Trong cáo trạng của đại diện VKS công bố, nổi bật lên trong đó là vai trò, thủ đoạn của bà Trương Mỹ Lan về việc thành lập và điều hành “hệ sinh thái” Vạn Thịnh Phát với hơn 1.000 doanh nghiệp gồm các công ty con, công ty thành viên trong và ngoài nước, được chia thành nhiều tầng lớp. Trong đó, Tập đoàn Vạn Thịnh Phát giữ vai trò trung tâm, nắm giữ cổ phần, kiểm soát toàn bộ hoạt động của các công ty trong hệ sinh thái và thường không tham gia trực tiếp vào hoạt động kinh doanh.
Trong số 86 bị cáo ra tòa trong vụ án Vạn Thịnh Phát, ông Chu Lập Cơ (Chu Nap Kee Eric - Chủ tịch HĐQT Công ty CP đầu tư Times Square) là bị cáo phải cần tới phiên dịch. Ông Chu Lập Cơ là người có ảnh hưởng và giúp sức không nhỏ cho vợ, bà Trương Mỹ Lan, thực hiện các hành vi phạm tội.
Ông là cổ đông chính (có 99,26% cổ phần), Chủ tịch Hội đồng quản trị, giữ vai trò quyết định cao nhất tại Công ty Cổ phần Times Square Việt Nam. Năm 2012, để lập hồ sơ vay vốn tại Ngân hàng SCB nhằm cơ cấu các khoản nợ xấu sau khi hợp nhất 3 ngân hàng, gồm ngân hàng Đệ Nhất, Ngân hàng Việt Nam Tín Nghĩa và Ngân hàng Sài Gòn thành Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), Trương Mỹ Lan đã trao đổi, thống nhất với Chu Lập Cơ và lãnh đạo Ngân hàng SCB về việc sử dụng tài sản Dự án Times Square (Quyền sử dụng đất thuê và tài sản hình thành trong tương lai gắn liền với đất thuê) gồm Cao ốc phức hợp Văn phòng – Khách sạn – Căn hộ cao cấp – Trung tâm Thương Mại Times Square (tọa lạc tại số 22-36 Nguyễn Huệ và 57-69F Đồng Khởi, phường Bến Nghé, quận 1, TP Hồ Chí Minh và Quyền tài sản có liên quan) để đảm bảo cho các khoản vay.
Thực hiện theo chỉ đạo của Trương Mỹ Lan, Chu Lập Cơ đã ký Biên bản họp Đại hội đồng cổ đông, Biên bản họp Hội đồng quản trị của Công ty Times Square chấp thuận thế chấp tài sản của Công ty bảo lãnh nợ vay cho các cá nhân, tổ chức do bà Lan chỉ định.
Sau khi có tài sản đảm bảo để vay vốn, Trương Mỹ Lan chỉ đạo các cá nhân tại Ngân hàng SCB, Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Công ty Times Square lập các hồ sơ vay vốn “khống”; nhờ người đứng tên các khoản vay và ký “khống” hồ sơ, thủ tục vay vốn. Bằng phương thức này, từ tháng 12/2012 đến tháng 12/2014, Chu Lập Cơ đã giúp Trương Mỹ Lan hợp thức hóa hồ sơ vay vốn “khống” để giải ngân số tiền vay tại Ngân hàng SCB cho 73 khoản vay của 67 khách hàng, tổng số tiền giải ngân gần 30 ngàn tỷ đồng, thời hạn vay vốn 5 năm. Toàn bộ số tiền vay vốn được sử dụng cho mục đích riêng của Trương Mỹ Lan.
Đến năm 2017, do phương án vay vốn là lập “khống”, khoản vay chỉ dùng trả nợ xấu, không có nguồn để thu hồi gốc, lãi nên các khoản nợ đến hạn nhưng không thể trả được, Trương Mỹ Lan thuyết phục Chu Lập Cơ ký Biên bản họp HĐQT Công ty Cổ phần Times Square, tiếp tục sử dụng tài sản của Công ty Times Square để thế chấp đảm bảo nghĩa vụ thanh toán nợ vay cho 54 khách hàng đang vay vốn tại Ngân hàng SCB nhằm gia hạn nợ. Tổng dư nợ được đảm bảo gần 36 ngàn tỷ đồng.
Tính đến thời điểm ngày 17/10/2022, tổng nghĩa vụ các khoản nợ do Chu Lập Cơ ký hợp thức thủ tục còn 46 khoản vay với dư nợ gốc hơn 19,5 ngàn tỷ, đồng; nợ lãi hơn 19,6 ngàn tỷ đồng; tổng cộng dư nợ là 39,2 ngàn tỷ đồng. Sau khi đối trừ giá trị tài sản bảo đảm của các khoản vay mà Chu Lập Cơ đã ký các tài liệu để hợp thức thủ tục vay vốn nêu trên (theo kết quả định giá của Công ty Hoàng Quân tại thời điểm ngày 30/9/2022 được SCB chấp nhận có đủ pháp lý để trích lập dự phòng rủi ro được phân bổ cho các khoản vay còn dư nợ nêu trên) là 30,1 ngàn tỷ đồng. Như vậy, ông Chu Lập Cơ đã giúp sức cho vợ, bà Trương Mỹ Lan, gây thiệt hại cho Ngân hàng SCB số tiền hơn 9,1 ngàn tỷ đồng.
Với hành vi của mình, ông Chu Lập Cơ bị truy tố về tội “Rửa tiền” và “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng”.
“Bóng ma” phía sau những bản hợp đồng khống trong vụ Vạn Thịnh Phát 
Kiểm sát viên trong vụ Vạn Thịnh Phát: đọc cáo trạng thôi đã đủ mệt! 
Những hình ảnh "nóng hổi" tại phiên khai mạc xét xử đại án Vạn Thịnh Phát 
