Ngay từ những ngày đầu giành độc lập, cùng với đối ngoại Đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân, đối ngoại Công an đã góp phần củng cố lòng tin chiến lược với các đối tác trên thế giới, tăng cường tiềm lực, sức mạnh tổng hợp để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.
 |
| Trung tướng Nguyễn Thanh Sơn, Cục trưởng Cục Đối ngoại điện đàm với Vụ trưởng, Ban Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Ấn Độ ngày 11/6/2021. |
Củng cố lòng tin chiến lược làm cơ sở cho hợp tác
Không phải đến khi chính thức trở thành cơ quan chuyên trách thực hiện công tác đối ngoại của Bộ Công an từ ngày 18/6/1981, hoạt động đối ngoại của lực lượng Công an mới được thực hiện. Nhìn lại lịch sử, có thể thấy, ngay từ những năm 1950, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn mới, đòi hỏi phải có sự ủng hộ quốc tế đối với công cuộc kháng chiến chống Pháp, các hoạt động đối ngoại đầu tiên của Nhà nước Việt Nam non trẻ nói chung cũng như của lực lượng CAND nói riêng đã được quan tâm, chú trọng.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến gian khổ nhưng đầy vinh quang của dân tộc, lực lượng Công an nói chung và lực lượng đối ngoại của Bộ Công an nói riêng đã không ngừng nỗ lực thúc đẩy quá trình hợp tác quốc tế, kêu gọi sự ủng hộ to lớn về vật chất cũng như tinh thần của các nước Xã hội chủ nghĩa anh em và của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới, góp phần tạo nên những thắng lợi to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bước vào công cuộc Đổi mới, lực lượng CAND đã thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ và tích cực hội nhập quốc tế, công tác đối ngoại CAND đã được mở rộng, đi vào chiều sâu, thực chất trên nhiều lĩnh vực, với nhiều đối tác; chủ động thu thập, phân tích thông tin, đánh giá, dự báo sâu sát tình hình quốc tế và trong nước, kịp thời tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ kiến nghị lãnh đạo Đảng, Nhà nước về các chủ trương, quyết sách tầm chiến lược bảo đảm ANTT phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đối ngoại của đất nước.
Đến nay, Bộ Công an đã có quan hệ hợp tác với tất cả 194 quốc gia thành viên của Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế INTERPOL, trong đó quan hệ chính thức với 150 bộ, cơ quan ngang bộ của 64 quốc gia và vùng lãnh thổ, thiết lập quan hệ nhiều mặt với cơ quan thực thi pháp luật của các nước Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, tham gia hoạt động tại 18 tổ chức, 13 diễn đàn, 12 cơ chế hợp tác trong và ngoài khu vực.
Một dấu mốc quan trọng trong chặng đường 40 năm phát triển của Cục Đối ngoại là thực hiện việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an, nâng cao hiệu quả của công tác đối ngoại kết hợp với thúc đẩy và bảo đảm quyền con người, ngày 6/8/2018, Bộ Công an đã ký Quyết định số 4005/QĐ-BCA quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Cục Đối ngoại. Cục Đối ngoại có chức năng tham mưu giúp Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ trưởng về chiến lược, kế hoạch công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế của lực lượng CAND và chức năng Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo về nhân quyền của Chính phủ. Cục Đối ngoại đã chủ động tiếp xúc, gặp gỡ với các cơ quan đại diện ngoại giao, các tổ chức quốc tế, đại diện cơ quan thực thi pháp luật các nước tại Việt Nam; nghiên cứu tham mưu, thực hiện chuyển tải thông điệp cấp cao nhằm củng cố lòng tin chính trị, tăng cường hợp tác với các nước lớn, góp phần xử lý các trở ngại, thu hẹp khoảng cách, khác biệt, nâng cao hiệu quả hợp tác, huy động nguồn lực bên ngoài để phát triển, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước, cũng như nâng cao hiệu quả tham gia phòng ngừa, ứng phó với các mối nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu.
Trong 10 năm gần đây, Cục Đối ngoại đã tham mưu lãnh đạo Bộ Công an xây dựng, ký kết hơn 80 văn bản hợp tác với các nước về các lĩnh vực phòng, chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, tội phạm ma túy, mua bán người, tội phạm sử dụng công nghệ cao, di cư bất hợp pháp, tội phạm khủng bố và tài trợ khủng bố, tương trợ tư pháp về hình sự, dẫn độ tội phạm, chuyển giao người bị kết án phạt tù…, tạo hành lang pháp lý cho việc hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn lực quốc tế, thúc đẩy hợp tác về đào tạo, hợp tác về công nghiệp an ninh phục vụ công tác Công an, góp phần thiết thực nâng cao sức mạnh và tiềm lực cho lực lượng Công an, đồng thời đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đổi mới tư duy đối ngoại, thích ứng với ngoại giao số
Đối ngoại CAND là một phần quan trọng trong hệ thống đối ngoại Đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân đã chủ động thích ứng tận dụng sự phát triển của công nghệ số, tận dụng nền tảng Internet, mạng xã hội làm công cụ triển khai các hoạt động đối ngoại. Trước sự chuyển đổi số quốc gia đang phát triển mạnh mẽ, ngoại giao thời công nghệ số là tổng hợp của ba sức mạnh: khả năng quyến rũ, khả năng gây sức ép và khả năng hợp tác.
Dịch COVID-19 cũng là phép thử đối với công tác đối ngoại khi giao thông quốc tế bị ngừng trệ, các hoạt động gặp gỡ, tiếp xúc cấp cao khó thực hiện trực tiếp, đa số đều phải thực hiện dưới hình thức trực tuyến đặt ra bài toán phải đổi mới, thích ứng ngay để không làm gián đoạn các hợp tác, tạo dựng lòng tin chính trị mở đường cho các hợp tác về kinh tế, bảo vệ lợi ích của đất nước, bảo vệ công dân Việt Nam ở nước ngoài.
Chủ động thích ứng với xu hướng thời đại đã giúp hoạt động đối ngoại CAND biến nguy thành cơ trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp trên phạm vi toàn cầu, đối ngoại CAND vẫn thực hiện hiệu quả các hội nghị lớn mà Bộ Công an chủ trì trong năm chủ tịch ASEAN như Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia (AMMTC14); tham gia đầy đủ, có trách nhiệm các Hội nghị quốc tế theo hình thức trực tuyến…
Với tinh thần chủ động hợp tác quốc tế, thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế, chia sẻ khó khăn trong hoạn nạn, Cục Đối ngoại đã tham mưu lãnh đạo Bộ thăm hỏi, hỗ trợ kịp thời các trang thiết bị, vật tư y tế cần thiết cho 45 cơ quan thực thi pháp luật 17 nước có quan hệ truyền thống, gắn bó với Việt Nam, tạo ấn tượng tốt đẹp, tăng cường lòng tin, sự hiểu biết, thiện cảm với Việt Nam.
Bên cạnh đó, Bộ Công an cũng nhận được sự hỗ trợ trang thiết bị y tế, vật tư y tế từ một số đối tác phục vụ công tác phòng, chống dịch. Bệnh viện CIMEQ của Cuba khẳng định hợp tác lâu dài với lực lượng y tế Bộ Công an trong điều trị ung thư và các lĩnh vực y tế dự phòng và nghiên cứu vaccine phòng, chống dịch COVID-19.
Với những thành tích đó, Cục Đối ngoại, Bộ Công an đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Chiến công hạng Nhất (1995), Huân chương Quân công hạng Ba (2001), Huân chương Quân công hạng Nhì (2011), Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (2006) và Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (2021)…
Tiếp nối truyền thống vẻ vang của đối ngoại CAND, với sự đầu tư đổi mới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, thế hệ cán bộ, chiến sĩ Cục Đối ngoại, Bộ Công an có niềm tin vững chắc sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong việc tạo lập môi trường hòa bình, ổn định, huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước.
