Nô lệ công nghệ

Ngày 29-6 vừa qua, đánh dấu 10 năm ngày iPhone đầu tiên được ra mắt. Không cần phải nói nhiều, đây là một sản phẩm mở ra một định nghĩa mới cho điện thoại thông minh, mang cả thế giới vào chiếc điện thoại di động. Nhưng cùng với những tiện lợi iPhone mang lại, nó cũng mang theo nhiều rủi ro tiềm ẩn.

Bạn có từng trải qua thời gian “cùng nhau cô độc” với bạn bè và những người quan trọng kể từ khi iPhone trở thành vật bất ly thân? Từ năm 2011 hay 2012, rất dễ để đoán người ta sẽ làm gì ở nơi công cộng: Hầu hết sẽ cắm mặt vào chiếc điện thoại di động của họ.

Sản phẩm cách mạng

Trong nhiều năm trời, điện thoại di động không có gì nhiều để người ta chăm chú vào nó. Lúc đó, màn hình điện thoại khá nhỏ, và người dùng cần bấm 1 phím nhiều lần để gõ 1 ký tự, việc truy cập internet và các ứng dụng cũng khá khó khăn. Nhưng cách đây đúng 10 năm, vào ngày 29-6-2017, Apple cho ra đời chiếc iPhone đầu tiên.

Cựu Giám đốc điều hành Apple, Steve Jobs cho biết trong cuộc họp báo giới thiệu iPhone: "Mỗi lần xuất hiện một sản phẩm mang tính cách mạng đều có thể thay đổi mọi thứ”. Trong vòng 6 năm, đa số người Mỹ sở hữu một chiếc điện thoại thông minh sử dụng công nghệ mới nhanh hơn bất kỳ công nghệ nào trước đó từng được ứng dụng.

Ngày nay, điện thoại thông minh dường như không thể thiếu. Chúng kết nối chúng ta với internet, chỉ đường cho chúng ta, cho phép chúng ta soạn và gửi tin nhắn, thậm chí có thể giúp bạn tìm phòng khách sạn ở đâu đó khi máy bay của bạn bị mắc kẹt vì lý do đột xuất.

Tuy nhiên, cái gì cũng có cái giá của nó. Chúng ta dường như đều trở thành những con nghiện điện thoại. Một nghiên cứu kết luận chứng nghiện này có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tinh thần và các mối quan hệ của chúng ta theo hướng xấu đi. Đến nay, thế hệ trẻ em đầu tiên sống trong “kỷ nguyên điện thoại thông minh” bắt đầu đạt đến tuổi trưởng thành, và chúng ta chỉ mới bắt đầu nhìn thấy những tác động tiêu cực.

Cắm mặt

Nhà xã hội học Sherry Turkle cho biết: “Lúc đầu, người dùng điện thoại thông minh kết nối với nhau thông qua việc chia sẻ những gì có trên điện thoại của họ. Nhưng thời gian trôi qua, sự kết nối đó ngày càng ít hơn và trở thành một hiện tượng riêng lẻ. Thay vào đó, điện thoại di động đã trở thành một thế giới riêng của người dùng, họ có thể tìm thấy mọi thứ trong đó và bị nó hấp dẫn, dần trở nên xa rời với những người xung quanh”.

Đây là điều bình thường mới: Thay vì gọi cho ai đó, bạn chỉ nhắn tin cho họ. Thay vì ăn tối với bạn bè để kể cho nhau nghe về kỳ nghỉ gần đây của mình, bạn gửi hình ảnh lên Facebook. Thật thuận tiện, nhưng nó cắt đứt một số tương tác mặt đối mặt, mà là động vật xã hội, chúng ta khao khát.

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho rằng truyền thông điện tử có những hậu quả tiêu cực đối với sức khỏe tâm thần. Một nghiên cứu yêu cầu sinh viên báo cáo về tâm trạng của họ 5 lần 1 ngày. Nghiên cứu cho thấy những người càng sử dụng Facebook nhiều càng ít hạnh phúc. Nhưng khi người ta cảm thấy không hạnh phúc, người ta lại càng sử dụng Facebook nhiều hơn. Kết luận của nghiên cứu là Facebook gây ra bất hạnh, chứ không mang lại hạnh phúc.

Một nghiên cứu khác đã khảo sát ảnh hưởng của điện thoại thông minh đối với các mối quan hệ. Theo đó, những người mà đối tác của họ thường xuyên bị phân tâm bởi điện thoại thường ít hài lòng với mối quan hệ của họ, và nhiều khả năng cảm thấy chán nản.

Tuy nhiên, chúng ta không thể ngừng cắm mặt vào chiếc điện thoại của mình. Giáo sư marketing Adam Alter đã đưa ra một trường hợp thuyết phục rằng, các phương tiện truyền thông xã hội và truyền thông điện tử cũng tác động đến bộ não giống như nghiện ma tuý. Trong một nghiên cứu, người dùng điện thoại thông minh thường xuyên yêu cầu đặt điện thoại của mình xuống mặt bàn ngày càng lo lắng khi thời gian trôi qua. Họ không chịu được việc không nhìn vào điện thoại của họ chỉ trong vài phút.

iGen: Thế hệ điện thoại thông minh

Sự bão hòa thị trường nhanh chóng của điện thoại thông minh đã tạo ra một thế hệ đáng chú ý, những người sinh ra trong những năm 1980 và đầu những năm 1990 (gọi là thế hệ Y - millennial) và những người sinh năm 1995 và sau đó (gọi là iGen hoặc GenZ). iGen là thế hệ đầu tiên trải qua toàn bộ tuổi thanh xuân của họ với điện thoại thông minh.

Mặc dù iGen có nhiều đặc điểm tích cực như ít nghiện rượu, ít quan hệ tình dục ở tuổi teen, nhưng xu hướng về sức khỏe tâm thần của họ tiêu cực hơn. Trong một cuộc điều tra ở Mỹ, tỷ lệ sinh viên mới vào đại học cho biết họ "cảm thấy chán nản" trong năm 2016 tăng gấp đôi so với năm 2009. Các trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh cho biết, tỷ lệ tự tử ở trẻ vị thành niên tăng mạnh trong cùng khoảng thời gian khi điện thoại thông minh trở nên phổ biến.

Nhiều người thắc mắc liệu việc cắm mặt vào màn hình điện thoại có ảnh hưởng tiêu cực đến kỹ năng xã hội đang phát triển của thanh thiếu niên hay không. Ít nhất một nghiên cứu cho thấy điều đó sẽ xảy ra. Những học sinh lớp 6 tham dự trại không có màn hình chỉ trong 5 ngày đã cải thiện kỹ năng đọc những cảm xúc trên khuôn mặt của người khác nhiều hơn những em đã trải qua 5 ngày đó với mức độ sử dụng màn hình cao. Giống như bất cứ điều gì khác, kỹ năng xã hội sẽ trở nên tốt hơn khi thực hành. Nếu iGen ít thực hành, kỹ năng xã hội của họ có thể bị ảnh hưởng.

Điện thoại di động là một công cụ, và như hầu hết các công cụ khác, chúng có thể được dùng theo cách tích cực hoặc tiêu cực. Nếu biết dùng chừng mực, điện thoại thông minh là một công nghệ hữu ích - thậm chí rất quan trọng.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết một sự thực quan trọng: tương tác với người đối mặt thường làm cho chúng ta hạnh phúc, còn giao tiếp điện tử không làm được điều đó.

Anh Việt

Các tin khác

Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…
Vỉa hè mà biết nói năng…

Vỉa hè mà biết nói năng…

Sáng 22-12, tại buổi làm việc của Thường trực Thành ủy với Sở Xây dựng Hà Nội, Bí thư Thành ủy Vương Đình Huệ nêu thực tế đá vỉa hè vỡ sau thời gian ngắn sử dụng. Ông Huệ đặt vấn đề vì sao cũng cùng làm đúng quy trình, thiết kế mẫu của Sở Xây dựng Hà Nội, nhưng có quận làm tốt, có quận chưa. Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu cẩn trọng từ khâu chọn đá, thi công đồng bộ, không làm manh mún. Sở Xây dựng Hà Nội tăng cường hướng dẫn, kiểm tra về nghiệp vụ, quy trình lát đá hè.
Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn tiên phong của một đơn vị anh hùng

Trong các đơn vị Công an được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới" năm 2020, có một đơn vị khá đặc biệt, đó là Công an tỉnh Phú Thọ. 
Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Triệt phá băng nhóm tội phạm do "Cường gấu" cầm đầu

Ở Thanh Hoá, Cường "gấu" nổi lên là 1 trong những trùm tội phạm "có máu mặt" được nhiều người biết đến bởi sự liều lĩnh, manh động và nhiều trò côn đồ. Sau nhiều lần "vào tù ra khám", mọi hoạt động của Cường đi vào chiều sâu, hắn tổ chức đàn em cho vay lãi nặng, bảo kê, đòi nợ thuê… nhưng không bao giờ trực tiếp ra mặt.
TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

TP Hồ Chí Minh tập trung đánh mạnh “tín dụng đen”

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả trong phòng chống, xử lý tội phạm “tín dụng đen” nói riêng và tội phạm trên không gian mạng nói chung, Công an TP Hồ Chí Minh sẽ thành lập Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao…
Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Cuộc cạnh tranh giữa báo chí với Google và Facebook

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, khoảng 1.000 tờ báo ở Mỹ đã phải đóng cửa. Trong cả thập kỷ đã qua, Facebook và Google độc quyền thâu tóm doanh thu quảng cáo, đăng lại tin bài của báo chí mà không trả tiền, đẩy báo chí thế giới vào khủng hoảng tồn vong.
Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Lính hình sự và những cuộc truy lùng đối tượng truy nã

Đó là hành trình đi cả nghìn cây số truy bắt đối tượng truy nã của cán bộ chiến sĩ Đội truy nã và truy tìm (Đội 6), Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Nam. Với họ, khi đối tượng truy nã còn ngoài vòng pháp luật thì họ còn ăn chưa ngon, ngủ chưa yên…
Nhẫn giúp thành sự

Nhẫn giúp thành sự

Năm ngoái, tôi bái một cao thủ Vịnh Xuân quyền làm sư phụ. Cả đời, chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ học võ, chuyện đánh đấm cơ bản không hợp với tôi. Cho đến một buổi tối, tôi theo bạn tới uống trà tại một võ đường.
Một sự nhịn chín sự lành!...

Một sự nhịn chín sự lành!...

Tôi nhớ khi còn làm việc tại Viện Văn học, trong cuộc trò chuyện với các chuyên gia văn học dân gian tại đây, một học giả đã nói với tôi rằng, văn học - văn hóa dân gian giống như 11 tháng trong năm, còn văn học viết là tháng 12. Đây không phải là sự so sánh hơn kém, mà là một ẩn dụ về sự dài rộng, to lớn của kho tàng trí tuệ, văn hóa dân gian.
Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Bình yên cho bản làng Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) những ngày này, không khí mùa vụ rộn rã khắp các buôn làng. Để giữ bình yên cho mảnh đất gắn với những huyền thoại về voi này, các cán bộ chiến sĩ Công an huyện Buôn Đôn đang ngày đêm gắn bó với từng buôn làng…
Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Click thuê - "tù khổ sai" thời công nghệ

Các "trại cày" click đã trở thành vấn đề được công chúng và báo chí chú ý đến nhiều hơn trong vài năm trở lại đây. Những cơ sở hằng ngày "sản xuất" ra cả triệu lượt nhấp chuột, câu bình luận, v.v…trong bí mật nay được lôi ra ánh sáng trên các mặt báo.
Khi Công an "dân vận khéo"

Khi Công an "dân vận khéo"

Bằng những cách làm thiết thực, Công an huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình đã tạo sự gần gũi thân thiện giữa đồng bào với cán bộ chiến sĩ Công an.
Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mạnh tay với tội phạm gieo rắc "cái chết trắng"

Mới đây lực lượng Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội đã liên tiếp điều tra khám phá nhiều đường dây vận chuyển, tàng trữ, buôn bán ma túy xuyên quốc gia. Đặc biệt, xuất hiện những nữ quái nhiều tiền án, tiền sự cùng những thủ đoạn rất tinh vi…
Chuyện nữ anh hùng biệt động

Chuyện nữ anh hùng biệt động

Mãi sau này tôi mới biết Đại tá Đoàn Thị Ánh Tuyết đã được phong Anh hùng lực lượng vũ trang (1978); mới biết những chiến công vang dội mà cô gái mảnh mai xinh đẹp Đoàn Thị Ánh Tuyết đã cống hiến cho cách mạng.
“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

“Áo trắng” và mối tình của một tử tù

Ngày 2-9-1961, trong nhà lao Gia Định, chị em trại nữ tìm mọi cách che mắt địch, tổ chức một đêm văn nghệ rất "xôm". Được sự chuẩn y của Trại ủy, ngay sau các tiết mục văn nghệ, chi bộ cắt cử người canh gác cẩn thận để tuyên bố kết nạp Nguyễn Thị Châu vào Đảng...
Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Mũi nhọn chống tội phạm kinh tế ở đơn vị 9 năm được Chính phủ tặng Cờ Thi đua

Tháng 4/2020, khi cuộc chiến chống bệnh dịch COVID -19 của nước ta đang ở giai đoạn cao điểm nhất, cam go nhất, mọi nguồn lực đều đổ dồn cho công tác này thì 1 thông tin chấn động được CBCS Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cục CSKT) đưa ra, đó là đã điều tra làm rõ sai phạm trong quá trình chỉ định thầu mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác phòng chống dịch COVID-19 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội.