Không chỉ tới ngày hôm nay, mà tình cảnh này đã xảy ra từ vài ngày trước đó, kể từ khi vụ việc Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long dính líu bê bối chế biến thực phẩm từ nguồn thịt nhiễm virus tả lợn châu Phi bị vỡ lở, cánh cổng nhà máy của công ty ở Hải Phòng đã khép lại trong im lặng.
Tại đây không còn tiếng máy móc, không còn những chuyến xe chở hàng ra vào tấp nập. Thay vào đó là những ánh mắt lo âu của hàng trăm công nhân, những người bỗng chốc rơi vào cảnh chờ đợi mơ hồ khi nhà máy buộc phải dừng hoạt động.
Sáng hôm nay, chị Nguyễn Thị D. vẫn dậy theo thói quen đã duy trì nhiều năm làm việc ở công ty. Thay vì mặc đồng phục và phóng xe tới nhà máy, chị ngồi lặng trên mép giường. Trong đầu chị là hình ảnh cánh cổng nhà máy quen thuộc, với tiếng ríu ran chào hỏi của đồng nghiệp mỗi khi vào ca, giờ thì chỉ còn là nỗi niềm trầm lắng.
Chị D. là công nhân của công ty, công việc đơn giản nhưng đều đặn, mỗi tháng tổng thu nhập của chị là hơn 7 triệu đồng, đây cũng là nguồn thu nhập chính của cả gia đình gồm bốn người của chị. Chồng chị D. sức khỏe không được tốt, bấp bênh với nghề phụ hồ, 2 đứa con của chị còn đang đi học. Chị D. kể lại, lúc nghe tin vụ việc của công ty được công bố, nhất là lãnh đạo cùng 3 cán bộ văn phòng bị bắt, chị D. và nhiều công nhân khác đều sững sờ, càng rối lòng hơn khi người thân, bạn bè quan tâm gọi đến hỏi thăm dồn dập…
“Lúc nghe tin, tôi sợ lắm. Không chỉ sợ mất việc, mà còn sợ người ta nghĩ công nhân chúng tôi làm ra hàng bẩn, nhưng thịt đưa vào thế nào chúng tôi làm thế ấy, công nhân chỉ biết làm theo dây chuyền, chúng tôi có được quyết định gì đâu”, chị D. buồn rầu cho biết.
Trước đó mấy hôm, cũng giống như chị D., tất cả người lao động của Công ty đồ hộp Hạ Long đều thấp thỏm chờ thông báo, rồi gọi điện hỏi nhau xem bao giờ đi làm lại, lại lo lắng chuyện nợ lương, nợ bảo hiểm đến chuyện Tết nhất sắp tới liệu có nguồn nào để chi tiêu?
Có người đã tính chuyện xin nghỉ hẳn để tìm việc mới, nhưng trẻ thì không nói, còn những người đã ở độ 40, 50 tuổi, không bằng cấp như chị D., việc tìm chỗ làm ổn định không hề dễ dàng.
Ghi nhận vào vào trưa 12/1, cổng trụ sở chính của công ty lác đác vài chiếc xe tải nhỏ ra vào, lực lượng bảo vệ kiểm soát chặt người ra vào. Bên trong, nhiều kho lạnh vẫn cửa đóng then cài. Các phân xưởng cũng vắng bóng công nhân, lao động làm việc. Thi thoảng, từng tốp công nhân, lao động ra vào khu hành chính, nhà máy. Nhiều người lỉnh kỉnh túi đồ cá nhân và một số đồ vật từ nơi làm việc ra khu vực nhà để xe.
Giống như chị D, chị Nguyễn Ngọc H. cũng là người có thời gian nhiều năm làm việc tại công ty ngậm ngùi tâm sự: “Chúng tôi không biết ngày mai sẽ thế nào. lương tháng này đã khó, nói gì đến những tháng tới. Không thể ngờ được công việc đã gắn bó bao nhiêu năm với mình lại có ngày như vậy, cả gia đình đều thấp thỏm lo âu”.
“Tôi còn có nhà để ở, nhưng nhiều chị em phải trả tiền thuê nhà, lại còn chi phí phát sinh ngoài dự tính nữa…”, chị H. buồn bã nói thêm. Cùng hoàn cảnh với chị D. và chị H., phần lớn công nhân ở công ty đều là lao động phổ thông, thu nhập trông chờ vào tiền công hằng tháng để trang trải cuộc sống gia đình.
Đáng nói là, công nhân không phải là người quyết định nguồn nguyên liệu, nhưng lại đang gánh chịu hệ lụy từ sai phạm của doanh nghiệp. Anh Vũ Tuấn L., một công nhân khác chia sẻ: “Chúng tôi là công nhân chỉ làm theo phân công. Khi sự việc vỡ lở, bản thân chúng tôi còn thấy khó chấp nhận, nói gì đến người tiêu dùng”.
Trong câu chuyện buồn của Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long, người lao động hiện lên như nhóm yếu thế nhất. Họ không tham gia vào các quyết định kinh doanh, không được hưởng lợi từ việc cắt giảm chi phí nguyên liệu, nhưng lại là những người đầu tiên chịu tác động khi doanh nghiệp sai phạm và bị xử lý.
Sự việc không chỉ đặt ra câu hỏi về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc bảo vệ quyền lợi người lao động trong những vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm. Khi một nhà máy dừng hoạt động, ai sẽ đảm bảo quyền lợi tiền lương, bảo hiểm, việc làm chuyển tiếp cho công nhân?
Theo anh Vũ Tuấn L. điều khiến người lao động buồn nhất không chỉ là nguy cơ mất việc, mà là cảm giác bị đặt vào thế khó xử. “Mình làm công ăn lương, nhưng khi xảy ra chuyện, người ngoài nhìn vào lại nghĩ công nhân cũng vô trách nhiệm với xã hội, về nhà gặp hàng xóm cũng thấy muối mặt”, anh L. bày tỏ.
Giữa những lo âu chồng chất, mong mỏi lớn nhất của người lao động lúc này là các cơ quan chức năng sớm làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp, có giải pháp xử lý minh bạch, đồng thời có phương án hỗ trợ người lao động để họ không trở thành “nạn nhân kép” trong một vụ việc vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật và đạo đức kinh doanh.
Bắt Tổng giám đốc Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long 
Siêu thị, cửa hàng tiện ích thu hồi sản phẩm của Đồ hộp Hạ Long 
