ngàn các phật tử khác, có thể không có nhiều tiền đóng góp như ông, hoặc giả sử có đóng góp nhiều không kém ông thì lại chọn cách lặng lẽ, vô danh, chỉ cần Đức Phật chứng giám lòng thành là đủ. Thì câu trả lời đã rõ đấy, ông Trầm Bê rất nhiều tiền.
Có cả thảy 7 ngôi chùa ở Trà Vinh ông đã đóng góp tiền xây dựng. Và ông treo ảnh gia đình mình ở khắp các chùa ông có góp tiền. Các phật tử đến chùa, đi qua cổng chùa là chui dưới cổng tam quan có tên gia đình ông, chắp tay lạy Phật là chắp tay lạy ông Trầm Bê và những người thân của ông (vì ảnh gia đình ông treo sờ sờ ở đấy).
Thật quá khôi hài. Phải chăng chỉ cần có tiền là người ta đã có thể đứng ngang hàng với thần thánh? Sự phô phang của người lắm tiền có khi nào làm nhói đau trái tim Đức Phật? Phải chăng cái gọi là “văn hóa Trầm Bê" này đã và đang lan truyền trong xã hội hiện nay ở nhiều người, nhiều ngôi chùa, ngôi đền khác.
Những người đi lễ chùa, hiểu về Phật pháp và có một đức tin thuần khiết có lẽ đều hiểu rằng, mỗi chúng ta khi đến cửa chùa bằng một chữ Tâm, thì chúng ta bình đẳng. Có lẽ Đức Phật sẽ không khi nào thiên vị, phân biệt người nhiều tiền và người ít tiền khi họ đến nơi cửa thiền. Đức Phật có lẽ cũng không muốn làm tổn thương những phật tử có ít tiền đóng góp công đức bằng cách chỉ khắc tên, ghi nhận những phật tử đóng góp nhiều tiền. Đức Phật chỉ dạy chúng ta mọi sự ở đời là tùy duyên, và việc ai đó phát tâm nơi cửa chùa giống như một đóa hoa thơm thảo. Nó sẽ tỏa hương mà không cần tô vẽ, không cần đại ngôn hay màu mè xiêm áo.
Mùa lễ hội đầu xuân những năm gần đây chúng ta đã chứng kiến không ít những "phô phang" kiểu văn hóa Trầm Bê nơi cửa chùa, cửa đền. Những bức trướng, đôi lộc bình, hoành phi, câu đối thậm trí những chiếc cột trụ trong chùa, hay bất cứ vật trang trí nào ở chùa nếu ta để ý sẽ thấy mỗi món đồ có tên một người công đức. Những ngôi chùa ở Hà Nội cũng không nằm trong ngoại lệ.
Dẫu là như vậy thì vẫn mong sao câu chuyện "chùa ông Trầm Bê", hay "văn hóa Trầm Bê" chỉ là một ví dụ mang tính cá biệt, đừng là những "giá trị" phổ biến trong đời sống chúng ta. Vì chắc chắn sẽ không thực sự có Đức Phật trong những ngôi chùa mà ở đó, người ta có thể dùng tiền để được ngang hàng với thần thánh. Và tất nhiên, những phật tử thực sự cũng không thể tìm kiếm ở đó lòng từ bi, khoan dung, hỉ xả với cuộc đời...
Chùa là nơi linh thiêng...