(NÓNG TRONG TUẦN) Ông Trump gây bão từ Trung Đông tới Lầu Năm Góc

Sóng thần thêm một lần tàn phá Indonesia, Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến Lầu Năm Góc chao đảo vì quyết định rút quân khỏi Syria, và cải cách kinh tế ở Cuba... là các vấn đề quốc tế đáng chú ý nhất trong tuần.

Sóng thần tàn phá Indonesia

Thảm hoạ thiên nhiên đã một lần nữa khiến đất nước vạn đảo Indonesia phải vật lộn trong đau thương khi một cơn sóng thần bất ngờ ập đến một số nơi ở eo biển Sunda tối 22-12 trong khi người dân không nhận được cảnh báo, khiến cho những khu vực này chịu thiệt hại nghiêm trọng.

Khung cảnh tan hoang sau khi sóng thần ập vào bờ biển Indonesia. Ảnh: Reuters
Khung cảnh tan hoang sau khi sóng thần ập vào bờ biển Indonesia. Ảnh: Reuters

Theo ước tính của giới chức địa phương, có tới 230 người được xác định đã thiệt mạng vì trận sóng thần. Con số này có thể tiếp tục tăng cao vì giới chức Indonesia vẫn chưa thể tiếp cận mọi khu vực bị ảnh hưởng.

Các chuyên gia cho biết, sóng thần trên bị gây ra bởi một vụ lở đất diễn ra dưới đáy biển do hoạt động địa chất của núi lửa Krakatau. Cơn sóng cao tới 3m khi ập vào bờ, cuốn phăng mọi thứ nó đi qua.

Các chuyên gia lo ngại một trận sóng thần tương tự có thể tiếp tục xảy ra trong vài ngày tới bởi hoạt động địa chất dưới đáy biển vẫn chưa dừng lại. Cách đây hai tháng, thảm hoạ kép do động đất, sóng thần gây ra ở đảo Sulawesi của Indonesia đã khiến 2.200 người thiệt mạng, hàng ngàn người khác mất tích.

Ông Trump rút quân ở Syria, buộc Bộ trưởng Mattis "đi" sớm

Trong một tuyên bố bất ngờ hôm 23-12, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ thay thế Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis bằng Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan sớm hơn dự kiến 2 tháng, vài ngày sau quyết định rút quân khỏi Syria.

Tổng thống Mỹ Trump muốn Bộ trưởng Quốc phòng Mattis sớm ra đi. Ảnh: EPA
Tổng thống Mỹ Trump muốn Bộ trưởng Quốc phòng Mattis sớm ra đi. Ảnh: EPA

Theo đó, thay vì tháng 2-2019 như kế hoạch ban đầu, ông Trump yêu cầu Mattis nhường ghế cho ông Shanahan ngay vào ngày 1-1 tới. Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ sẽ tạm điều hành bộ này đến khi nào ông Trump tìm được người thích hợp hơn.

Ông Mattis cách đó vài hôm tuyên bố rời nhiệm sở vào ngày 28-2-2019, sau khi mâu thuẫn với tổng thống về chính sách ngoại giao, trong đó có quyết định đột ngột của ông Trump trong việc rút toàn bộ quân đội ở Syria và giảm số quân đóng ở Afghanistan.

Hầu hết cố vấn chính phủ, cũng như cả hai phe Dân chủ và Cộng hòa, cùng các đồng minh quốc tế đều chỉ trích quyết định này của ông Trump vì lo sợ Washington sẽ đánh mất vị thế ở Trung Đông; một số người thậm chí từ chức để phản đối, song một số nước khác lại bày tỏ quan điểm đồng tình với ông chủ Nhà Trắng.

Trung Quốc kỉ niệm 40 năm cải cách, mở cửa

Trung Quốc kỉ niệm 40 năm ngày nước này thực thi đường lối cải cách và mở cửa - sự kiện vốn được xem là cuộc đại cách mạng thay đổi vận mệnh của dân tộc Trung Quốc, đồng thời tạo ảnh hưởng rộng lớn tới thế giới vào hôm 18-12.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters

Trong bài phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng, công cuộc cải cách và mở cửa 40 năm qua đã giúp 740 triệu người dân Trung Quốc thoát được đói nghèo, giảm tỷ lệ nghèo trong dân số tới 94,4%. Tỷ lệ nền kinh tế Trung Quốc trong nền kinh tế thế giới từ 1,8% vào năm 1978 lên đến mức 16% trong năm 2017, chỉ đứng sau Mỹ.

Theo ông Tập, Trung Quốc đã xây dựng hệ thống an sinh xã hội lớn nhất thế giới, với khoảng 900 triệu dân được hưởng lương hưu cơ bản và 1,3 tỷ dân có bảo hiểm y tế. Tỷ lệ người dân sống ở khu vực thành thị cũng đã tăng 40,6% trong thời gian qua, lên mức 58,52%.

Có thể thấy rõ, 40 năm qua, sự phát triển kinh tế-xã hội của Trung Quốc thực sự khiến thế giới phải nể phục. Mặc dù vậy, lễ kỉ niệm lần này lại diễn ra giữa thời điểm Trung Quốc đang chịu nhiều áp lực từ phía Mỹ, trong bối cảnh cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc kinh tế đã gây nhiều thiệt hại nhưng vẫn chưa tìm được lối thoát.

Cũng trong bài phát biểu, ông Tập nói rằng nước này vẫn sẽ tiếp tục các cải cách về kinh tế cung như thúc đẩy hợp tác, nhưng không vì thế mà làm theo yêu cầu của bất cứ quốc gia nào về việc nước này phải hoạch định thế nào và phát triển ra sao. "Chẳng một ai có thể ra lệnh cho người dân Trung Quốc nên hay không nên làm gì", ông Tập nói.

Tổng thống Nga Putin nêu loạt quan điểm "rắn"

Trong cuộc họp báo được mong đợi nhất năm của Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 20-12, ông chủ Điện Kremlin đã trả lời hàng chục câu hỏi trong gần 4h đồng hồ từ số lượng kỉ lục 1702 phóng viên tham dự.

Tại họp báo, ông Putin đã thông tin một số thành tựu của nền kinh tế Nga trong năm, nhấn mạnh Nga sẽ sớm lọt top 5 các quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất thế giới. Ông Putin sau đó đi vào những câu hỏi thể hiện chính sách, quan điểm của Nga đối với các vấn đề quốc tế nổi cộm.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trả lời họp báo hôm 20-12. Ảnh: RT
Tổng thống Nga Vladimir Putin trả lời họp báo hôm 20-12. Ảnh: RT

Đối mặt với lệnh cấm vận của phương Tây nhằm cô lập xứ Bạch dương, nhà lãnh đạo Nga lưu ý nền kinh tế nước này đã thích ứng do “sống chung” với lệnh trừng phạt. Ông Putin nhấn mạnh các lệnh trừng phạt không có mục đích nào khác ngoài ngăn Nga phát triển. "Các nước phương Tây coi Nga là đối thủ", ông Putin nhận định.

Về quan hệ với Mỹ, Tổng thống Nga Putin bày tỏ hy vọng quan hệ Nga - Mỹ sẽ được cải thiện trong thời gian tới, mặc cho bối cảnh hai bên vẫn còn tranh cãi về việc Mỹ muốn rút khỏi Hiệp ước Các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF). Tổng thống Putin cảnh báo về sự đổ vỡ hệ thống kiểm soát vũ khí quốc tế và việc sử dụng vũ khí hạt nhân có thể dẫn đến thảm họa toàn cầu.

Đề cập đến quan hệ căng thẳng với Ukraine, Tổng thống Putin cáo buộc người đồng cấp Ukraine Petro Poroshenko sử dụng vụ khiêu khích trên Eo biển Kerch để thu hút sự chú ý trước thềm cuộc bầu cử tổng thống ở nước này. Tuy nhiên, Tổng thống Putin vẫn đánh giá Ukraine vẫn là đối tác quan trọng.

Cuba từng bước hiện thức hoá cải cách lớn

Quốc hội Cuba ngày 21-12 nhóm họp nhằm thông qua dự thảo Hiến pháp mới, đặc biệt công nhận nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là lần thảo luận cuối cùng trước khi văn kiện chính thức được đưa ra trưng cầu ý dân vào ngày 24-2-2019.

Dự thảo Hiến pháp mới của Cuba ra mắt lần đầu tháng 7 vừa rồi. Văn kiện này là cơ sở pháp lý vững chắc cho những cải cách đã và đang được thực hiện tại Cuba trong bối cảnh còn tồn tại nhiều bất cập giữa hệ thống luật pháp hiện hành với một nền kinh tế đã cởi mở hơn.

Người dân Cuba ủng hộ kế hoạch cải cách Hiến pháp. Ảnh: Newscn
Người dân Cuba ủng hộ kế hoạch cải cách Hiến pháp. Ảnh: Newscn

Hiến pháp mới của Cuba theo đó công nhận nền kinh tế thị trường, sở hữu tư nhân và đầu tư nước ngoài, song vẫn kiên định đi theo con đường xã hội chủ nghĩa; đưa ra một số thay đổi trong cơ cấu Nhà nước hay vấn đề tuổi của người giữ cương vị Chủ tịch nước Cuba; và các điều khoản mở rộng quyền con người.

Trước khi được đưa ra thảo luận tại Quốc hội, dự thảo Hiến pháp mới đã được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Chỉ trong 3 tháng, 8,9 triệu trên tổng số 11 triệu người dân Cuba đã tham gia đóng góp ý kiến về dự thảo Hiến pháp mới, với 130 nghìn cuộc tranh luận được tổ chức ngay tại các khu phố, trung tâm làm việc hay trường đại học... Hơn 783.000 đề xuất đóng góp và sửa đổi đã được ghi nhận.

Thiện Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Bộ Quốc phòng Afghanistan tuyên bố lực lượng nước này đã hạ 28 tay súng và làm bị thương 32 người khác trong một cuộc đụng độ với nhóm chiến binh xâm nhập từ lãnh thổ Pakistan vào tỉnh Nuristan.

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Cảnh sát Nam Phi đang truy lùng 8 nghi phạm sau vụ xả súng tại một quán rượu ở thị trấn Wedela, khiến 17 người thiệt mạng và 15 người khác bị thương. Nhóm tấn công được cho là mang theo súng trường AK-47 và súng ngắn, lấy điện thoại của một số nạn nhân trước khi tẩu thoát.

Nổ lớn làm sập nhà ở khu phố cổ Athens, 6 người thiệt mạng

Nổ lớn làm sập nhà ở khu phố cổ Athens, 6 người thiệt mạng

Một vụ nổ lớn xảy ra bất ngờ đã khiến tòa nhà hai tầng tại khu phố cổ Plaka ở trung tâm Athens, Hy Lạp, đổ sập, làm 6 người thiệt mạng. Nhà chức trách đang điều tra nguyên nhân, trong đó đặc biệt lưu ý khả năng vụ nổ liên quan đến khí gas.

Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan xúc tiến cuộc họp khẩn giữa các lãnh đạo quân sự cấp cao nhằm thảo luận phương án hỗ trợ Riyadh, trong bối cảnh Houthi gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Diễn biến đang đặt Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca, được ba nước ký hồi tháng 8, trước một phép thử đáng chú ý. 

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung chưa có đột phá đáng kể

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung chưa có đột phá đáng kể

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng. Dù mang ý nghĩa biểu tượng lớn, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo lại thiếu vắng những đột phá thực chất đối với các vấn đề gai góc như trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại, vấn đề Đài Loan và cuộc chiến với Iran.

Chuyên gia Israel: Hợp tác quốc tế là cầu nối các mảnh ghép bảo vệ an ninh hàng hải

Chuyên gia Israel: Hợp tác quốc tế là cầu nối các mảnh ghép bảo vệ an ninh hàng hải

Sự phát triển nhanh chóng của AI và công nghệ số giúp ngành hàng hải hoạt động hiệu quả hơn, nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro an ninh mới. Theo chuyên gia Israel Ilona Drozdov, để bảo vệ hạ tầng hàng hải quan trọng trước những mối đe dọa ngày càng phức tạp, các quốc gia cần tăng cường năng lực ứng phó, chia sẻ thông tin và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

Truyền thông Iran: Ngoại trưởng Araghchi gặp Đặc phái viên Mỹ

Truyền thông Iran: Ngoại trưởng Araghchi gặp Đặc phái viên Mỹ

Theo truyền thông nhà nước Iran, Ngoại trưởng nước này Abbas Araghchi đã gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff hôm 22/9 (giờ địa phương) bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tại cuộc gặp, phía Iran đã chuyển tới Mỹ các điều kiện để mở lại eo biển chiến lược Hormuz.

Tổng thống Trump đề cập khả năng gặp lại Tổng thống Putin

Tổng thống Trump đề cập khả năng gặp lại Tổng thống Putin

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể tiến hành thêm một cuộc gặp để thảo luận giải pháp cho xung đột Ukraine, trong khi Moskva phát tín hiệu sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Washington và Kiev.

20 quốc gia và Liên minh châu Âu kêu gọi kiểm soát AI toàn cầu

20 quốc gia và Liên minh châu Âu kêu gọi kiểm soát AI toàn cầu

20 quốc gia cùng Liên minh châu Âu (EU) mới đây đưa ra lời kêu gọi hợp tác quốc tế nhằm đảm bảo trí tuệ nhân tạo (AI) luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người, trong đó bao gồm đề xuất thành lập một cơ quan giám sát toàn cầu để thiết lập và thực thi các tiêu chuẩn an toàn.

Nhiều nơi ở Nhật Bản ngập sâu vì mưa bão

Nhiều nơi ở Nhật Bản ngập sâu vì mưa bão

Đài truyền hình NHK ngày 22/9 đưa tin, những trận mưa như trút nước do cơn bão mạnh Dujuan đổ bộ vào bờ biển Thái Bình Dương của Nhật Bản đã gây ra nhiều vụ sạt lở đất nghiêm trọng. Hậu quả đã khiến ít nhất 4 người thiệt mạng, 6 người mất tích và khoảng 45.000 hộ gia đình bị cắt điện.

Tổng thư ký LHQ cảnh báo thế giới "đang tồi tệ hơn"

Tổng thư ký LHQ cảnh báo thế giới "đang tồi tệ hơn"

Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres vừa đưa ra lời cảnh báo gay gắt rằng tình trạng thế giới "đang ngày càng tồi tệ hơn" khi các cuộc chiến tranh liên tục xảy ra và trở nên phức tạp. Ông nhấn mạnh sự chia rẽ địa chính trị ngày càng sâu sắc đã làm tê liệt Hội đồng Bảo an, đẩy những nhóm người dễ bị tổn thương nhất vào "tình cảnh cực kỳ bi đát".