Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định vị trí đặc biệt của văn hóa. Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 đã xác lập văn hóa là một trong ba mặt trận (chính trị, kinh tế, văn hóa), thể hiện tư duy, tầm nhìn, và sự quan tâm sâu sắc của Đảng trong phát triển văn hóa.

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại - Lãnh tụ thiên tài của Đảng - Anh hùng giải phóng dân tộc - Danh nhân văn hóa kiệt xuất đã khẳng định: “Văn hoá phải hướng dẫn quốc dân thực hiện Độc lập, Tự cường và Tự chủ”, “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.

Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh, xuyên suốt các kỳ Đại hội, các Nghị quyết, Kết luận, Chỉ thị của Trung ương, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đều nhấn mạnh: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển; xây dựng nền văn hóa Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, tính nhân văn, dân chủ và khoa học.

"Thực tiễn đã chỉ ra rằng, khi văn hóa được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, cán bộ văn hóa đóng vai trò quan trọng thì sức mạnh nội sinh của văn hóa sẽ được chuyển hóa thành sức mạnh chính trị - xã hội, góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam, đóng góp vào những thành tựu to lớn trong 40 năm đổi mới đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng", Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, kinh tế phát triển, chính trị, xã hội ổn định, quốc phòng an ninh được giữ vững là tiền đề xây dựng, phát triển văn hóa và con người. Đến lượt mình, văn hóa lại là động lực của phát triển kinh tế - chính trị - xã hội; bởi văn hóa bắt nguồn từ yếu tố nguồn lực con người.

Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Các giá trị văn hóa phải được gắn kết chặt chẽ, hài hòa, thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường tới quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới; đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước, cho tương lai của dân tộc.

Để phát huy sức mạnh nội sinh của văn hoá và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng khẳng định, phát triển văn hóa cần đặt trong mối quan hệ tổng thể, gắn kết chặt chẽ, hài hòa với chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. "Phân tích đến cùng, sự phát triển của xã hội chính là sự phát triển của văn hóa; và sự thăng hoa của văn hóa là đỉnh cao nhất của sự phát triển", Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhận định.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cũng nhìn nhận, văn hóa và con người là hai nhân tố có tác động, gắn bó mật thiết với nhau. Cần xây dựng đồng bộ môi trường văn hóa với xây dựng con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới. Triển khai hiệu quả Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam là yếu tố quyết định tạo nên động lực sáng tạo, sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ, khơi dậy truyền thống yêu nước, khát vọng vươn lên mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh đó, văn hóa trong kỷ nguyên mới cần lấy hạnh phúc của đồng bào, của dân tộc làm cơ sở. Văn hóa là một mặt trận; xây dựng và phát triển văn hóa là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì.

Nêu giải pháp cụ thể để thực hiện những định hướng đó, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu rõ, cần đổi mới mạnh mẽ, toàn diện tư duy, thống nhất nhận thức về phát triển văn hóa. Hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, giải phóng và khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa, con người. Xác định đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước, cho tương lai của dân tộc.

"Những cán bộ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch cần làm tốt vai trò “người gieo hạt văn hóa”, để những giá trị tốt đẹp được vun trồng, bồi đắp từ những việc nhỏ. Mỗi tác phẩm văn học nghệ thuật phải có sức “lay động” lòng người; mỗi vở diễn phải mang “hơi thở cuộc sống”, mang “tầm vóc của dân tộc và thời đại”; mỗi cuốn sách phải mang “mạch đời” trong đó… để hướng tới những giá trị chân - thiện - mỹ. Di sản văn hóa phải trở thành tài sản.

Thể thao cho mọi người phải thực sự trở thành nền tảng, tạo bứt phá cho thể thao thành tích cao, mang về vinh quang cho Tổ quốc. Du lịch phải vẽ lại bản đồ du lịch Việt Nam, tiếp tục là điểm sáng của du lịch thế giới. Báo chí truyền thông phải thực sự là dòng chủ lưu, tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hóa, đóng góp xứng đáng vào bảo đảm quốc phòng - an ninh, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế đất nước", Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, coi phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo là động lực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP, tạo việc làm chất lượng cao và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia. Đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số, bảo đảm an ninh văn hóa, an toàn thông tin, nâng cao năng lực chủ động trong không gian số, xây dựng các nền tảng số, dữ liệu văn hóa quốc gia, số hóa di sản, phát triển nội dung số do Việt Nam làm chủ và tăng cường các biện pháp bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian mạng. Đồng thời, chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, chuyển đổi toàn diện tư duy từ “giao lưu, gặp gỡ” sang “hợp tác đích thực”, tăng cường và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.

"Lấy thực tiễn cuộc sống của người dân làm trung tâm, lấy sức mạnh tổng hợp quốc gia làm cơ sở để viết nên “câu chuyện Việt Nam” trong kỷ nguyên mới", Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.