Phim Nhà nước tài trợ: Đầu tư thế nào cho hiệu quả?

Đạo diễn Đặng Nhật Minh: Phải bắt đầu từ khâu duyệt kịch bản

Đây không phải là câu chuyện mới nhưng chúng ta vẫn không dám thay đổi. Hãy để những người quyết định duyệt kinh phí cho các phim do Nhà nước đặt hàng cùng những người thực hiện những phim do nhà nước đặt hàng  ngồi lại với nhau để tìm ra nguyên nhân vì sao hầu hết các bộ phim đều trong tình trạng đắp chiếu. Nhưng theo tôi biết thì chưa bao giờ họ làm việc đó. Có cảm tưởng những người cấp kinh phí lẫn những người nhận kinh phí của Nhà nước để làm phim cũng không mấy quan tâm tìm ra nguyên nhân của hiện tượng trên.

Ngay cả tìm hiểu lý do vì sao khán giả thờ ơ với dòng phim này, cần có những cuộc điều tra tâm lý khán giả một cách thật nghiêm túc. Việc này bấy lâu nay cũng không ai làm.

Lẽ ra đây là một vấn đề mà Nhà nước phải tổng kết từ lâu rồi.Đến bây giờ mới đặt vấn đề thì quá muộn. Gần đây có phim "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" do tư nhân sản xuất và Nhà nước góp vốn theo hình thức tư nhân Nhà nước hợp doanh. Kết quả rất khả quan. Nếu tiếp tục mô hình này cần ban hành một quy chế rõ ràng về hình thức kinh doanh mới mẻ này trong điện ảnh để tất cả các Hãng phim tư nhân đều có thể tham gia . Đồng thời về mặt tài chính cũng cần có quy định riêng cho việc giải ngân những bộ phim do tư nhân sản xuất có nhà nước góp vốn như phim trên.

Lý do vì sao các đạo diễn gạo cội thất bại ở phim Nhà nước tài trợ thì nên hỏi chính họ. Riêng tôi phim nào do Nhà nước tài trợ tôi đều cố gắng làm tốt, không bị tâm lý hay áp lực gì cả. Những phim đó không phải là những phim "cúng cụ" làm ra để xếp kho.Tôi nghĩ, mọi người đều biết rất rõ thực trạng lãng phí của những bộ phim nhà nước, nhưng không biết thay đổi từ đâu?Có lẽ nên bắt đầu từ khâu quan trọng đầu tiên là khâu duyệt kịch bản để đưa vào sản xuất chăng?Hãy để những người có trách nhiệm trước ngân sách của Nhà nước trả lời cho câu hỏi trên.

Đạo diễn Phan Đăng Di: Nêu đầu tư cho những giọng nói mới trong điện ảnh

Chúng ta nên thay đổi thói quen tư duy điện ảnh Nhà nước hay điện ảnh tư nhân mà phải nhìn rộng hơn, vì một sự phát triển văn hóa chung của đất nước. Quỹ tài trợ của Nhà nước cho điện ảnh rất quan trọng, nhưng rõ ràng, chúng ta nên mở rộng biên độ của nó. Từ trước đến nay chúng ta vẫn giữ tư duy cũ, chọn sự an toàn tuyệt đối trong khi điện ảnh là sự thách thức, bùng nổ, là sự sáng tạo, làm mới mình. Chúng ta vo tròn một cục trong sự an toàn nên nền điện ảnh của chúng ta không hy vọng có sự đột phá, đổi mới.

Thực tế, số tiền đầu tư cho điện ảnh rất tốn kém, mấy chục tỷ không phải là con số quá lớn. Nhưng đầu tư như thế nào cho hiệu quả. Ở các nước phát triển, người ta cũng đầu tư cho điện ảnh, nhưng họ hướng tới những người trẻ, những tiếng nói mới, sẽ là thế hệ kế cận cho điện ảnh nước nhà. Họ duyệt các dự án và thấy hay sẽ tài trợ cho những người trẻ làm. Ở Pháp vẫn có những bộ phim Nhà nước tài trợ không ra rạp, không doanh thu nhưng họ hướng tới những tác phẩm đầu tay để khuyến khích những người trẻ làm nghệ thuật. Chúng ta thì không, chúng ta e dè với những tiếng nói mới. Hiếm hoi có những trường hợp như "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" có doanh thu lớn như thế.

Chúng ta phải xác định được điều gì quan trọng trong sự phát triển của điện ảnh lúc này, vì những năm qua, sự đầu tư của Nhà nước vào điện ảnh không hiệu quả. Chúng ta nên mở rộng biên độ tài trợ, hướng tới những người trẻ, những dự án mới không nằm trong tiêu chí cứng nhắc của Nhà nước. Họ là những gương mặt điện ảnh Việt Nam tương lai. Nhưng tôi cảm giác như những người lãnh đạo của nền điện ảnh hiện nay ít quan tâm. Nếu chúng ta không thay đổi tiêu chí phim đặt hàng ngay từ bây giờ, thì chúng ta sẽ không thể có phim hay, phim chất lượng nghệ thuật ra rạp. Chúng ta bao nhiêu năm vẫn quẩn quanh với những cái cũ, tư duy cũ. Các nước có sự tiếp nối của những người trẻ, còn chúng ta, đang bị đứt quãng vì lo lắng thái quá với những tiếng nói mới, giọng điệu mới. Thời đại đã thay đổi và chúng ta phải nhìn nhận nền điện ảnh của chúng ta ra thế giới vẫn là số không. Trong khi điện ảnh là bộ mặt văn hóa của một quốc gia, tại sao không đặt câu hỏi đó để có những quyết sách đúng đắn hơn thay vì vẫn lặp lại sai lầm đã thành một lối mòn trong tư duy.