Không còn phép màu
Nhắc về quãng thời gian hơn 5 năm làm việc cùng các đội tuyển Việt Nam của HLV Park Hang-seo, nhiều người sẽ dùng từ "phép màu" để miêu tả. Thật vậy, dưới thời HLV Park, bóng đá Việt Nam đã chạm đến những dấu mốc chưa từng có trong lịch sử. Nhưng hành trình nào cũng có điểm kết thúc, và HLV Park cũng đến lúc không thể "làm phép" nữa.
Vòng loại thứ 3 World Cup 2022 là nơi chứng kiến đẳng cấp khác biệt của những đội tuyển hàng đầu châu Á so với Việt Nam. Họ không chỉ sở hữu những cầu thủ cao to hơn, mạnh mẽ hơn, mà vượt trội trong mọi khía cạnh. Nhật Bản, Australia có thể không thắng đậm Việt Nam, nhưng họ luôn tạo một bức tường đẳng cấp mà đối thủ khó có thể vượt qua.
Trong các giải đấu khu vực, HLV Park cũng không còn là chiến lược gia bách chiến bách thắng nữa. Liên tiếp trong 2 năm, đội tuyển nhận thất bại ở AFF Cup mỗi khi đối đầu Thái Lan. Một lần nữa, người Thái trở thành "ông kẹ" trước bóng đá Việt Nam. Năm 2021, đội tuyển thua đội hình 1 của Thái Lan và năm tiếp theo không thắng được đội hình 3.
Trên cương vị đương kim vô địch, Thái Lan đến AFF Cup 2022 mà không có 15 tuyển thủ đội hình 1. Nhưng với những cầu thủ hiếm khi được đá chính trên tuyển, HLV Polking vẫn lên ngôi vô địch. Ở chiều ngược lại, thất bại thứ 2 liên tiếp trước người Thái là một minh chứng khác cho thấy phép màu Park Hang-seo không còn hữu dụng nữa.
Một trong những nguyên nhân chính làm HLV Park không thể tạo thêm phép màu là bị đối thủ "bắt bài". Khi đó, HLV Park dần bộc lộ các hạn chế của mình, đặc biệt trong khâu chủ động kiểm soát bóng và áp đặt thế trận lên đối phương. Tuyển Việt Nam từng chơi rất hay trước những đối thủ ngang cơ, nhưng điều đó giờ không còn nữa.
Ở một góc độ nào đó, HLV Troussier đang phải tiếp nhận một công việc khó khăn hơn cả HLV Park lúc mới đến Việt Nam. Đội tuyển quốc gia và đội U23 giờ đây được kỳ vọng rất cao, nhưng tiềm năng gây đột biến không nhiều. Những cầu thủ hạt nhân làm nên thành công cho HLV Park như Quang Hải, Công Phượng, Văn Đức cũng bước vào thời kỳ "đi ngang".
Giữa bối cảnh đó, mức độ am hiểu bóng đá Việt Nam của HLV Troussier, đặc biệt là trò cũ từ lò PVF được kỳ vọng làm nên khác biệt. Nhưng có một thực tế là phần lớn những cầu thủ như vậy lại chưa thể hiện được nhiều ở cấp độ CLB. Nếu họ chưa đủ khả năng chơi cho các đội V.League, thật khó hình dung viễn cảnh nhóm cầu thủ này có thể khoác áo đội tuyển quốc gia.
Lúc sinh thời, cố HLV Alfred Riedl từng nói làm HLV trưởng đội tuyển Việt Nam là "tay không bột gột nên hồ". HLV Troussier đang ở vị trí thuận lợi hơn so với ông Riedl 15-20 năm trước, nhưng kỳ vọng đặt lên vai “Phù thủy trắng” cũng lớn hơn nhiều. Chỉ có ông mới có thể mang trong mình lời giải cho nhiệm vụ đưa bóng đá Việt Nam đến World Cup và đó cũng là nhiệm vụ rất khó khăn.
Dàn trợ lý có một không hai
Theo những thông tin ban đầu, đội ngũ trợ lý của HLV Troussier sẽ bao gồm những người từng làm việc cùng ông ở PVF. Trong số đó, một vài trợ lý ngôn ngữ, cũng như phụ trách công việc chuyên môn là dân "ngoại đạo" không xuất thân từ bóng đá. Đây là điểm thuận lợi, nhưng cũng mang không ít khó khăn nếu họ làm việc cho đội tuyển Việt Nam.
Trên thế giới, những huấn luyện viên "ngoại đạo" dần xuất hiện ngày một nhiều hơn. Họ có thể không phải cầu thủ, nhưng lại nắm rõ sơ đồ chiến thuật và cách vận hành một đội bóng. Người thành công nhất trong những HLV ngoại đạo như thế là Andre Villas-Boas. Ông được chọn làm trợ lý cho HLV Bobby Robson ở Porto sau một lần đến gõ cửa căn hộ nơi Robson ở và đàm đạo về chiến thuật.
Sau Villas-Boas, Will Still (HLV hiện tại của Reims, đội bóng thi đấu tại Ligue 1) nổi lên như một chiến lược gia xuất sắc nhưng không có nền tảng làm cầu thủ. Nhưng trong môi trường bóng đá Việt Nam tồn tại rất nhiều định kiến mà những người giống Villas-Boas hay Still rất khó khẳng định bản thân. Làm thế nào một HLV có thể chỉ bảo cầu thủ nếu như người đó chưa bao giờ thi đấu trên sân cỏ?
Bên cạnh một vài trợ lý chưa bao giờ đảm nhiệm công tác chuyên môn, HLV Troussier còn gây bất ngờ khi gọi HLV Việt Thắng lên đội tuyển quốc gia. Trong quá khứ, họ từng là cộng sự của nhau lúc còn làm việc tại PVF, nhưng cuối cùng đường ai nấy đi theo kịch bản không trọn vẹn. Việt Thắng là người chủ động ra đi sau khi cảm thấy HLV Troussier liên tục can thiệp vào công việc chuyên môn của ông ở đội trẻ.
Cá nhân Việt Thắng rất ngưỡng mộ HLV Troussier ở khía cạnh công việc. Anh cũng tỏ ra khá ngạc nhiên khi biết mình được chọn vào đội ngũ Ban huấn luyện đội tuyển Việt Nam. Những con người từng làm việc cùng nhau, giờ lại quy tụ về một mối có ưu điểm là họ sẽ nhanh chóng bắt nhịp vào guồng quay mới. Bù lại, thật khó đảm bảo mâu thuẫn sẽ không tiếp tục xảy ra.
Trong bối cảnh đó, những trợ lý ngoại được HLV Troussier đưa đến Việt Nam sẽ giúp tân HLV trưởng phần nào ổn định được công việc từ sớm. Họ cũng là những người từng có thời gian làm việc tại Việt Nam, nên mọi thứ sẽ diễn ra êm đẹp hơn ở giai đoạn đầu.
HLV Troussier sẽ dùng ngoại binh và cầu thủ nhập tịch?
Trong thời gian 4 năm gắn bó với bóng đá Nhật Bản, HLV Troussier từng gây chú ý khi yêu cầu Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản tiến hành nhập tịch cho nhiều cầu thủ gốc Brazil. Họ là một phần trong chiến tích vô địch châu Á và lọt vào vòng 16 đội World Cup 2002 của đội tuyển Nhật Bản. Nhưng sau giai đoạn đó, đội tuyển xứ sở Mặt trời mọc cũng không mặn mà với việc nhập tịch cầu thủ nữa.
Lý giải về quyết định nhập tịch cầu thủ gốc Brazil lên tuyển Nhật Bản, HLV Troussier nói: "Thực ra họ là cầu thủ gốc Nhật Bản đấy. Có một cộng đồng rất lớn hậu duệ của người Nhật chơi bóng tại Brazil. Trong thời kỳ đầu hình thành đội tuyển quốc gia, tôi chọn họ để nâng cao chất lượng đội hình. Nhưng khi đội tuyển Nhật Bản có nguồn cầu thủ dồi dào rồi thì họ sẽ không cần cầu thủ nhập tịch nữa".
Trong bối cảnh hiện tại của bóng đá Việt Nam, việc V.League áp dụng chính sách mỗi đội có 1 cầu thủ Việt kiều sẽ giúp HLV Troussier có thêm nhiều lựa chọn cho đội tuyển quốc gia. Sau thành công của thủ môn Văn Lâm hay trung vệ Adriano Schmidt, bóng đá Việt Nam có thể chứng kiến thêm nhiều gương mặt Việt kiều như thủ môn Patrik Lê Giang, tiền vệ Martin Lò... khoác áo đội tuyển trong tương lai.
"Giấc mơ con" của huấn luyện viên Troussier 
