Phát huy nghệ thuật sân khấu truyền thống trong sân khấu hiện đại: Một vốn bốn lời

Đưa nghệ thuật truyền thống phục vụ công chúng trong nước, tiếp cận du khách nước ngoài, hàng loạt các chương trình biểu diễn định kỳ cho đến tác phẩm được dàn dựng mới bước đầu khẳng định được những vị trí nhất định trong lòng khán giả. Khi những giá trị nghệ thuật truyền thống được phát huy trên sân khấu hiện đại, câu chuyện về lời lãi phía sau các chương trình này tất nhiên không phải dừng lại ở chuyện cân, đong, đo, đếm được bằng thước đo mang tính kinh tế.

Biểu diễn định kỳ phục vụ công chúng khán giả trong nước, hướng đến đối tượng khách du lịch đến TP Hồ Chí Minh trong một vài năm trở lại đây phải kể đến múa rối nước, À Ố show và Hồn Việt... “Sinh sau đẻ muộn” có “Sen” của Nhà hát Ca múa nhạc Bông Sen diễn ra vào tối ngày 5 hằng tháng tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh. Riêng với sân khấu cải lương, “ghi điểm” gần đây nhất và để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng người xem không thể không kể đến chương trình kỷ niệm ngày mất của cố nghệ sĩ Thanh Nga. Cháy vé trước ngày biểu diễn, giá vé “chợ đen” đội lên gấp đôi khiến ban tổ chức phải diễn thêm để đáp ứng nhu cầu khán giả khiến chương trình trở thành hiện tượng lạ trong thời điểm sân khấu cải lương đang bị cho là đang trong giai đoạn thoái trào mặc dù đã có nhiều nỗ lực cách tân để lôi kéo sự chú ý của khán giả mua vé vào rạp. Vở hài kịch dân gian “Thị Hến” được NSND Lê Khanh “tận dụng” khá nhiều vốn liếng sân khấu truyền thống của cha ông trong dàn dựng liên tục được đón nhận từ Bắc vào Nam đã, đang tạo những dấu ấn nhất định khi công diễn từ Bắc vào Nam...

Được người xem đón nhận đồng nghĩa với có doanh thu, vốn quý cha ông được phát huy, tài năng, tâm huyết của người nghệ sĩ được khẳng định trong lòng công chúng và cũng đồng nghĩa với việc khẳng định, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, dù ít, dù nhiều. Nghệ sĩ Linh Huyền, “bà bầu” gắn liền với chuỗi chương trình Hồn Việt tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh từng chia sẻ rằng, chị làm Hồn Việt chỉ vì quá yêu, quá tiếc cái vốn nghệ thuật truyền thống của cha ông. Bằng các tiết mục ca múa nhạc dân tộc độc đáo với độc tấu đàn bầu, đàn kìm, đàn đá, đàn TRưng, Klông pút, đàn Kơní, sáo, hát dân ca Bắc Bộ, chầu văn Huế, múa, tuồng, chèo, hát xẩm, nhã nhạc cung đình, cải lương... Hồn Việt giữ được vị trí nhất định trong lòng khán giả, đặc biệt là du khách đến Việt Nam. Đây cũng là một trong những chương trình được du khách bỏ phiếu  nhiều nhất trên một chuyên trang về du lịch của nước ngoài trong năm vừa qua. Nghệ sĩ có doanh thu, dẫu không hẳn là cao bởi ngoài tiền bán vé còn có thêm nhà tài trợ.

Múa Sen, một trong những tiết mục được đánh giá cao nhờ kết hợp thành công yếu tố truyền thống và hiện đại.
Múa Sen, một trong những tiết mục được đánh giá cao nhờ kết hợp thành công yếu tố truyền thống và hiện đại.

Sau Hồn Việt, chương trình "Năm tháng không phai” tiếp tục được ra mắt khán giả. Được những người thực hiện đầu tư nhiều tâm, sức lẫn kinh phí với mong muốn được nhận lại “sự sống của cải lương”, hy vọng có thêm “những giọt nước mát, vung tưới cho những cây cải lương trong thời buổi khó khăn và hội nhập như hiện nay” dù rằng, như chính lời thanh minh từ phía ban tổ chức sau chương trình là, mặc dù không mang đến một sân khấu sang trọng, không bắt mắt về ngoại cảnh... nhưng chương trình đã đem đến cho khán giả một luồng gió thời xa xưa của sân khấu cải lương, tuy thô sơ nhưng mà đẹp, chân chất, mộc mạc. Tất nhiên, nghệ sĩ không hát nhép, không nhắc tuồng, người dàn dựng không xử lý âm thanh hiện đại... Làm được điều đó, người nghệ sĩ nếu không lao động, không thẩm thấu được nghệ thuật sân khấu cải lương ắt hẳn không làm được.

Cũng làm vì tâm huyết với vốn quý của cha ông, NSND Lê Khanh với “Thị Hến” may mắn hơn, ít nhất là về mặt tài chính. Chị cho biết, khi làm “Thị Hến”, những ưu điểm của sân khấu truyền thống được chị tập trung phát huy. Tính ước lệ vốn phổ biến trong nghệ thuật sân khấu truyền thống giúp hành trang của đoàn gọn nhẹ hơn khi lưu diễn. Nghệ thuật khẩu thuật vốn quen thuộc trong chiếu Chèo truyền thống lại trở thành yếu tố lạ hấp dẫn với khán giả của sân khấu hiện đại. Có một thực tế hiện nay là trong khi các sân khấu trong nước chạy theo tính “tả thực” của sân khấu nước ngoài thì nghệ sĩ các nước bạn, kể cả những nước có nền nghệ thuật sân khấu phát triển bậc nhất hiện nay lại đang rất “thịnh” tìm hiểu, học tập tính ước lệ trong sân khấu truyền thống Việt Nam. Cũng theo NSND Lê Khanh, điều này không lạ bởi thực ra, mỗi bên đều đi tìm những điều mình thiếu. Cái mình có sẵn, không có lý nào mình bỏ phí, không phát huy...

Thực tế, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong sân khấu hiện đại đúng mức và đúng cách tạo sự mới lạ cho khán giả trong nước, bước đầu đưa nghệ thuật truyền thống tiếp cận du khách nước ngoài. Cái lợi mang về cho đoàn, cho nghệ sĩ, bên cạnh doanh thu phòng vé, bên cạnh được chi trả thù lao là phát  huy được tài năng, được làm điều mình yêu thích. Ngược lại, vở diễn cũng đòi hỏi sự lao động, học tập nghiêm túc, khả năng lao động nghệ thuật thực sự của mỗi diễn viên. Rèn luyện trở thành yêu cầu bắt buộc với người nghệ sĩ. Không nghiêm túc học tập, lao động, không am hiểu, thẩm thấu cái vốn quý của cha ông và đủ bản lĩnh biến thành sản phẩm nghệ thuật của riêng mình, chắc chắn chương trình không thể thành công. Tài năng của nghệ sĩ và sự lan tỏa giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống của cha ông trong đời sống mới là “cái lời” lâu dài của các chương trình như thế

N.Nguyễn

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.