Nobel Hoá học 2025 vinh danh phát minh khung kim loại hữu cơ

Giải Nobel Hóa học năm 2025 đã thuộc về ba nhà khoa học đến từ Nhật Bản, Australia và Mỹ với công trình về Metal-organic frameworks (MOFs), còn được gọi là Khung kim loại - hữu cơ.

Nobel Hoá học 2025 vinh danh phát minh khung kim loại hữu cơ -0
Giải Nobel Hóa học năm 2025 đã thuộc về ba nhà khoa học đến từ Nhật Bản, Australia và Mỹ. Ảnh: Nobel Prize

Sau hai giải Nobel được công bố về Vật lý và Y sinh, chiều 8/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2025 thuộc về ba nhà khoa học Susumu Kitagawa (Đại học Tokyo, Nhật Bản), nhà khoa học Richard Robson (Đại học Melbourne, Australia) và nhà khoa học Omar M. Yaghi (Đại học California, bang Berkeley, Mỹ).

Nghiên cứu được tôn vinh năm nay là công trình về Metal-organic frameworks (MOFs), còn được gọi là khung kim loại - hữu cơ. Cấu trúc này có thể sử dụng để thu thập nước từ không khí trên sa mạc, thu giữ carbon dioxide, lưu trữ khí độc hoặc xúc tác phản ứng hóa học.

Theo thông cáo báo chí của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, 3 nhà khoa học đã phát triển một dạng cấu trúc phân tử hoàn toàn mới. Trong cấu trúc này, các ion kim loại đóng vai trò như phần quan trọng nhất được liên kết với nhau bởi các phân tử hữu cơ dài (có nền tảng carbon). Sự kết hợp giữa các ion kim loại và phân tử hữu cơ này tạo nên các tinh thể có những khoang lớn. Những vật liệu xốp như vậy được gọi là khung kim loại-hữu cơ (MOF).

"Bộ khung kim loại - hữu cơ có tiềm năng khổng lồ, mang đến nhiều cơ hội chưa từng thấy để tùy chỉnh vật liệu với chức năng mới", Heiner Linke, chủ tịch Hội đồng Nobel về Hóa học, nhận xét.

Giải Nobel Hóa học đã được trao 116 lần cho 197 nhà khoa học, từ năm 1901 - 2024. Năm ngoái, giải Nobel Hóa học thuộc về nhà khoa học David Baker thuộc Đại học Washington (Mỹ) và 2 nhà khoa học Anh là Demis Hassabis, John M. Jumper, để ghi nhận đóng góp họ trong giải mã cấu trúc protein. 

Tuần lễ Nobel 2025 sẽ tiếp tục với các giải: Văn học (chiều 9/10), Hòa bình (chiều 10/10) và Kinh tế (chiều 13/10). Mỗi giải thưởng bao gồm Huy chương Vàng, bằng chứng nhận và  11 triệu krona Thụy Điển (gần 1,2 triệu USD).

Linh San

Các tin khác

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Afghanistan tuyên bố hạ 28 tay súng từ Pakistan

Bộ Quốc phòng Afghanistan tuyên bố lực lượng nước này đã hạ 28 tay súng và làm bị thương 32 người khác trong một cuộc đụng độ với nhóm chiến binh xâm nhập từ lãnh thổ Pakistan vào tỉnh Nuristan.

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Xả súng trong quán rượu ở Nam Phi khiến 32 người thương vong

Cảnh sát Nam Phi đang truy lùng 8 nghi phạm sau vụ xả súng tại một quán rượu ở thị trấn Wedela, khiến 17 người thiệt mạng và 15 người khác bị thương. Nhóm tấn công được cho là mang theo súng trường AK-47 và súng ngắn, lấy điện thoại của một số nạn nhân trước khi tẩu thoát.

Nổ lớn làm sập nhà ở khu phố cổ Athens, 6 người thiệt mạng

Nổ lớn làm sập nhà ở khu phố cổ Athens, 6 người thiệt mạng

Một vụ nổ lớn xảy ra bất ngờ đã khiến tòa nhà hai tầng tại khu phố cổ Plaka ở trung tâm Athens, Hy Lạp, đổ sập, làm 6 người thiệt mạng. Nhà chức trách đang điều tra nguyên nhân, trong đó đặc biệt lưu ý khả năng vụ nổ liên quan đến khí gas.

Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan xúc tiến cuộc họp khẩn giữa các lãnh đạo quân sự cấp cao nhằm thảo luận phương án hỗ trợ Riyadh, trong bối cảnh Houthi gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Diễn biến đang đặt Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca, được ba nước ký hồi tháng 8, trước một phép thử đáng chú ý. 

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung chưa có đột phá đáng kể

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung chưa có đột phá đáng kể

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng. Dù mang ý nghĩa biểu tượng lớn, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo lại thiếu vắng những đột phá thực chất đối với các vấn đề gai góc như trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại, vấn đề Đài Loan và cuộc chiến với Iran.

Chuyên gia Israel: Hợp tác quốc tế là cầu nối các mảnh ghép bảo vệ an ninh hàng hải

Chuyên gia Israel: Hợp tác quốc tế là cầu nối các mảnh ghép bảo vệ an ninh hàng hải

Sự phát triển nhanh chóng của AI và công nghệ số giúp ngành hàng hải hoạt động hiệu quả hơn, nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro an ninh mới. Theo chuyên gia Israel Ilona Drozdov, để bảo vệ hạ tầng hàng hải quan trọng trước những mối đe dọa ngày càng phức tạp, các quốc gia cần tăng cường năng lực ứng phó, chia sẻ thông tin và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

Truyền thông Iran: Ngoại trưởng Araghchi gặp Đặc phái viên Mỹ

Truyền thông Iran: Ngoại trưởng Araghchi gặp Đặc phái viên Mỹ

Theo truyền thông nhà nước Iran, Ngoại trưởng nước này Abbas Araghchi đã gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff hôm 22/9 (giờ địa phương) bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tại cuộc gặp, phía Iran đã chuyển tới Mỹ các điều kiện để mở lại eo biển chiến lược Hormuz.

Tổng thống Trump đề cập khả năng gặp lại Tổng thống Putin

Tổng thống Trump đề cập khả năng gặp lại Tổng thống Putin

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể tiến hành thêm một cuộc gặp để thảo luận giải pháp cho xung đột Ukraine, trong khi Moskva phát tín hiệu sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Washington và Kiev.

20 quốc gia và Liên minh châu Âu kêu gọi kiểm soát AI toàn cầu

20 quốc gia và Liên minh châu Âu kêu gọi kiểm soát AI toàn cầu

20 quốc gia cùng Liên minh châu Âu (EU) mới đây đưa ra lời kêu gọi hợp tác quốc tế nhằm đảm bảo trí tuệ nhân tạo (AI) luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người, trong đó bao gồm đề xuất thành lập một cơ quan giám sát toàn cầu để thiết lập và thực thi các tiêu chuẩn an toàn.