Những tổ chức Hồi giáo cực đoan đe dọa hòa bình châu Phi - Trung Cận Đông

Vụ thảm sát 147 người tại trường Đại học Garissa ở Kenya hôm 2/4 đã dấy lên những lo ngại mới về sự gia tăng hoạt động khủng bố của các nhóm Hồi giáo cực đoan ở châu Phi, nhất là khi những nhóm này tuyên bố “trung thành” với tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Theo thống kê của cơ quan tình báo Mỹ, có ít nhất 4 tổ chức Hồi giáo cực đoan đang “làm mưa làm gió” ở châu Phi, Trung Cận Đông.

Al Shabaab và cuộc đổ bộ sang Kenya

Cho đến chiều tối 2/4 (theo giờ địa phương), tổ chức Hồi giáo vũ trang Al-Shabaab đã thừa nhận tiến hành vụ tấn công trường Đại học Garissa ở phía Đông Bắc Kenya. Phát ngôn viên của Al-Shabaab, Ali Mohamud Rage cho biết, hành động này nhằm trả đũa cho việc quân đội Kenya tham chiến ở Somalia. Bộ trưởng Nội vụ Kenya Joseph Nkaissery cho biết, một nhóm gồm 5 tay súng của Al-Shabaab đã bất ngờ ập vào khuôn viên trường Đại học Garrisa từ một thánh đường Hồi giáo gần đó.

Chúng giết hai bảo vệ trường và tấn công vào các khu ký túc xá, nổ súng vào nhóm sinh viên tới hành lễ cầu nguyện buổi sáng tại một thánh đường trong khuôn viên trường. Những kẻ tấn công đã đấu súng với lực lượng bảo vệ trường trong nhiều giờ, bắt cóc và sau đó giết hại gần 150 học sinh.

Theo các nhà phân tích, việc Al-Shabaab mở rộng hoạt động từ Somalia sang Kenya cho thấy nhóm này đang ngày càng lớn mạnh, nhất là trong hoàn cảnh Somalia chìm trong nội chiến và nạn đói. Được thành lập trong 3 năm nội chiến ở Syria, Al-Nursa ngay lập tức đã nổi lên là một trong những tổ chức Hồi giáo cực đoan tàn bạo ở châu Phi. Thành viên của tổ chức này phần lớn là những chiến binh Hồi giáo đến từ Iraq và một số quốc gia khác ở Trung Đông, châu Phi.

Chỉ sau một thời gian ngắn xuất hiện, Al-Nursa đã ngay lập tức gia nhập mạng lưới khủng bố Al-Qaeda và nhận là chi nhánh tại Bắc Syria. Đầu năm 2015, Al-Nursa còn sát nhập thêm một tổ chức Hồi giáo khác tên là Jaish al-Muhajireen wal-Ansar để mở rộng hoạt động ra các khu vực ở vùng Vịnh. Tham vọng của Al-Nursa là một sự thay đổi chính trị ở Syria và thiết lập một nhà nước ở Syria và khu vực các quốc gia ven Địa Trung Hải.

Trong các thông điệp được gửi lên mạng Internet, Al-Nursa thường kêu gọi các tổ chức thánh chiến trên thế giới đoàn kết chống lại phương Tây và các nước Arab có liên quan. Theo đánh giá của các chuyên gia, Al-Nusra hiện nay có từ 5.000 tới 7.000 tay súng.

Al-Nusra, chi nhánh mạng lưới Al-Qaeda tại Syria có các hoạt động tàn sát không kém gì IS. Ảnh: patdollard.com.
Al-Nusra, chi nhánh mạng lưới Al-Qaeda tại Syria có các hoạt động tàn sát không kém gì IS. Ảnh: patdollard.com.

Hoạt động ngầm của Ansar al-Sharia

Mặc dù ít được nhắc đến trên các phương tiện thông tin đại chúng, song Ansar al-Sharisa lại là một tổ chức khủng bố khét tiếng ở Libya và Tunisia. Tên của nó có nghĩa là “Những người ủng hộ luật pháp Hồi giáo”.

Ansar al-Sharisa có trụ sở chính đặt tại thành phố Benghazi và đây cũng là thủ phạm vụ tấn công lãnh sự quán Mỹ hồi tháng 9 năm 2012 làm 4 công dân Mỹ thiệt mạng, trong đó có Đại sứ Mỹ tại Libya. Tổ chức này đã bị Liên Hợp Quốc, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh liệt vào danh sách những tổ chức khủng bố cần phải bị tiêu diệt. Hôm 30/3 vừa qua, tân thủ lĩnh của Ansar al-Sharisa  Abdullah Al-Libi đã tuyên bố gia nhập IS.

Boko Haram – nỗi ám ảnh của cả thế giới

Những ngày này, Boko Haram đã vượt qua cả IS để trở thành chủ đề bàn thảo khẩn cấp trong các cuộc họp và hội nghị quốc tế. Gần đây nhất, vào 1/4, Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (LHQ) đã tiến hành phiên họp đặc biệt về "những vi phạm nhân quyền do nhóm khủng bố Boko Haram gây ra" theo yêu cầu của 20 nước thành viên và quan sát viên hội đồng này.

Với vùng lãnh thổ kiểm soát rộng trên 52.000km², tổ chức Boko Haram đang ngày càng phát triển và tham vọng sẽ trở thành “một tiểu IS” ở châu Phi. Đáng lo ngại nhất là việc Boko Haram mở rộng thêm hoạt động ở các quốc gia láng giềng với Nigeria và sẵn sàng tàn sát không thương tiếc người dân vô tội, kể cả những em nhỏ dưới 15 tuổi. Dã man hơn, chúng còn hành hạ phụ nữ và sử dụng các em nhỏ dưới 12 tuổi làm “bom sống” cho các vụ đánh bom liều chết.

Theo tin từ hãng Telegraph, Boko Haram được Mohammed Yusuf thành lập năm 2002 tại bang Borno với tôn chỉ hoạt động là áp dụng luật Hồi giáo tại Nigeria, đấu tranh cho bình đẳng xã hội và tố cáo nạn tham nhũng. Tuy nhiên, vào năm 2009, sau khi quân đội Nigeria mở đợt trấn áp quy mô lớn nhằm vào nhóm này và bắt giữ, giết chết không xét xử Mohammed Yusuf, Boko Haram bắt đầu chuyển hướng sang hoạt động ngầm và gia tăng tư tưởng cực đoan.

Dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh mới Abubakar Shekau, các thành viên của Boko Haram khi đó đã truyền bá tư tưởng thù địch phương Tây và thể hiện sức mạnh thông qua các vụ bắt cóc, giết người, đánh bom trường học và bệnh viện. Tháng 9/2010, Boko Haram bắt đầu được cả thế giới biết đến khi tiến hành một vụ cướp ngục ở Nigeria và tiếp đó là một loạt vụ đánh bom liều chết nhằm vào đồn cảnh sát, văn phòng của Liên Hợp Quốc tại Abuja năm 2011. Năm 2013, Boko Haram bị  Bộ Ngoại giao Mỹ liệt vào danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài nguy hiểm…

Đặc biệt, từ giữa năm 2014, các cuộc tấn công đẫm máu của Boko Haram gần như đã nằm ngoài khả năng kiểm soát của chính quyền, tạo nên một thế đối lập không thể cân bằng giữa cộng đồng người Hồi giáo ở phía Bắc và người Thiên chúa giáo ở phía Nam Nigeria.

Các con số thống kê mới nhất cho thấy, từ tháng 7 năm 2009 đến tháng 12 năm 2014, Boko Haram đã sát hại gần 8.000 dân thường, trong đó có ít nhất 4.000 người bị sát hại trong năm 2014. Gần 1.000 người khác cũng đã bị Boko Haram bắt cóc, trong đó hơn nửa là trẻ em và phụ nữ. Bên cạnh đó, ít nhất 1,5 triệu người đã phải sơ tán khỏi các khu vực do Boko Haram đánh chiếm.

Ngọc Khuê

Các tin khác

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Chiều 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau hai ngày hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ chuyến thăm được đánh giá là mang đậm tính biểu tượng nhưng chưa tạo ra các đột phá lớn về thương mại hay địa chính trị.

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nghi thức đón tiếp trọng thị mà Bắc Kinh dành cho ông trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của các nghi thức ngoại giao như một biểu tượng của sự tôn trọng giữa các quốc gia.