Phổ cấp tiến sĩ

Ông nội tôi là một thầy đồ nổi tiếng trong vùng, dù ông chỉ có cái bằng tú tài. Ông văn hay, chữ đẹp, được nhiều người mến mộ. Bà nội tôi chẳng may qua đời sớm, để lại hai người con trai còn thơ dại cho ông nội nuôi dạy. Những ai đã từng sống cảnh “gà trống nuôi con” mới thấu hiểu hết được những khó khăn vất vả của ông nội tôi.

Văn hay chữ đẹp cũng không thể đùa với cơm áo gạo tiền. Cha tôi đành phải nghỉ học sớm vì ông nội không thể nào nuôi nổi hai người con ăn học cùng lúc. Khi còn thiếu niên, cha tôi đã làm rất nhiều việc để phụ ông nội lo cho chú học hành thành tài. Chú tôi được cái sáng dạ, học rất giỏi và có tài văn thơ giống ông nội. Chú thi đậu vào Trường đại học Sư phạm chuyên ngành Văn học. Khi tốt nghiệp, chú ẵm luôn giải thủ khoa và được nhà trường cho học bổng để học lên thạc sĩ.

Hơn 30 năm trước, ai mà có bằng cử nhân đã là ghê gớm lắm chứ đừng nói có bằng thạc sĩ, có đốt đuốc đi tìm thì cũng rất khó để gặp được người có bằng thạc sĩ. Ra trường, chú được Trường đại học Sư phạm giữ lại làm giảng viên. Nhưng chú lại xin về quê dạy một trường cấp 3 gần nhà.

Dạy học được 3 năm thì chú tôi nghỉ dạy, ở nhà làm nông, thi thoảng làm thơ. Lúc ấy tôi còn rất nhỏ, nên không hiểu vì sao chú tôi lại bỏ dạy học nửa chừng. Lớn lên, tôi được biết lý do chú nghỉ dạy vì không muốn làm việc dưới quyền một ông lãnh đạo chỉ có bằng cử nhân. Người có bằng thạc sĩ không thể làm lính cho người chỉ có bằng cử nhân. Chú nghĩ vậy!

Từ ngày nghỉ dạy xong, chú tôi treo cái bằng thạc sĩ của mình ngay phòng khách, để ai vào nhà cũng dễ dàng nhìn thấy, để mọi người biết rằng chú không phải là một nông dân bình thường. Chú tôi rất hãnh diện về cái bằng của mình. Buổi sáng, chú nhâm nhi ly trà và ngắm cái bằng của mình, giống như dân chơi chim vừa thưởng thức trà vừa nghe tiếng chim hót. Buổi tối, chú vừa nhăm nhi ly rượu vừa ngắm nghía cái bằng của mình và vỗ ngực tự hào: “Cả làng này, cả huyện này có thằng nào bằng cấp hơn tao? Tao làm nông cũng giống như Nguyễn Khuyến về quê ở ẩn”.

Việc bỏ dạy học của chú làm ông nội tôi thất vọng và làm cha tôi rất buồn. Nếu biết như vậy, ông nội đã không đầu tư cho chú tôi ăn học thành tài, và cha tôi đã không phải nghỉ học sớm. Cũng vì cái tính ngông cuồng như vậy, nên chú không chịu cưới vợ, vì không ai xứng đáng làm người nâng khăn sửa túi cho chú. Trước khi mất, ông nội trăn trối cho cha tôi 2 việc: “Thứ nhất là quan tâm giúp đỡ chú tôi, thứ hai là phải cho tôi ăn học thành tài để tiếp nối truyền thống hiếu học của gia đình”.

Ba cái Tết rồi tôi đã không về quê.  Năm nay, sau khi thu xếp mọi việc, tôi về quê ăn Tết và cũng tranh thủ đến thăm nhà chú. Chú vẫn như xưa, vẫn gàn dở, vẫn bảo thủ, vẫn sống thui thủi một mình, vẫn cho mình là cái rốn của vũ trụ. Sau khi nhấp xong ngụm trà, chú hỏi tôi:

- Chú nghe mày học Đại học Sư phạm gần mười năm rồi. Vậy nay mày dạy ở đâu?

Tôi đáp:

- Dạ! Cháu vẫn đang học chú à.

Chú tôi thắc mắc:

- Mày học gì mà 10 năm rồi không ra trường?

Tôi đáp:

- Dạ con đang học tiến sĩ.

Chú tôi nghe xong, vẻ mặt thoáng chút ngạc nhiên:

- Hồi xưa, mày chỉ khao khát dạy trường cấp 3 gần nhà, nay lại tham vọng học tiến sĩ để làm quan lớn à?

Tôi giảng giải cho chú:

- Ngày nay, dạy cấp 3 yêu cầu phải có bằng thạc sĩ. Vậy nên con làm luôn cái tiến sĩ để vài năm nữa đỡ mất công phải cắp sách đi học tiếp.

Chú tôi nghe xong, nhìn cái bằng thạc sĩ của mình treo trên trường và lẩm bẩm:

- Đất nước mình chuẩn bị phổ cập tiến sĩ rồi sao!

Tôi nhìn chú ái ngại vô cùng vì không biết cuộc đời chú sẽ ra sao khi không còn thú vui vừa uống rượu vừa ngắm cái bằng thạc sĩ treo trên tường nữa rồi.

Nghĩa Nam

Các tin khác

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Trong một bản báo cáo gần đây, Tổ chức Lao động thế giới (ILO) đã có những đánh giá về ngành phá dỡ tàu biển như sau: "Ngành công nghiệp phá dỡ tàu biển hiện là một trong những "thủ phạm" gây tai nạn lao động và ô nhiễm môi trường lớn trên thế giới…
Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Đêm nào cũng vậy, từ 21h các thành viên của Đội Cứu hộ SOS Thuỷ Nguyên (Hải Phòng) lại lên đường đến với những chiếc xe chẳng may gặp sự cố. Dù ngoài trời rét căm căm hay mưa phùn gió bấc, họ cũng không bỏ cuộc. Bởi phương châm của nhóm là mong ai cũng được về nhà an toàn…
Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Một ngày cách nay chừng 5 năm, chồng tôi - phóng viên Đài Phát thanh - truyền hình Quảng Bình nói rằng: “Chúng ta sắp có một người bạn đặc biệt đến chơi!”. Tôi cười thôi và không có ý kiến gì. Với chồng tôi, những người bạn anh ấy mời đến nhà bao giờ chả đặc biệt và... thường xuyên như thế.
Đừng đùa

Đừng đùa

Chỉ nói giỡn nhau mà mất mạng là chuyện có thật. Qua vài câu cà khịa là anh em đã "xách dao bầu nói chuyện". Chuyện gì cũng có đầu có mối, những dòng tin trở thành truyện siêu ngắn:
Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Khi cảm thấy bất công hoặc gặp một chuyện khó xử lí bằng thỏa thuận cá nhân thì mọi người thường làm đơn kiện lên toà án, nhờ pháp luật giải quyết. Có rất nhiều vụ kiện kì quặc trên thế giới mà khi chúng ta biết đến phải cảm thấy khó hiểu về nó.
Những huyền tích làng

Những huyền tích làng

Các cụ trong làng tôi nói rằng, theo phong thủy, thì cư dân sống quanh khu vực có những ngọn núi hình con rùa thường sẽ trường thọ, vì rùa là một trong tứ linh theo quan niệm tín ngưỡng của người phương Đông. Một số loài rùa tuổi càng cao thì… càng to ra. Nghĩa là từ lúc ra đời cho đến lúc chết đi, chúng chỉ phát triển kích thước cơ thể, còn mặt thì vẫn… trẻ măng. Điểm chung của loài rùa là chúng sống rất thọ.
Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Hàng trăm con người trên thế giới vẫn khẳng định rằng ngày nào mình cũng gặp gỡ với cái ác tuyệt đối, nhiều người đang gửi gắm cho họ những hoảng hốt, nỗi lo lắng của mình, kể cả tình trạng sức khỏe của người thân. Theo nhiều công trình nghiên cứu thì trong những năm gần đây, số người hoài nghi những người gọi là thầy trừ tà ngày càng đông, vậy mà vẫn tò mò mua những cuốn sách họ viết…
Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Mỗi năm, nước Anh có khoảng 10 ngàn thanh thiếu niên mồ côi bước vào tuổi trưởng thành. Không phải ai trong số các cô cậu bé này cũng được cha mẹ nuôi yêu thương như con đẻ. Ngày chúng trở thành người lớn, một số đứa trẻ mới thực sự nhận ra mình chỉ là người thừa ở nơi tưởng chừng như mái ấm.
Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

"Nửa đêm ân ái cùng chồng. Nửa đêm về sáng gánh gồng ra đi", câu cửa miệng của dân buôn để nói rằng, những ngày cuối năm, họ hối hả ngược xuôi, buôn đầu sông bán cuối sông. Đó là thời cơ vàng trong năm, cho những chuyến hàng "vét vụ".
Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Được coi là “lá phổi xanh” của thế giới và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu do Mạng lưới thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) công bố ngày 8-12, khoảng 8% diện tích rừng Amazon đã bị tàn phá từ năm 2000-2018, lớn hơn cả diện tích lãnh thổ của Tây Ban Nha.
Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Ngày 4-12-2020, Rudy Guede, kẻ bị tuyên án 16 năm tù vào năm 2008 với cáo buộc sát hại nữ sinh đại học người Anh Meredith Kercher, đã được toà án Italy cho phép hoàn thành bản án dưới hình thức lao động công ích thay vì ở tù. Rudy đã bắt đầu lao động công ích tại một thư viện ở thị trấn Lazio. Sau khi thư viện này đóng cửa để phòng chống dịch bệnh COVID-19, hắn trở thành tình nguyện viên cho tổ chức từ thiện Caritas. Đồng thời, hắn cũng chuẩn bị hoàn thành bằng thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử tại Đại học Roma Tre.
Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Cách đây không lâu, Công ty nghiên cứu bất động sản CBRE đã công bố khảo sát giá nhà tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mức giá nhà trung bình hiện nay lần lượt là 2.500 USD/m2 và 1.500 USD/m2. Trong khi đó, một nghiên cứu của Công ty Nielson mới đây cho thấy có khoảng 80% hộ dân đang sinh sống ở hai thành phố lớn này, có mức thu nhập bình quân hàng tháng chỉ trên dưới 15 triệu đồng (tương đương 700 USD/tháng).
Gió rừng đồi Thung

Gió rừng đồi Thung

Truyền thuyết Mường Sương kể rằng có Nàng Tiên ham chơi thường bay lượn nay đây mai đó. Một ngày, nàng Tiên chợt bắt gặp miền thung trập trùng đồi núi, đồng ruộng tươi tốt, suối chảy róc rách, thác reo cười tung hoa nhũ thạch, không khí mát mẻ trong trẻo y như trên thiên giới. Không kiềm giữ được niềm ham thích, Nàng Tiên hạ cánh xuống và ở lại vùng miền đồi….
Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Lại chuyện lụt. Nghe mãi, buồn thêm buồn. Nhưng không nói chuyện lụt thì chẳng biết nói chuyện chi. Vì từ bữa đến nay đã hơn tháng mà tất cả vẫn còn ngổn ngang đổ vỡ. Đi từ Lệ Thủy về Quảng Ninh, từ Quảng Ninh lên Minh Hóa, tôi đã gặp những ngôi làng vốn quen nay trở nên lạ lẫm trong bàng hoàng, đau xót. Những ngôi làng xưa xắc mang vẻ đẹp thân gần bỗng dưng bị lụt đổi tên. Ngay cả người làng cũng gọi làng mình bằng cái tên mới.
Lòng tự trọng bị tổn thương

Lòng tự trọng bị tổn thương

Vụ nữ sinh An Giang tự tử hôm 30-11 vì cách hành xử của nhà trường cho thấy tầm quan trọng của ứng xử giữa nhà trường và học sinh, sai một ly đi một dặm. May mắn là nữ sinh được cứu kịp thời.
Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Điều lạ lùng là người ta không chỉ nói xấu kẻ người ta ghét/ đố kỵ, con người có xu hướng nói xấu ngay cả người thân, gần gũi với mình nhất. Trong đó, phụ nữ ưa thích nói xấu hơn đàn ông, phổ biến nhất vẫn là vợ nói xấu chồng...
Nói xấu chồng!...

Nói xấu chồng!...

Gia đình là tế bào của xã hội. Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nói lên câu ấy, nhưng để có một tế bào khỏe, một gia đình, xã hội tốt đẹp, người ta cần sự cố gắng, từ nhiều phía. Bài viết này của chúng tôi đề cập đến một khía cạnh đang diễn ra trong đời sống hiện nay đó là hiện tượng vợ chồng nói xấu nhau, gây nên những năng lượng tiêu cực cho hôn nhân, qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái lành mạnh, gắn kết của gia đình, xã hội.
Ngồi học… trên ngọn cây

Ngồi học… trên ngọn cây

Giáo dục là nhân tố quan trọng, hết sức cần thiết của mỗi quốc gia và con đường dẫn đến tri thức của sự giáo dục rất dài phải có sự kiên trì nỗ lực mới có thành quả.