Lý do duy nhất Thu Hà đồng ý gặp chúng tôi vì chị vừa hoàn thành một vai diễn nặng ký, nàng Holly trong vở kịch Người đàn bà không tên của đạo diễn Trung Hiếu. Hình như chỉ có sân khấu mới làm cho người đàn bà đẹp này xôn xao trở lại.
- Chị có hài lòng về vai diễn đã lấy đi không ít nước mắt của khán giả trong Người đàn bà không tên?
- Tôi chỉ nghĩ, mình luôn cố gắng hết mình để diễn, đấy là một vai diễn nặng nhất trong cuộc đời làm sân khấu của tôi. Hơn 2 tiếng xuất hiện liên tục trên sân khấu về thân phận, nỗi đau và sự hy sinh của người phụ nữ, cho tình yêu, cho gia đình. Rất cảm động. Vai diễn gần như rút hết sức lực của tôi. Phải là người phụ nữ từng trải qua những thăng trầm của cuộc đời thì mới hiểu được vai diễn và có sự nhập tâm như vậy.
- Chị vào vai Holly từ khi nàng 16 tuổi, nhưng khán giả rất khó nhận ra sự lệch lạc về tuổi tác giữa chị và vai diễn. Chị có nghĩ là mình mạo hiểm không?
- Lúc đầu tôi cũng run lắm, nghĩ rằng mình không còn hợp với những vai đó nữa, nhưng khi lên sân khấu, cùng với bản lĩnh sân khấu được tôi luyện, tôi quên hết. Nhiều người còn bảo, Hà lên sân khấu trông rất trẻ.
- Thu Hà đến với sân khấu từ khi còn rất trẻ, nhưng có thể nói, đến lúc này, chị mới đạt được độ chín, và được giao những vai diễn nặng ký. Vì sao có sự ngắt quãng như vậy? Chị có sợ mình đã là một gương mặt cũ của sân khấu?
- Tôi luôn bị các đạo diễn nghĩ là hợp với những dạng vai này, nên có sự ưu ái hơn. Hồi đầu, mới vào sân khấu tôi cũng chưa được chấp nhận. Sân khấu cần sự tung hứng, và phản xạ nhanh.Bài bản, tỉnh táo quá không được. Phải phiêu phiêu một chút thì mới hay được. Thế là các chú thả cho tôi đi đóng phim, nhưng sân khấu mới là cuộc đời tôi. Tôi xác định ngay từ ngày bắt đầu đi vào con đường nghệ thuật.
- Hình như với sân khấu hay điện ảnh, Thu Hà vẫn bị đóng khung trong những vai diễn đèm đẹp, thiếu cá tính, một người phụ nữ chịu nhiều thiệt thòi, hy sinh. Chị có tự chán mình?
- Cách đây 5,6 năm, tôi đã nghĩ mình phải bứt phá khỏi mình, không thể như thế mãi được. Và tôi đã vào vai Ái Trinh trong Cát Bụi, rồi Tháp Đoạn Hồn, một bà nữ hoàng phóng đãng và tàn ác. Rồi đến Người đàn bà không tên, cũng có một giai đoạn tôi hóa thân thành một người đàn bà bị vùi dập, trong rất ngầu. Tôi nghĩ, khi mình đã vượt qua một vai nào đó, tôi đã thoát khỏi chính cái bong của chính mình. Với sân khấu, tôi đã có một sự lột xác ấn tượng.
- Sự bứt phá đó, phải chăng đi từ chính những trải nghiệm đau buồn của chị?
- …
- Nhưng khán giả vẫn thấy một Thu Hà bây giờ rất lặng lẽ, nhiều người tự hỏi, có phải chị, sau những đỗ vỡ, mất mát đã chọn cách sống bình yên hơn là sự dấn thân. Điều đó không giống với tính cách tự lập và mạnh mẽ trước đây của chị.
- Tôi không muốn ẩn đâu, tôi rất thèm đi. Tôi vẫn hoạt động nghề đấy chứ, nhưng tôi còn gia đình con cái, đi đóng phim sẽ mất nửa năm. Nhiệm vụ của gia đình nặng quá rồi, nên cũng có lời mời tham gia quảng cáo, các event, nhưng tôi cũng hạn chế. Phần vì bận bịu. Phần vì tôi ngại, người ta lại bảo, tôi lại quảng cáo cho mình, lâu rồi không đóng phim lại muốn xuất hiện hâm nóng mình, đó không phải là tôi. Thà mình xuất hiện ở sân khấu, dù lượng khán giả xem không nhiều, nhưng nếu ai đi xem thì người ta thấy mình đang hoạt động nghề thật sự.
Trong vở “Tháp đoạn hồn”. Ảnh: Nguyễn Á.
Điều đó làm tôi hạnh phúc hơn. Kể cả khi tôi có xuất hiện ở sự kiện, cũng không phải vì tiền, tất cả các sự kiện nhiều khi là ủng hộ cho bạn bè. Tôi thường đi rất muộn, để cho bạn mình vui, nhưng để báo chí chụp ảnh mọi người trước đi, thế nhưng vẫn "được" lên báo. Tôi thèm đi đóng phim, tôi vừa phải từ chối phim của chú Xuân Sơn, Phim Hoa bay, rất ấn tượng.
- Chị sợ những hệ lụy của nghề diễn, vì chị đã từng phải trá giá cho điều đó. Chị nhớ gì về quãng đời đã qua của mình.
- Quá khứ đã ngủ yên, và mọi người đã sống thân thiện với nhau hơn, tôi nghĩ, không nên hồi tưởng lại những câu chuyện buồn. Cuộc sống là hiện tại và phía trước. Nhưng tôi vẫn nhớ một giai đoạn tôi ở thành phố Hồ Chí Minh, nói là tuổi trẻ nhưng tôi không có sự tận hưởng của tuổi trẻ, lúc đó tôi 19-20 tuổi.
Không phải nhớ những thước phim mình đã đạt được, mà đó là một thời điểm khó khăn của tôi. Đi suốt từ 6h sáng đến 9h tối, và cứ triền miên như thế. Buồn bã, cô đơn. Hồi tôi vào đó, đến bộ quần áo cũng không có cho tử tế, tất cả mọi thứ mộc mạc và đến một cách tự nhiên. Lúc đầu cũng thấy tủi thân, ăn cơm với tổ quay, ánh sáng. Lùi lũi một mình trong khi ai cũng có người đi kèm. Nhưng ngẫm lại, đó là một đoạn đời có ý nghĩa của tôi, giúp tôi lớn lên.
- Vậy sao hồi đó chị không ở lại Miền Nam, có thể cuộc đời chị giờ đã khác?
- Tôi nghĩ tôi vẫn gắn bó với Nhà hát Kịch Hà Nội, nhưng lúc bây giờ chưa được lên sân khấu, chưa được thử sức mình, hồi đó chị Minh Hòa còn trẻ, chị Hoàng Cúc đang độ xuân sắc. Tôi cứ mơ được về đóng với các anh các chị ấy. Nhưng chưa đến lượt. Chú Hoàng Văn Tạo thả cho đi đóng phim mấy năm rồi về. Hồi đó tôi bé tí tẹo, mặc quần bò còn có cái quần hoa bên trong, có lên đóng kịch chắc cũng đuối, nhẹ nhàng, thỏ thẻ lắm.
Tôi ra Hà Nội cũng nhiều lý do, lúc bấy giờ cũng chông chênh lắm. Sài Gòn là đất để hoạt động nghệ thuật thuận lơi, rất nhiều người bảo tôi ở lại. Nhưng lúc bấy giờ tôi có cảm giác tôi lớn lên tự lập, gia đình chỉ có mẹ thôi, tôi không trông mong, dựa dẫm vào ai cả. Mẹ tôi ở Tuyên Quang chỉ ngồi mà tưởng tượng thôi, bà vẫn nghĩ, tôi phải có chỗ nào của nhà nước để sau này còn có sổ hưu. Thế nên tôi muốn về với đoàn, gần gia đình. Cứ như thế thôi, chẳng quen ai, chẳng quen một ông bầu nào, nhưng con đường nghệ thuật của tôi gặp nhiều thuận lợi.
- Chị có hài lòng với cuộc sống hiện tại của mình.
- Tôi thấy mình bình yên. Tôi nghĩ, mình phải biết tự bằng lòng với cuộc sống của mình… Rất may là mọi người trong gia đình tôi đều yêu nghệ thuật. Điều đó ủng hộ tôi được làm nghề một cách nghiêm túc. Mình sinh ra để làm nghệ sĩ, từ nay đến cuối đời, mình chỉ làm nghệ sĩ, làm mẹ và làm nghệ sĩ, còn tất cả mọi thứ đều kém. (cười)
- Nhiều bạn bè chị đã chuyển sang làm đạo diễn, còn chị, hình như chị bằng lòng với hiện tại của mình? Chị an phận quá chăng?
- Nhiều lúc tôi cũng giật mình khi xung quanh bạn bè đều chuyển sang làm đạo diễn cả, hoặc họ cũng có chức vụ gì đó rồi. Nhiều bạn bè còn nóng ruột thay tôi, hỏi tôi sao không phấn đấu. Nhưng tôi nghĩ, mình sinh ra để làm nghệ sĩ mà thôi. Cứ làm diễn viên cho tốt, nghệ thuật phải có dấu ấn, tôi cũng biết lượng sức mình. Tôi nghĩ, quan trọng là mình phải có dấu ấn, một dấu ấn trọn vẹn, để nhắc đến Thu Hà, người ta còn nhớ tôi là một nghệ sĩ.
- Chị có nuối tiếc quá khứ vàng son của mình không?
- Nói không tiếc là nói dối đấy. Nhưng không thể sống mãi bằng những hoài niệm. Phải biết cân bằng mình thôi. Ở tuổi nào cũng phải tạo dấu ấn cho mình. Kể cả nhan sắc cũng thế…
- Hình như ưu tiên lớn nhất của chị bây giờ là con trai. Những người gần chị đều hiểu, chị yêu con một cách đặc biệt. Có phải vì từ những mất mất riêng của chị với cuộc hôn nhân đầu?
- Nó như một người bạn từ sáng sớm đến đêm khuya, đôi lúc tôi tự hỏi, mình nghiện nó rồi thì phải. Giờ nó đã 6 tuổi rồi, nhưng chưa xa mẹ lúc nào. Có khi phải từ chối một kịch bản, trên đường về rất buồn, buồn có thể làm thơ được, nhưng nhìn thấy nó, thì tôi thấy nhẹ nhõm. Có thể đó là sự cân bằng cho sự thiếu hụt trong cuộc sống của mình.
- Chị có nghĩ mình là người may mắn trong cuộc sống. Chồng có ủng hộ chị hoạt động nghệ thuật không?
- Anh là người yêu nghệ thuật, nên ngoài bạn bè làm ăn ra, thì phần lớn bạn bè anh là văn nghệ sĩ, nên giữa chúng tôi có sự cảm thông về nghề. Nhưng bản năng của người phụ nữ sẽ là con cái. Tôi tạm bằng lòng với những gì mình đã có để dành thời gian cho gia đình. Nhưng tôi vẫn nhớ điện ảnh lắm.
- Nhiều người bảo Thu Hà lấy được chồng đại gia thì mới có cuộc sống yên ổn vậy, có nhà ở Bờ Hồ, một bước lên xe, một bước xuống xe.
- Chưa cần nói là đại gia, nhưng đương nhiên phải tìm đến một người đàn ông, mà họ có thể là chỗ dựa cho mình, tốt cho con mình, một người thành đạt về công việc, và tiền bạc sẽ làm mình đỡ vất vả hơn. Chồng tôi cũng chỉ là một viên chức nhà nước bình thường, làm ở doanh nghiệp, đương nhiên lương doanh nghiệp nhiều hơn lương diễn viên rồi, đủ cho cuộc sống của mẹ con tôi yên tâm. Còn đại gia thì chắc là không phải rồi, đại gia họ phải sống khác.
Nhà tôi có ô tô nhưng hàng ngày tôi vẫn đi xe đạp, có lần đèo con trai đi chợ bằng xe đạp để mua nồi cơm điện, rồi hai mẹ con cứ loay hoay mãi không biết để nồi vào đâu. Cậu bảo vệ cậu ấy bảo, sao chị không mua lấy chiếc xe máy mà đi… giọng rất thương cảm. Tôi chỉ tủm tỉm cười thôi. Tôi chỉ nghĩ, cuộc sống hạnh phúc nhất là mình được hòa nhập với mọi người. Tôi vẫn lên sân khấu, thực hiện những vai đẹp, ông hoàng bà chúa, nhưng trong cuộc đời, tôi sống giản dị vậy thôi. Cuộc sống trau chuốt chỉ những lúc cần thiết, còn được sống là mình ngoài đời mới là hạnh phúc. Điều đó làm cho mình không bị hụt hẫng khi mình rời xa ánh đèn sân khấu. Làm sân khấu rất vất vả, không có hình ảnh lên xe xuống ngựa ngoài đời đâu.
- Chị đã trải qua nhiều biến cố trong cuộc sống riêng, với một người phụ nữ từng trải như chị, tình yêu có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời mình.
- Cuộc sống đi qua cũng quá dài, đôi lúc tôi thấy giật mình. Có một điều tôi luôn tâm niệm, là cuộc sống không được phép nghĩ mình già, tôi sợ nhất là tuổi già, nên lúc nào cũng ăn mặc trẻ trung, nhưng không lố lăng thôi. Không phải ăn mặc teen lên. Nhưng luôn luôn nghĩ, mình còn trẻ. Tình yêu với tôi là sự đồng cảm. Mình thích những gì người ta thích, mình không thích những gì họ không thích, một sự tuyệt đối hóa. Còn trong đời sống nó là sự dung hòa.
- Chị có ý thức mình là người đàn bà đẹp, nhan sắc mang đến cho chị những thành công, những cũng không ít những đau khổ?
- Tôi có đẹp đâu, những vai diễn của tôi đẹp thôi. Tôi chỉ nghĩ mình có chút gì riêng thôi. Tôi nghĩ, đối với tôi, nhan sắc là hàng đầu, phải biết tự chăm sóc mình, nhất là mình là người của công chúng. Tôi rất chịu khó tập thể dục, chủ yếu là đạp xe vòng quanh Bờ Hồ, chẳng phải cười nói gì với ai. Tôi khấu hao được 2 đời xe đạp rồi.
- Chị vẫn trẻ và đẹp thế này, chắc rất khó để từ chối những lời cám dỗ...
- Cứ đi xe đạp tập thể dục rất nhanh như thế thì không ai có cơ hội thốt ra những lời như thế. Hiện tại tôi không phải bận tâm về chuyện đó, tự mình quyết định được.
- Cảm ơn chị, chúc chị luôn giữ được sự bình yên trong tâm hồn mình
